Gesell Gelişim Figürleri Testi

Özet

Gesell Gelişim Figürleri Testi, çocukların görsel-motor becerilerini ve gelişim düzeylerini değerlendirmek amacıyla kullanılan klasik bir psikolojik ölçektir. Kökeni, çocuk psikolojisinin öncülerinden Arnold Gesell tarafından geliştirilen gelişim envanterlerine dayanır. Bu ölçeğin Türkiye’deki adaptasyonu, özellikle anasınıfı çocuklarının gelişimsel hazır bulunuşluklarını ve görsel algı ile ince motor koordinasyonlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Sunulan bu çalışma, ölçeğin Türkçe formunun okul öncesi dönemdeki çocuklarda kullanılabilirliğini ve psikometrik özelliklerini, özellikle de güvenirliğini araştıran bir ön çalışmaya dayanmaktadır.

Ölçek çeşidi olarak bir Uyarlama çalışması sunulmuştur. Bu çalışma, Gelişim Figürleri Testi‘nin Türk kültürü ve eğitim sistemi bağlamında standardize edilmesine yönelik ilk adımlardan birini temsil etmektedir. Test, çocukların belirli geometrik şekilleri kopyalama yeteneği üzerinden, yaşlarına uygun gelişimsel kilometre taşlarına ulaşıp ulaşmadığını tespit etmede önemli bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Gesell, Gelişim Figürleri Testi, görsel-motor bütünleştirme, okul öncesi, anasınıfı, psikolojik test, güvenirlik, adaptasyon.

Yazarlar

Nilay Evirgen, Eda Kayhan, Gülşah Erden

Amaç

Gesell Gelişim Figürleri Testi’nin temel amacı, 2 ila 7 yaş arasındaki çocuklarda görsel algı, ince motor beceriler ve bu iki alanın birleşimi olan görsel-motor bütünleştirme düzeyini hızlı ve pratik bir şekilde belirlemektir. Bu beceriler, çocuğun akademik öğrenmeye (özellikle yazı yazma ve çizim) hazır olup olmadığının kritik göstergeleridir.

Sunulan adaptasyon çalışmasının özel amacı ise, ölçeğin anasınıfı (anaokulu) dönemindeki Türk çocukları popülasyonunda kullanıma uygunluğunu test etmek, özellikle de ölçeğin iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenirliğini inceleyerek, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılıp kullanılamayacağını tespit etmektir. Bu, gelişimsel tarama ve erken müdahale programları için önemlidir.

Yapı

Ölçek, temelde görsel-motor bütünleştirme (Visual-Motor Integration – VMI) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, görsel bilginin (görülen figür) motor tepkiye (çizim eylemi) dönüştürülme yeteneğini ifade eder. Bu süreç, karmaşık nörolojik ve bilişsel işlevleri gerektirir. Çocuklar, yaşlarına bağlı olarak giderek karmaşıklaşan geometrik şekilleri doğru bir şekilde kopyalayarak bu becerilerini sergilerler.

Testin dayandığı gelişimsel model, Arnold Gesell tarafından öne sürülen olgunlaşma teorisine dayanır. Bu teoriye göre, belirli motor ve bilişsel beceriler, çocuğun biyolojik olarak belirlenmiş bir zaman çizelgesine uygun olarak ortaya çıkar. Figürleri çizme yeteneği, bu olgunlaşmanın somut bir göstergesi olarak kabul edilir.

Geçerlik

Ölçeğin orijinal kaynakta sunulan geçerlik bilgisi bulunmamaktadır (-). Ancak, akademik adaptasyon çalışmalarında geçerlik, genellikle yapı geçerliği veya ölçüt bağımlı geçerlik yöntemleriyle incelenir. Evirgen ve arkadaşları (2015) tarafından yapılan ön çalışmada geçerlik sonuçları detaylı olarak rapor edilmemiş olabilir; ancak başarılı bir adaptasyonun, bu figürlerin çocukların gelişimsel yaşlarıyla tutarlı korelasyon göstermesini gerektirdiği varsayılmaktadır.

Ölçeğin Türk popülasyonunda tam olarak yerleşmesi ve klinik kullanımının sağlanması için, diğer standardize edilmiş gelişim testleriyle (örneğin, Bender-Gestalt Testi veya Denver II Gelişimsel Tarama Testi) karşılaştırmalı geçerlik çalışmalarının yürütülmesi gereklidir.

Güvenirlik

Ölçeğin orijinal kaynakta sunulan güvenirlik bilgisi bulunmamaktadır (-). Bununla birlikte, Evirgen, Kayhan ve Erden (2015) tarafından yürütülen çalışma zaten güvenirliğe yönelik bir ön çalışma başlığını taşımaktadır. Bu tür çizim testlerinde güvenirlik genellikle puanlayıcılar arası güvenirlik (inter-rater reliability) ve test-tekrar test güvenirliği (test-retest reliability) yöntemleriyle incelenir.

Ön çalışmada muhtemelen, farklı puanlayıcıların aynı çizimlere benzer puanlar verip vermediği (puanlayıcı güvenirliği) ve çocukların kısa bir süre arayla testi tekrar uyguladıklarında benzer sonuçlar alıp almadığı (zamana karşı kararlılık) analiz edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin Türk kültüründeki uygulamasının tutarlılığını göstermesi açısından kritik öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Ölçeğin orijinal kaynakta sunulan Faktör Analizi bilgisi bulunmamaktadır (-). Gesell Gelişim Figürleri Testi, genellikle tek boyutlu bir gelişimsel olgunluk puanı sağlamak üzere tasarlanmıştır, bu nedenle yapısal geçerliği incelemek için keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizine nadiren tabi tutulur.

Ancak, figürlerin karmaşıklığı ve çizim hatalarının türleri incelendiğinde, teorik olarak ince motor beceriler ve görsel algı ayrımını gösteren alt faktörlerin varlığı araştırılabilir. Türk adaptasyonunun yapısını daha sağlam temellere oturtmak için ilerleyen çalışmalarda faktör analizinin yapılması önerilebilir.

Enstrüman

Test Tipi: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Bireysel uygulama gerektiren, kağıt ve kalem kullanılan performans/çizim testi.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama çalışması baz alınmıştır)

Popülasyon Grubu: Klinik veya genel gelişimsel tarama ihtiyacı olan çocuklar.

Yaş Grubu: Genellikle 2-7 yaş aralığındaki çocuklar (Adaptasyon çalışması anasınıfı çocuklarına odaklanmıştır).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki anasınıfı öğrencileri (Evirgen, Kayhan ve Erden, 2015 çalışmasına göre).

Test Metodolojisi: Çocuğa, yaş gelişimine uygun olarak seçilmiş belirli geometrik figürler gösterilir ve bu figürleri boş bir kağıda kopyalaması istenir. Çizimler, figürlerin doğru kopyalanma derecesine göre puanlanır ve bu puanlar gelişimsel yaşa çevrilir.

Anahtar Kelimeler

Gesell, gelişim, görsel-motor bütünleştirme, ince motor becerileri, psikometri, okul öncesi değerlendirme, güvenirlik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Nilay Evirgen

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir. (Sorumlu yazarın bağlı olduğu kurum adresi genellikle tercih edilir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin kullanım ve adaptasyon izinleri için sorumlu yazar Nilay Evirgen ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Ticari kullanım veya eğitim amaçlı kullanım ücretleri hakkında bilgi mevcut değildir.

Test Yılı (Adaptasyon): 2015 (Referans edilen yayın tarihi).

Ölçeğin orijinal PDF dökümanı bu bağlantıdan indirilebilir: gesell-gelisim-figurleri-testi-toad.pdf

Referanslar

Evirgen, N., Kayhan, E. ve Erden, G. (2015). Gesell Gelişim Figürleri’nin anasınıfı çocuklarında güvenirliğine yönelik bir ön çalışma. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 1, 378 – 389.

Gesell Gelişim Figürleri Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Orijinal kaynakta ölçek maddelerine dair detaylı bilgi (figürlerin listesi veya çizim örnekleri) sunulmamıştır. Gesell Gelişim Figürleri Testi, genellikle aşağıdaki geometrik şekillerin çocuğun gelişim yaşına göre sıralanmış bir serisini içerir:

• Dikey çizgi
• Yatay çizgi
• Çember
• Artı işareti (+)
• Kare
• Üçgen
• Çapraz çizgiler (X)
• Elmas (Baklava şekli)

Bu figürler, çocuğun gelişimsel olgunluğuna göre belirli yaşlarda çizilmesi beklenen standart figürlerdir.