Görsel Sanatlar Dersine Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Görsel Sanatlar Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, Selma Aslantaş tarafından 2014 yılında geliştirilmiş olan ölçek geliştirme çalışmalarının bir ürünüdür. Bu psikometrik araç, öğrencilerin Görsel Sanatlar dersine karşı sahip oldukları duyuşsal eğilimleri, yani tutum düzeylerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, öğrencilerin derse olan ilgilerini, motivasyonlarını ve genel memnuniyetlerini ölçerek eğitim psikolojisi alanında kullanılmak üzere önemli bir araç sunmaktadır. Çalışma, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerini sunmayı amaçlamıştır, ancak birincil kaynakta detaylı psikometrik değerler özetlenmemiştir.

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, maddelerin oluşturulması ve pilot uygulamalar sonrasında faktör yapısının incelenmesi yoluyla yapı geçerliğinin sağlanmasına odaklanılmıştır. Bu ölçek, özellikle sanat eğitimi alanında, öğrencilerin ders başarısı ile tutumları arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmacılar için temel bir veri toplama aracı olarak hizmet vermektedir.

Anahtar Kelimeler

Görsel Sanatlar, Tutum, Ölçek Geliştirme, Sanat Eğitimi, Eğitim Psikolojisi, Psikometri.

Yazarlar

Selma Aslantaş

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilk ve ortaöğretim kademesindeki öğrencilerin Görsel Sanatlar dersine yönelik olumlu veya olumsuz eğilimlerini ve duygusal tepkilerini objektif bir şekilde ölçebilecek, bilimsel standartlara uygun, geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda, öğrencilerin derse olan bağlılıkları, algıladıkları fayda ve dersten aldıkları keyif gibi boyutların ölçülmesi hedeflenmiştir.

Görsel Sanatlar dersine yönelik tutumların belirlenmesi, eğitim programlarının etkinliğinin değerlendirilmesi ve öğrencilerin sanatsal gelişimlerini destekleyici müdahale stratejilerinin geliştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Ölçek, özellikle öğretmenlerin ve eğitim yöneticilerinin dersin kabul görme düzeyini anlamalarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, psikolojide merkezi bir kavram olan tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, bireyin belirli bir nesne, kişi, durum veya burada olduğu gibi bir ders hakkındaki bilişsel (düşünce), duyuşsal (duygusal) ve davranışsal eğilimlerini içeren karmaşık bir yapıdır. Görsel Sanatlar Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, bu ders bağlamında öğrencilerin duygusal tepkilerini ve derse katılma istekliliklerini yansıtan duyuşsal bileşen üzerine yoğunlaşmaktadır.

Ölçülen yapı, öğrencilerin Görsel Sanatlar dersini ne kadar değerli buldukları, derse ne kadar ilgi duydukları ve dersin gerektirdiği aktivitelere ne kadar hevesli oldukları gibi alt boyutları kapsayabilir. Bu tutum, genellikle öğrencinin ders başarısı ve genel sanat algısı üzerinde doğrudan etkili olmaktadır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik (Validity) çalışmaları, aracın gerçekten ölçmek istediği yapıyı ölçüp ölçmediğini doğrulamak için yapılmıştır. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, 2014 tarihli bir geliştirme çalışmasında genellikle aşağıdaki yöntemler kullanılmıştır:

• Yapı Geçerliği: Maddelerin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) kullanılmıştır.
• Kapsam Geçerliği: Ölçek maddelerinin, Görsel Sanatlar dersine yönelik tutum yapısının tüm boyutlarını temsil edip etmediği, uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik (Reliability), ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde kümeleriyle benzer sonuçlar verip vermediği bu analizlerle incelenir. Orijinal çalışmada güvenirlik katsayısı belirtilmemiştir, ancak tipik bir ölçek geliştirme çalışmasında kullanılan yöntemler şunlardır:

• İç Tutarlılık Katsayısı: Ölçeğin maddeleri arasındaki homojenliği ölçen Cronbach Alfa katsayısı, ölçeğin güvenilirliğini belirlemek için temel alınan yöntemdir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zamana karşı kararlılığını ölçmek için belirli bir aralıkla aynı denek grubuna tekrar uygulanması yöntemi de kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Görsel Sanatlar Dersine Yönelik Tutum Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla, maddelerin altında yatan faktörleri belirlemek üzere Faktör Analizi (FA) uygulanmıştır. Yeni geliştirilen ölçeklerde yaygın olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılır. Bu analiz, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi boyuta yüklendiğini ortaya koyar.

Analiz sonucunda, ölçeğin tek faktörlü mü yoksa çok faktörlü mü olduğu belirlenmiş olmalıdır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen tutum yapısını ne kadar iyi temsil ettiğini göstermesi açısından kritik öneme sahiptir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Ölçek Geliştirme (Likert Tipi Tutum Ölçeği)

Format: Derecelendirme (Likert Tipi Ölçek). Derecelendirme aralığı orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak genellikle 5’li (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a) veya 4’lü Likert formatı kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Öğrenciler (İlk ve Ortaöğretim Kademesi)

Yaş Grubu: Okul çağı öğrencileri (Spesifik yaş aralığı kaynağa bağlıdır, ancak Görsel Sanatlar dersini alan öğrencilerdir).

Popülasyon Detayları: Ölçek, Görsel Sanatlar dersi müfredatına tabi olan ve tutumları ölçülmek istenen öğrenci grupları üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemi. Bireylerin maddelere yönelik kendi tutum düzeylerini belirtmeleri beklenir.

Anahtar Kelimeler

Sanat Eğitimi, Duyuşsal Alan, Tutum Ölçme, Psikometri, Ölçekleme Teknikleri, Eğitim Araştırmaları.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Selma Aslantaş tarafından 2014 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve ticari kullanımı ile ilgili izinler için sorumlu yazar Selma Aslantaş ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi 2014 yılında yayımlanmıştır: Aslantaş, S. (2014). Görsel Sanatlar Dersine Yönelik Tutum Ölçeği geliştirilmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 185-196.

Kaynaklar

• Aslantaş, S. (2014). Görsel Sanatlar Dersine Yönelik Tutum Ölçeği geliştirilmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 185-196.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

gorsel-sanatlar-dersine-yonelik-tutum-toad.pdf

Görsel Sanatlar Dersine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri, birincil kaynakta bu akademik kayıt için sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.