Genel Kimya Laboratuvarı Sınıf Çevresi Ölçeği

Özet

Genel Kimya Laboratuvarı Sınıf Çevresi Ölçeği (GKLSÇÖ), üniversite düzeyindeki genel kimya laboratuvar derslerinin algılanan sınıf çevresini ölçmek amacıyla geliştirilmiş veya uyarlanmış bir psikolojik ölçüm aracıdır. Bu ölçek, öğrencilerin laboratuvar ortamını nasıl deneyimlediklerini ve bu ortamın öğrenme üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, toplam 35 maddeden oluşmakta ve algılanan çevreye dair beş temel yapıyı ölçen alt boyutlara ayrılmaktadır.

Ölçeğin psikometrik özellikleri, Doğan, Atılgan ve Demirci (2003) tarafından yapılan bir uyarlama çalışması ile incelenmiştir. Yapılan faktör analizi çalışmaları sonucunda ölçeğin yapı geçerliği desteklenmiş, güvenirlik katsayıları ise yüksek bulunmuştur. Bu özellikleri sayesinde GKLSÇÖ, eğitim araştırmalarında ve laboratuvar ortamlarının iyileştirilmesi çalışmalarında güçlü bir araç olarak kullanılabilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Genel Kimya Laboratuvarı, Sınıf Çevresi, Psikometrik Ölçek, Yapı Geçerliği, Güvenirlik, Eğitim Araştırmaları, Laboratuvar Eğitimi.

Yazarlar

Doğan Doğan, Hakan Atılgan, Bülent Demirci.

Amaç

Genel Kimya Laboratuvarı Sınıf Çevresi Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin genel kimya laboratuvar derslerinde algıladıkları sınıf çevresinin mevcut durumunu (Gerçek Form) güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemektir. Bu ölçüm, laboratuvar ortamının fiziksel, sosyal ve pedagojik boyutlarının öğrenci deneyimi üzerindeki etkisini anlamak için kritik öneme sahiptir.

Bu araç, eğitimcilere ve araştırmacılara, laboratuvar ortamının hangi yönlerinin öğrencilerin motivasyonunu ve başarısını olumlu veya olumsuz etkilediği konusunda somut veriler sunar. Böylece, laboratuvar uygulamalarının ve eğitim metodolojilerinin iyileştirilmesi için kanıta dayalı kararlar alınmasına olanak tanır.

Yapı

GKLSÇÖ, laboratuvar sınıf çevresi algısını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, laboratuvar ortamının beş farklı boyutunu incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu boyutların her biri, öğrencilerin laboratuvar deneyimlerinin farklı yönlerini (örneğin, öğretmen desteği, öğrenci ilişkileri, görev odaklılık, kurallar ve düzen) temsil eden yedişer maddeden oluşmaktadır.

Ölçekteki toplam 35 madde, laboratuvar ortamındaki etkileşimleri ve algıları kapsamlı bir şekilde değerlendirir. Beş alt boyutun varlığı, sınıf çevresinin tek bir bütün yerine, birbiriyle ilişkili ancak farklılaşan faktörlerden oluştuğu varsayımına dayanmaktadır. Bu faktörler, özellikle kimya laboratuvarı gibi uygulamalı ve potansiyel olarak riskli ortamlarda öğrencilerin öğrenme çıktılarını etkileyen kritik unsurlardır.

Geçerlik

Genel Kimya Laboratuvarı Sınıf Çevresi Ölçeği-Gerçek (GKLSÇÖ-G) formunun geçerlik çalışmaları, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü belirlemek üzere yoğunlaşmıştır. Temel olarak, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak amacıyla bir dizi faktör analizi gerçekleştirilmiştir.

Yapılan analizler, ölçeğin yapısal tutarlılığını ve dolayısıyla yapı geçerliğini desteklemiştir. Ancak, bu analizler sırasında bir maddenin, ölçeğin teorik yapısını bozduğu tespit edilmiş ve bu madde nihai ölçek formundan çıkarılmıştır. Bu düzeltme, ölçeğin psikometrik kalitesini artırmak ve faktör yapısının temizliğini sağlamak amacıyla yapılmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için güvenirlik analizleri yapılmıştır. Güvenirlik katsayısı olarak yaygın kullanılan Cronbach Alpha değeri hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin hem genel olarak hem de alt boyutlar bazında yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

Alt boyutlar için Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları 0.61 ile 0.87 arasında değişen değerlerde bulunmuştur. Bu aralık, alt boyutların kabul edilebilir ile çok iyi düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Tüm ölçek için hesaplanan Cronbach Alpha katsayısı ise 0.85 düzeyinde olup, ölçeğin bütünüyle yüksek derecede güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır. Bu yüksek güvenirlik, ölçeğin tekrarlı ölçümlerde tutarlı sonuçlar vereceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

GKLSÇÖ’nün yapısal temellerini incelemek üzere kapsamlı faktör analizi prosedürleri uygulanmıştır. Bu analizler, ölçekteki maddelerin beklenen beş alt boyuta uygun şekilde kümelenip kümelenmediğini test etmeyi amaçlamıştır. Beş faktörlü yapının doğrulanması, ölçeğin teorik çerçevesiyle uyumlu olduğunu göstermiştir.

Analizler sırasında, ölçeğin yapısal bütünlüğünü olumsuz etkileyen bir madde tespit edilmiştir. Bu madde, çapraz yüklenme göstermesi veya beklenen faktörden sapması nedeniyle nihai formdan çıkarılmıştır. Bu titiz faktör analizi süreci, ölçeğin ölçtüğü yapının saf ve net olmasını sağlamıştır. Ölçek, bu analizler sonucunda 35 maddelik nihai formunu almıştır (5 alt boyut x 7 madde).

Araç

Test Türü: Geliştirme/Uyarlama Çalışması (Anket Tipi)

Format: Çok Maddeli Ölçek (35 madde, 5 alt boyut)

Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Yükseköğretim öğrencileri (Genellikle 18-25 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Genel Kimya Laboratuvarı dersi alan üniversite öğrencileri.

Test Metodolojisi: Algılanan sınıf çevresi boyutlarının öz bildirime dayalı olarak ölçülmesi. Derecelendirme türü kaynakta belirtilmemiştir, ancak bu tür çevre ölçeklerinde yaygın olarak 4 veya 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılır.

Anahtar Kelimeler

Laboratuvar Ortamı, Eğitim Psikolojisi, Cronbach Alpha, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Ölçek Geliştirme, Pedagoji, Yükseköğretim.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Doğan Doğan

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynaklarda mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Sağlanan kaynaklarda mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin uyarlama çalışması 2003 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımına veya izin prosedürlerine dair spesifik bir bilgi kaynakta belirtilmemiştir. Akademik kullanım için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve ek dokümanları internet üzerinden erişilebilir durumdadır. Orijinal makalenin PDF dosyasına şu bağlantıdan ulaşılabilir: ejer.com.tr.

Kaynaklar

Ölçeğin uyarlama çalışmasına ait temel referans aşağıdadır:

• Doğan, D., Atılgan, H. ve Demirci, B. (2003). Genel Kimya Laboratuvarı Sınıf Çevresi Ölçeği-gerçek formunun uyarlama çalışması. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12, 56-63.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı bu adresten indirilebilir: genel-kimya-laboratuvari-sinif-cevresi-olcegi-toad.pdf

Genel Kimya Laboratuvarı Sınıf Çevresi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmadığı için buraya eklenememiştir. Maddelerin tam listesi, yukarıda belirtilen akademik referans veya PDF dosyası aracılığıyla elde edilmelidir.