Gestalt Temas Biçimleri Yeniden Düzenlenmiş Formu

Özet

Gestalt Temas Biçimleri Yeniden Düzenlenmiş Formu, bireylerin çevreleriyle kurdukları ilişkilerde ortaya çıkan ve Gestalt Terapisi kuramında tanımlanan temas döngüsü kesintilerini (temas biçimlerini) ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçektir. Bu ölçek, orijinal formunun Türk kültürüne adaptasyonu ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi amacıyla Gökdemir (2002) tarafından Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yürütülen bir Yüksek Lisans tezi kapsamında yeniden düzenlenmiştir. Çalışmanın temel amacı, formun Türk örnekleminde geçerliğini ve güvenirliğini saptamaktır.

Ölçeğin adaptasyon süreci, Gestalt teorisinin temel kavramlarından olan temas kurma ve teması kesme dinamiklerinin Türkiye bağlamında nasıl işlediğini anlamak için kritik öneme sahiptir. Bu yeniden düzenlenmiş form, özellikle klinik ve akademik çalışmalarda Gestalt temas süreçlerinin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Gestalt Terapisi, Temas Biçimleri, Psikolojik Ölçek, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Gökdemir 2002, Temas Döngüsü

Yazarlar

A. C. Gökdemir (Uyarlayan)

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin çevreleriyle kurdukları ilişkilerde kullandıkları tipik temas biçimlerini (örneğin, introjeksiyon, projeksiyon, retrofleksiyon, konfluens) belirlemektir. Bu biçimler, bireyin ihtiyaçlarını karşılamak üzere çevreyle etkileşime girerken ortaya çıkan ve genellikle farkındalığı engelleyen kalıplardır.

Uyarlama çalışmasının özel amacı ise, orijinal Gestalt Temas Biçimleri Formu’nun yeniden düzenlenmiş versiyonunun Türk kültürü ve dili için uygunluğunu kanıtlamak; böylece Türkiye’deki ruh sağlığı uzmanlarının ve araştırmacıların Gestalt odaklı değerlendirmeler yapabilmesine olanak sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda, ölçeğin faktör yapısı, iç tutarlılık ve diğer geçerlik/güvenirlik göstergeleri incelenmiştir.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçek, Gestalt Terapisi kuramının merkezinde yer alan temas döngüsü kesintilerini (temas biçimlerini) ölçmektedir. Bu yapı, bireyin kendini ve çevresini deneyimleme şeklini, özellikle de sınır deneyimlerini kapsar. Temas biçimleri, bireyin sağlıklı bir şekilde temas kurmasını veya teması sonlandırmasını engelleyen savunma mekanizmaları olarak görülür.

Ölçülen başlıca temas biçimleri şunları içerir: İçeyansıtma (Introjection), Dışavurum (Projection), Geriye Dönüş (Retroflection) ve Birleşme (Confluence) gibi temel Gestalt kavramlarıdır. Ölçek, bu biçimlerin yoğunluğunu ve bireyin günlük yaşamdaki ilişkilerinde ne sıklıkla kullanıldığını nicel olarak saptamayı hedefler.

Geçerlik

Gökdemir (2002) tarafından yürütülen adaptasyon çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğine odaklanılmıştır. Ölçeğin, orijinal kuramsal yapıyı Türk örnekleminde de koruyup korumadığı faktör analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Orijinal kaynakta geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, tezin başlığı (“faktör yapısı geçerliği ve güvenirliği”) geçerlik çalışmalarının yapıldığını göstermektedir.

Yapılan geçerlik çalışmaları, ölçek maddelerinin ölçmeyi amaçladığı teorik yapılarla tutarlılığını test etmeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda, ölçeğin yapısal uygunluğunun ve temas biçimlerinin beklenen alt boyutlar altında toplanıp toplanmadığının analiz edildiği varsayılmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları da Gökdemir (2002) tez çalışması kapsamında raporlanmıştır. Güvenirlik, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını ve iç tutarlılığını ifade eder. Orijinal kaynakta güvenirlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilse de, tezin ana odağı iç tutarlılık katsayıları (genellikle Cronbach Alfa) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirliği yöntemleriyle elde edilmiştir.

Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin Gestalt temas biçimleri konusundaki ölçümlerinin kararlı ve hatasız olduğunu gösterir. Bu adaptasyon çalışması, ölçeğin Türk popülasyonunda güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini ortaya koymayı amaçlamıştır.

Faktör Analizi

Gestalt Temas Biçimleri Yeniden Düzenlenmiş Formu’nun Türk örnekleminde faktör yapısı, adaptasyon çalışmasının temel dayanağıdır. Faktör Analizi, ölçekteki maddelerin kuramsal olarak beklenen temas biçimleri alt boyutlarına (Introjection, Projection, vb.) ayrılıp ayrılmadığını belirlemek için kullanılmıştır.

Bu analiz, ölçeğin yapısal geçerliğini destekleyen en önemli psikometrik adımdır. Başarılı bir faktör analizi, ölçeğin orijinal Gestalt teorisi çerçevesindeki çok boyutlu yapısını koruduğunu gösterir ve adaptasyonun başarısını teyit eder.

Ölçme Aracı

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Questionnaire) (Varsayılan)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkinler (Öğrenci Örneklemi ağırlıklı olabilir)

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle 18+)

Population Details: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından yüksek lisans tezi kapsamında kullanılan Türk üniversite örneklemi.

Test Methodology: 2002 yılında gerçekleştirilen psikometrik adaptasyon çalışması, faktör yapısı geçerliği ve iç tutarlılık güvenirlik analizlerini içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Gestalt, Temas Kesintileri, Uyarlama Çalışması, Faktör Yapısı, Güvenirlik Analizi, Ankara Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiştir

Correspondence Address: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez Kaynağı)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal formu uluslararası kaynaklara dayanmakla birlikte, bu yeniden düzenlenmiş ve adapte edilmiş formun kullanımı genellikle Gökdemir (2002) tez çalışmasına atıf yapılmasını gerektirir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için ilgili kurumlardan (Ankara Üniversitesi veya yazar) izin alınması tavsiye edilir. Ölçeğin adaptasyon çalışmasının tamamlanma yılı 2002‘dir.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir. Orijinal PDF’in indirme bağlantısı: gestalt-temas-bicimleri-yeniden-duzenlenmis-formu-toad.pdf

Kaynaklar

Gökdemir, A. C. (2002) Gestalt Temas Biçimleri Yeniden Düzenlenmiş Form’un Türk örnekleminde faktör yapısı geçerliği ve güvenirliği. (Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara).

Tez kaynağına erişim adresi: http://acikarsiv.ankara.edu.tr/browse/26015/

Gestalt Temas Biçimleri Yeniden Düzenlenmiş Formu Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içeriğinde mevcut değildir. Maddelerin detayları için Gökdemir (2002) Yüksek Lisans Tezi’ne başvurulması gerekmektedir.