Görsel Analog Ölçeği ve Duygu Kafesi

Özet

Bu çalışma, hem Görsel Analog Ölçeği (GAÖ) hem de Duygu Kafesi araçlarının Türk kültürüne uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. GAÖ, bireylerin kaygı, olumlu duygu ve düşmanlık gibi belirli duygusal durumlarını değerlendirmek için kullanılırken; Duygu Kafesi, temel olarak duygusal deneyimin iki ana boyutu olan hoşnutluk/hoşnutsuzluk (duygu) ve uyarılmışlık düzeylerini ölçmektedir. Çalışma, her iki aracın da Türk popülasyonunda güvenilir ve geçerli sonuçlar verdiğini göstermektedir, bu da onların duygusal durumların ölçülmesinde kullanılabilecek yetkin araçlar olduğunu kanıtlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Görsel Analog Ölçeği, Duygu Kafesi, Duygu, Uyarılmışlık, Uyarlama, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Araz, A., Aydın, A., Asan, A.

Amaç

Bu çalışmanın temel amacı, psikolojide sıklıkla kullanılan iki temel duygusal ölçüm aracı olan Görsel Analog Ölçeği (GAÖ) ve Duygu Kafesi‘nin Türk kültürüne adaptasyonunu gerçekleştirmek ve bu uyarlama sonuçlarının güvenilirlik ve geçerlik kanıtlarını sunmaktır. Bu araçların kültürel geçerliliğinin sağlanması, Türkiye’deki araştırmacıların duygusal deneyimleri hızlı ve etkili bir şekilde ölçmelerine olanak tanımayı hedeflemektedir.

Yapı

Ölçek seti, iki farklı yapıyı ölçmektedir. Duygu Kafesi, temel olarak duygusal deneyimi iki boyutlu bir uzayda ele alır: Hoşnutluk/Hoşnutsuzluk (Duygu) ve Uyarılmışlık. Yüksek puanlar hoş/olumlu duygulara, düşük puanlar ise hoş olmayan/olumsuz duygulara işaret eder.

Görsel Analog Ölçeği (GAÖ) ise daha spesifik duygusal faktörleri ölçmektedir. Yapılan analizler sonucunda GAÖ’nün üç temel faktörde toplandığı görülmüştür: Endişe/Huzursuzluk, Olumlu Duygu ve Düşmanlık. Bu faktörler, bireyin anlık veya genel duygusal durumunun farklı yönlerini yakalamayı amaçlar.

Geçerlik

GAÖ ve Duygu Kafesi‘nin ölçüt bağıntılı geçerliğini belirlemek amacıyla, benzer bir yapıyı ölçen Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PNDÖ) ile ilişkileri incelenmiştir. Bu amaçla kapsamlı bir korelasyon analizi yapılmıştır.

• Duygu Kafesi Geçerliği: Duygu Kafesi’nin duygu boyutu, PNDÖ’nün Pozitif Duygu (PD) alt ölçeği ile pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki (r = .41, p < .01) göstermiştir. Negatif Duygu (ND) alt ölçeği ile ise negatif yönde ve anlamlı bir ilişki (r = -.48, p < .01) bulunmuştur. Bu bulgular, Duygu Kafesi’nin beklenen duygusal yapıları tutarlı bir şekilde ölçtüğünü desteklemektedir.

• GAÖ Geçerliği: GAÖ’nün Endişe/Huzursuzluk, Olumlu Duygu ve Düşmanlık faktörleri ile PNDÖ’nün PD ve ND alt ölçekleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca, Duygu Kafesi’nin uyarılmışlık boyutu ile PNDÖ’nün uyarılmışlık ifade eden beş maddesi (ilgili, heyecanlı, uyanık, dikkatli, aktif) arasındaki ilişki ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Korelasyon analizi sonucunda uyarılmışlık boyutu ile PNDÖ’nün ilgili (r = .17, p < .01), heyecanlı (r = .18, p < .01), uyanık (r = .11, p < .05) ve dikkatli (r = .17, p < .01) maddeleri arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ancak, PNDÖ-aktif maddesi ile uyarılmışlık boyutu arasında anlamlı bir ilişki (r = .09, p > .05) tespit edilememiştir.

Güvenirlik

Ölçeklerin güvenirlik düzeyleri, iç tutarlılık ve test-tekrar test yöntemleriyle incelenmiştir.

• İç Tutarlılık (GAÖ): GAÖ alt ölçeklerinin iç tutarlılık düzeyini belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayıları hesaplanmıştır. Sonuçlar, ölçeğin kabul edilebilir düzeyde tutarlı olduğunu göstermiştir:

  • Endişe/Huzursuzluk faktörü için: .93
  • Olumlu Duygu faktörü için: .84
  • Düşmanlık faktörü için: .73

  Madde toplam korelasyonları Endişe/Huzursuzluk için .52 ile .77, Olumlu Duygu için .62 ile .75 ve Düşmanlık için .37 ile .66 arasında değişmektedir.

• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Her iki ölçek için de yaklaşık 3 hafta arayla 167 kişilik bir örneklem (yaş ortalaması 21.98) üzerinde test-tekrar test uygulaması yapılmıştır. Pearson korelasyon katsayısı sonuçları şöyledir:

  • GAÖ Endişe/Huzursuzluk: .46 (p < .01)
  • GAÖ Olumlu Duygu: .29 (p < .01)
  • GAÖ Düşmanlık: .45 (p < .01)

  Duygu Kafesi’nin duygu boyutu için katsayı .26 (p < .01) olarak belirlenmiştir. Ancak, uyarılma boyutu için elde edilen katsayının anlamlı olmadığı raporlanmıştır.

Faktör Analizi

GAÖ’nün yapısı incelendiğinde, ölçeğin duygusal deneyimi temsil eden üç temel faktöre ayrıldığı görülmektedir. Bu faktörler, ölçeğin farklı duygusal boyutları ne kadar iyi ayırt edebildiğini göstermesi açısından önemlidir.

GAÖ’nün faktör yapısı, Endişe/Huzursuzluk, Olumlu Duygu ve Düşmanlık olarak adlandırılan alt ölçeklerden oluşmaktadır. Bu faktörlerin iç tutarlılık katsayılarının yüksek olması, her bir faktörün kendi içinde homojen maddelerden oluştuğunu ve ölçülmek istenen yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini düşündürmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Görsel Analog Ölçek (GAÖ) ve Duygu Kafesi (Grid/Izgara) formatlarının birleşimi.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri ve genç yetişkinler.

Yaş Grubu: Ortalama 21.98 yaş (S = 2.32).

Popülasyon Detayları: Güvenilirlik çalışması 167 kişi (119 kız, %71.3; 48 erkek, %28.7) ile gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Psikometrik geçerlik ve güvenirlik çalışmaları (Ölçüt bağıntılı geçerlik ve Test-Tekrar Test güvenirliği) kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Durum, Psikometri, Cronbach Alfa, PNDÖ, Korelasyon Analizi, Endişe, Düşmanlık.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected] (Sorumlu Yazar: Arzu Aydın)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2011 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanım izni ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Arzu Aydın ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal makale (PDF) bu bağlantıdan indirilebilir: turkpsikolojiyazilari.com

Uyarlama çalışmasına ait PDF dosyası ayrıca burada mevcuttur: duygu-kafesi-toad.pdf

Kaynaklar

Araz, A., Aydın, A. ve Asan, A.(2011). Görsel Analog Ölçeği ve Duygu Kafesi: Kültürümüze Uyarlama Çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 14 (27), 1-13.

Görsel Analog Ölçeği ve Duygu Kafesi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Tek Madde

Derecelendirme: –