Görsel Matematik Okuryazarlığı Öz Yeterlik Algı Ölçeği

Özet

Görsel Matematik Okuryazarlığı Öz Yeterlik Algı Ölçeği (GMOYÖYAÖ), ilköğretim öğrencileri için geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin matematiksel bağlamlarda yer alan görsel materyalleri (grafikler, şemalar, şekiller vb.) anlama, yorumlama ve kullanma becerilerine yönelik sahip oldukları öz yeterlik algılarını belirlemektir. Ölçek, Bekdemir ve Duran (2012) tarafından geliştirilmiş olup, tek boyutlu bir yapıya sahiptir.

Genel uygulama sonuçları, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir (iç tutarlılık katsayısı Alfa = .943). 38 maddeden oluşan bu araç, 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır (1=hiçbir zaman – 5=her zaman).

Anahtar Kelimeler

Görsel Matematik Okuryazarlığı, Öz Yeterlik Algısı, Matematik Eğitimi, Ölçek Geliştirme, İlköğretim Öğrencileri, Güvenirlik.

Yazarlar

Mehmet Bekdemir, Murat Duran

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilköğretim kademesindeki öğrencilerin görsel matematik okuryazarlığı alanındaki yeterlilik algılarını sistematik ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu yeterlik, öğrencilerin görsel temsilleri matematiksel problemleri çözmek, bilgiyi yapılandırmak ve iletişim kurmak amacıyla ne kadar etkili kullanabildiklerine dair inançlarını kapsar.

Bu ölçek, eğitim araştırmacılarına ve öğretmenlere, öğrencilerin görsel matematiksel görevler karşısındaki motivasyonlarını ve performans beklentilerini değerlendirmede standart bir araç sunmak üzere tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, müfredat geliştirme ve hedef odaklı eğitim stratejileri oluşturma süreçlerine katkı sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, Albert Bandura’nın Sosyal Bilişsel Kuramı’na dayanan öz yeterlik algısı kavramını temel alır. Bu bağlamda, ölçülen yapı, bireyin belirli bir alanda (bu durumda Görsel Matematik Okuryazarlığı) başarılı olma kapasitesine dair kişisel yargısıdır.

Öz Yeterlik, öğrencilerin zorlu görsel matematiksel görevlerle karşılaştıklarında gösterdikleri çaba miktarını, dayanıklılıklarını ve başarısızlık karşısındaki dirençlerini doğrudan etkileyen kritik bir bilişsel yapıdır. Ölçek, bu inanç düzeyini tek bir bütüncül boyut altında toplamaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte doğrudan geçerlik analizi sonuçlarına (Kapsam Geçerliği, Ölçüt Geçerliği vb.) detaylıca yer verilmemiştir. Ancak ölçek, geliştirme sürecinde faktör analizi (yapı geçerliği) kullanılarak tek boyutlu bir yapıya sahip olacak şekilde oluşturulmuştur.

Ölçek maddelerinin görsel matematik okuryazarlığı yetkinlik alanlarını temsil etme düzeylerinin uzman görüşleriyle desteklendiği ve böylece kapsam geçerliğine dikkat edildiği varsayılmaktadır. Detaylı geçerlik bilgileri için kaynak makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

GMOYÖYAÖ, uygulanan genel örneklemde yüksek düzeyde güvenilirlik sergilemiştir. Güvenirlik analizleri sonucunda elde edilen veriler şunlardır:

• İç Tutarlılık Katsayısı (Cronbach Alfa): Ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı () .943 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçeğin yüksek derecede güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
• Madde-Toplam Korelasyonları: Madde-toplam korelasyonları açısından yapılan değerlendirmeler de ölçeğin güvenilirliğini desteklemektedir. Bu korelasyonlar, her bir maddenin genel ölçek puanına ne kadar katkıda bulunduğunu gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal özellikleri, faktör analizi çalışmaları sonucunda belirlenmiştir. Bu çalışmalar neticesinde, Görsel Matematik Okuryazarlığı Öz Yeterlik Algı Ölçeği’nin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir.

Ölçek toplamda 38 madde içermektedir. Tek boyutlu yapının belirlenmesi, ölçeğin görsel matematik okuryazarlığı öz yeterliğini bütüncül bir psikolojik yapı olarak ölçtüğünü göstermektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Maddeler ve Derecelendirme: 38 madde; 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1=hiçbir zaman, 5=her zaman)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğrencileri

Yaş Grubu: İlköğretim seviyesindeki öğrenciler (Genellikle 8-12 yaş aralığına tekabül eder)

Popülasyon Detayları: İlköğretim 5. sınıftan 8. sınıfa kadar olan öğrencilerin görsel matematik okuryazarlığı yeteneklerine dair inançlarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Uygulama, öğrencilerin her bir maddeye ne sıklıkla katıldıklarını veya kendilerini ne kadar yeterli gördüklerini işaretlemeleri esasına dayanır. Ölçek puanı, maddelerin toplamı veya ortalaması alınarak hesaplanır; yüksek puan, yüksek öz yeterlik algısını ifade eder.

Anahtar Kelimeler

GMOYÖYAÖ, Öz Yeterlik Algısı, Matematiksel Görselleştirme, Güvenilirlik Analizi, Tek Boyutlu Ölçek, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Mehmet Bekdemir

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynak içerikte belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Erzincan Üniversitesi (Sorumlu Yazarın mevcut güncel kurumu dikkate alınmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2012

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve genellikle eğitim araştırmalarında referans gösterilerek kullanılabilir. Ticari kullanım veya büyük ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar (Mehmet Bekdemir) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı bilgileri aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: dergipark.ulakbim.gov.tr.

Kaynaklar

Bekdemir, M., & Duran, M. (2012). İlköğretim Öğrencileri İçin Görsel Matematik Okuryazarlığı Öz Yeterlik Algı Ölçeği. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(1), 89-115.

Makalenin orijinal PDF dosyası buradadır: gorsel-matematik-okuryazarlig-oz-yeterlik-algi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Görsel Matematik Okuryazarlığı Öz Yeterlik Algı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçeğin 38 maddesi doğrudan listelenmemiştir. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik makaleye (Bekdemir & Duran, 2012) başvurulması gerekmektedir.