Table of Contents
Abstract
Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları İçin KPSS Algısı Ölçeği, Türkiye’deki öğretmen adaylarının Kamu Personeli Seçme Sınavı’na (KPSS) yönelik algılarını, özellikle de Görsel Sanatlar öğretmenliği kadrolarına atanma süreçlerindeki yeterlilik ve uygunluk algılarını ölçmek amacıyla 2018 yılında geliştirilmiştir. Ölçek, görsel sanatlar öğretmeni istihdamında Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi’nin (ÖABT) gerekliliğini ve genel KPSS yapısını değerlendiren üç temel alt boyuttan oluşmaktadır. Toplam 23 maddeden oluşan bu geliştirme ölçeği, adayların lisans öğrenimlerinin sınava hazırlık sürecine katkısını, sınavın kapsamını ve ilgili alan testine yönelik tutumlarını nicel olarak belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek, Yılmaz ve arkadaşları tarafından yapılan bir çalışma neticesinde ortaya konulmuş olup, öğretmen adaylarının sınav sistemi hakkındaki görüşlerini anlamak için güçlü bir psikometrik araç sunmaktadır.
Keywords
KPSS, ÖABT, Görsel Sanatlar, Öğretmen Adayları, Algı Ölçeği, Öğretmenlik Alan Bilgisi, Psikometri, Eğitim Bilimleri.
Authors
Meliha Yılmaz, Kadriye Laçinbay, Halil Elmas, Nuri Yağcı
[quads id=5]
Purpose
Bu ölçeğin temel amacı, Görsel Sanatlar öğretmen adaylarının, Türkiye Cumhuriyeti’nde kamu personeli alımında kullanılan merkezi sınav sistemi olan KPSS‘ye yönelik mevcut algılarını ve tutumlarını sistematik bir şekilde ölçmektir. Geliştirme çalışması, özellikle Görsel Sanatlar gibi uygulamalı ve sanatsal alanlarda öğretmenlik alan bilgisi testinin (ÖABT) gerekliliğine dair adayların görüşlerini derinlemesine incelemeyi hedeflemiştir. Çalışma, bu sınavın mevcut yapısının Görsel Sanatlar öğretmeni seçimi için ne derece uygun görüldüğünü araştırmaya odaklanmıştır.
Ölçek, öğretmen adaylarının sınavın adil, kapsamlı ve mesleki yeterliliklerini doğru ölçtüğüne dair inançlarını belirleyerek, eğitim politikalarının ve sınav yapısının gelecekteki düzenlemelerine katkı sağlayacak ampirik veriler sunmayı amaçlamıştır. Aynı zamanda, lisans düzeyindeki eğitim programlarının KPSS yeterlilikleri ile ne ölçüde örtüştüğünü ortaya koymayı da amaçlamaktadır.
Construct
Ölçek, Görsel Sanatlar öğretmen adaylarının KPSS‘ye dair genel algılarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçülen bu algısal yapı, sadece sınav kaygısını değil, aynı zamanda sınavın içeriğine, kapsamına ve mesleki gereklilikleri karşılama düzeyine yönelik bilişsel değerlendirmeleri de içerir. Ölçek, faktör analizi sonucunda belirlenen ve adayların sınav sistemine yönelik tutumlarını açıklayan üç temel psikolojik yapıyı ölçmektedir:
- ÖABT’ye Yönelik Algılar: Adayların mevcut Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi (ÖABT) yapısının Görsel Sanatlar öğretmeni seçimi için uygun olup olmadığına dair inançları.
- KPSS’nin Kapsamına Yönelik Algılar: Sınavın genel yapısında yer alan Eğitim Bilimleri gibi bileşenlerin öğretmen yeterliliğini ölçmedeki gerekliliğine dair tutumları.
- Lisans Öğrenimi ve KPSS Yeterliği Algısı: Lisans eğitimi sırasında alınan derslerin doğrudan KPSS‘ye hazırlık ve mesleki yeterlilik sağlama düzeyine dair kişisel değerlendirmeleri.
Validity
Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Analiz öncesinde veri setinin faktör analizi için uygunluğunu değerlendirmek üzere bazı istatistikler hesaplanmıştır. Bu kapsamda, örneklem büyüklüğünün ve değişkenler arasındaki korelasyonların faktör analizi için yeterli olduğunu gösteren Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0,725 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, sosyal bilimler araştırmaları için kabul edilebilir bir düzeyde yer almaktadır.
Ek olarak, korelasyon matrisinin faktörlenebilirliğini test eden Bartlett Testi istatistiği anlamlı bulunmuştur (X² = 1335,558; sd=253; p=0,000). Bu sonuç, ölçek maddeleri arasındaki ilişkilerin anlamlı olduğunu ve faktör yapısının çıkarılması için uygun bir zemin oluşturduğunu doğrulamaktadır. Geçerlik çalışmaları, 23 maddeden oluşan bu ölçeğin, Görsel Sanatlar öğretmen adaylarının KPSS algısını geçerli bir biçimde ölçtüğünü göstermektedir.
Reliability
Ölçeğin iç tutarlılığı, Cronbach Alfa (Crα) katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Ölçeğin geneline ilişkin Cronbach Alfa katsayısı 0,79 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin bütününde yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.
Alt boyutlar bazında incelendiğinde, güvenirlik katsayıları da kabul edilebilir düzeylerdedir:
- Birinci Alt Boyut (ÖABT’ye Yönelik Algılar): Crα katsayısı 0,85.
- İkinci Alt Boyut (KPSS’nin Kapsamına Yönelik Algılar): Crα katsayısı 0,74.
- Üçüncü Alt Boyut (Lisans Öğrenimi ve KPSS Yeterliği Algısı): Crα katsayısı 0,77.
Tüm alt boyutların 0,70 eşiğinin üzerinde iç tutarlılık sergilemesi, ölçeğin her bir bileşeninin bağımsız olarak da tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını teyit etmektedir.
Factor Analysis
Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları İçin KPSS Algısı Ölçeği, gerçekleştirilen faktör analizi sonucunda toplam 23 maddeden ve 3 alt boyuttan oluşan bir yapı sergilemiştir. Bu üç faktörlü yapı, öğretmen adaylarının sınav sistemine dair algılarının çok yönlü olduğunu ve sadece tek bir genel kaygıdan ibaret olmadığını göstermiştir. Faktörler ve kapsadıkları madde sayıları aşağıdaki gibidir:
- ÖABT’ye Yönelik Algılar: Bu en büyük alt boyut 13 maddeden oluşmaktadır.
- KPSS’nin Kapsamına Yönelik Algılar: Bu alt boyut 6 maddeden oluşmaktadır.
- Lisans Öğrenimi ve KPSS Yeterliği Algısı: Bu alt boyut 4 maddeden oluşmaktadır.
Bu faktörleşme, ölçek geliştirme çalışmasının teorik çerçevesiyle uyumlu bir yapısal geçerliliğe sahip olduğunu göstermektedir.
Instrument
Test Type: Geliştirme Ölçeği (Tutum ve Algı Ölçümü)
Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)
Language Available: Türkçe
Population Group: Öğretmen Adayları
Age Group: Genellikle 20-30 yaş aralığındaki lisans öğrencileri ve mezunları.
Population Details: Türkiye’deki üniversitelerin Görsel Sanatlar Öğretmenliği lisans programlarında öğrenim gören veya mezun olan adaylar.
Test Methodology: Ölçek, 5’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilmiştir. Derecelendirme seçenekleri “1= hiç katılmıyorum” ile “5= tamamen katılıyorum” arasında değişmektedir. Yüksek puanlar, ilgili alt boyuta yönelik daha olumlu, kabul edici veya güçlü algılara işaret etmektedir.
Keywords
Öğretmen İstihdamı, Alan Bilgisi Testi, Eğitim Psikolojisi, Likert Ölçeği, Güvenirlik Analizi, Faktör Yapısı, Görsel Sanatlar Eğitimi.
[quads id=5]
Authors
Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: Sorumlu yazar Meliha Yılmaz için: [email protected]
Correspondence Address: Meliha Yılmaz (Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü, Ankara, Türkiye).
Permissions & Fee and Test Year
Ölçek, 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar Meliha Yılmaz ile e-posta yoluyla iletişime geçilerek izin alınması gerekmektedir. Ölçeğin kullanımına dair spesifik bir ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.
Ölçeğin orijinal makalesi (PDF formatında) buradan indirilebilir: gorsel-sanatlar-ogretmeni-istihdaminda-ogretmenlik-alan-bilgisi-testinin-gerekliligi-ve-kpssye.pdf.
Reference’s
- Yılmaz, M., Laçinbay, K., Elmas, H. ve Yağcı, N. (2018). Görsel sanatlar öğretmeni istihdamında öğretmenlik alan bilgisi testinin gerekliliği ve KPSS’ye Yönelik Algı Ölçeği geliştirme çalışması. e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 40-49. doi: 10.30900/kafkasegt.435702.
[quads id=5]
Items of the Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları İçin KPSS Algısı Ölçeği
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
- ÖABT’ye Yönelik Algılar (13 m): Mevcut KPSS Görsel Sanatlar öğretmeni seçmek için uygundur.
- KPSS’nin Kapsamına Yönelik Algılar (6 m): Öğretmen adaylarının EĞİTİM BİLİMLERİ bilgisi ölçülmelidir.
- Lisans Öğrenimi ve KPSS Yeterliği Algısı (4 m): Lisans eğitimde aldığım eğitim dersleri KPSS’ye yöneliktir.
Cite this article
memjavad (2026). Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları İçin KPSS Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/gorsel-sanatlar-ogretmen-adaylari-icin-kpss-algisi-olcegi/
memjavad. "Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları İçin KPSS Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 28 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/gorsel-sanatlar-ogretmen-adaylari-icin-kpss-algisi-olcegi/.
memjavad. "Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları İçin KPSS Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/gorsel-sanatlar-ogretmen-adaylari-icin-kpss-algisi-olcegi/.
memjavad (2026) 'Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları İçin KPSS Algısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/gorsel-sanatlar-ogretmen-adaylari-icin-kpss-algisi-olcegi/.
[1] memjavad, "Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları İçin KPSS Algısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları İçin KPSS Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.