Görsel Sanatlar Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Öz-Yeterlik Ölçeği

Özet

Görsel Sanatlar Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Öz-Yeterlik Ölçeği, Yahya Hiçyılmaz tarafından 2018 yılında, görsel sanatlar öğretmen adaylarının teknoloji entegrasyonuna yönelik yeterlik algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik içerik bilgisi (TPİÇB) çerçevesinde, sanatsal içerik, öğretim yöntemleri ve teknolojiyi birleştirme becerilerine olan inançlarını (öz-yeterlik) belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçek, görsel sanatlar eğitimi alanında teknoloji kullanımının artan önemine yanıt olarak geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Görsel Sanatlar, Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi, TPİÇB, Öz-Yeterlik, Öğretmen Adayları, Ölçek Geliştirme, Eğitim Teknolojileri, Sanat Eğitimi.

Yazarlar

Yahya Hiçyılmaz

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görsel sanatlar öğretmen adaylarının teknoloji, pedagoji ve görsel sanatlar içeriğini etkili bir şekilde bütünleştirme yeteneklerine dair öznel inanç düzeylerini ölçmektir. Bu öz-yeterlik algısının belirlenmesi, öğretmen yetiştirme programlarının teknoloji entegrasyonu açısından güçlendirilmesi gereken alanları tespit etmeye yardımcı olur.

Ölçek, spesifik olarak görsel sanatlar alanında, öğretmen adaylarının dijital araçları kullanarak yaratıcı süreçleri yönetme, sanatsal bilgiyi aktarma ve öğrenci katılımını artırma konusundaki güven düzeylerini ortaya koymaktadır. Bu sayede, öğretmen adaylarının mesleki gelişimi için kişiselleştirilmiş geri bildirim sağlanması amaçlanmıştır.

Yapı

Görsel Sanatlar Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Öz-Yeterlik Ölçeği, TPİÇB (Technological Pedagogical Content Knowledge) modeline dayanmaktadır. TPİÇB, Shulman’ın pedagojik içerik bilgisi (PİÇB) kavramını teknoloji boyutuyla genişleten bir çerçevedir. Bu yapı, yedi temel bilgi alanının kesişimini ölçer:

  • İçerik Bilgisi (İB): Görsel sanatlar disiplinine ait olgusal, kavramsal ve prosedürel bilgi.
  • Pedagojik Bilgi (PB): Öğretim yöntemleri, sınıf yönetimi ve öğrenci değerlendirme bilgisi.
  • Teknolojik Bilgi (TB): Çeşitli dijital araçlar, yazılımlar ve platformlar hakkında bilgi.
  • Pedagojik İçerik Bilgisi (PİÇB): İçeriğin nasıl öğretileceğine dair bilgi.
  • Teknolojik İçerik Bilgisi (TİÇB): İçeriği temsil etmek ve dönüştürmek için teknolojinin nasıl kullanılacağına dair bilgi.
  • Teknolojik Pedagojik Bilgi (TPB): Öğretim yöntemlerini güçlendirmek için teknolojinin nasıl kullanılacağına dair bilgi.
  • Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi (TPİÇB): Tüm bu alanların entegre edildiği, görsel sanatlar içeriğini teknoloji destekli yöntemlerle başarılı bir şekilde öğretme becerisine dair inanç.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, bir doktora tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında yapı geçerliği (Exploratory Factor Analysis – EFA ve/veya Confirmatory Factor Analysis – CFA) ve içerik geçerliği (uzman görüşleri) incelenir. Kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, ölçeğin kapsamlı bir akademik çalışma sonucu geliştirildiği göz önüne alındığında, yapısal geçerliğin Hiçyılmaz (2018) tarafından sunulan tezde detaylı olarak rapor edildiği varsayılmaktadır. Öğretmen adaylarının öz-yeterlik inançlarını TPİÇB çerçevesinde tutarlı bir şekilde ölçtüğü teyit edilmelidir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri de doktora tezi bünyesinde yürütülmüştür. Güvenirlik çalışmalarında genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) kullanılır. Ölçeğin farklı alt boyutları için ayrı ayrı güvenirlik katsayılarının hesaplanmış olması muhtemeldir. Kaynakta güvenirlik değerleri açıkça belirtilmemiştir; ancak akademik standartlara uygun bir ölçek geliştirme süreci kapsamında, kabul edilebilir düzeyde güvenilirlik katsayılarının elde edildiği tezin orijinal metninde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin bir parçası olarak, ölçeğin maddelerinin TPİÇB modelinin öngördüğü teorik alt boyutları ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. Bu analizler, görsel sanatlar öğretmen adayları bağlamında TPİÇB yapısının ampirik olarak doğrulanmasını sağlamıştır. Ölçeğin nihai faktör yapısı, orijinal doktora tezinde detaylandırılmış olup, muhtemelen TPİÇB’nin yedi temel bileşenini veya bu bileşenlerin alt kümelerini yansıtan çok boyutlu bir yapı sunmaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Öz-bildirim temelli, Likert tipi derecelendirme ölçeği (Tam derecelendirme formatı için orijinal teze bakılmalıdır).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri.

Popülasyon Detayları: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde öğrenim gören görsel sanatlar öğretmenliği lisans programı öğrencileri.

Test Metodolojisi: Görsel sanatlar öğretmen adaylarına yönelik teknoloji entegrasyonu becerilerine dair öznel inançlarını belirlemeye yönelik psikometrik bir ölçüm aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Öz-Yeterlik Algısı, Dijital Yeterlikler, Sanat Öğretimi, TPACK Modeli, Öğretmen Eğitimi, Lisans Tezi, Psikometri.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

İletişim Adresi: Muş Alparslan Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini güncel kurum bilgisi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir doktora tezi kapsamında geliştirildiği için, akademik araştırmalarda kullanımı genellikle ücretsizdir. Ticari veya geniş ölçekli uygulamalar için yazar Yahya Hiçyılmaz ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Hiçyılmaz, Y. (2018). Görsel sanatlar öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik içerik bilgisi öz yeterlikleri (Yayınlanmamış doktora tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: gorsel-sanatlar-teknolojik-pedagojik-icerik-bilgisi-oz-yeterlik-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Görsel Sanatlar Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Öz-Yeterlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için Hiçyılmaz (2018) tarafından yazılan doktora tezine başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2026). Görsel Sanatlar Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Öz-Yeterlik Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/gorsel-sanatlar-teknolojik-pedagojik-icerik-bilgisi-oz-yeterlik-olcegi/

memjavad. "Görsel Sanatlar Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Öz-Yeterlik Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 27 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/gorsel-sanatlar-teknolojik-pedagojik-icerik-bilgisi-oz-yeterlik-olcegi/.

memjavad. "Görsel Sanatlar Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Öz-Yeterlik Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/gorsel-sanatlar-teknolojik-pedagojik-icerik-bilgisi-oz-yeterlik-olcegi/.

memjavad (2026) 'Görsel Sanatlar Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Öz-Yeterlik Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/gorsel-sanatlar-teknolojik-pedagojik-icerik-bilgisi-oz-yeterlik-olcegi/.

[1] memjavad, "Görsel Sanatlar Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Öz-Yeterlik Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.

memjavad. Görsel Sanatlar Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Öz-Yeterlik Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF