Table of Contents
Özet
Otantik Öğrenme Çevresi ve Değerlendirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği (OÖÇDYTÖ), eğitim alanında kullanılan psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, bireylerin otantik öğrenme ortamlarına ve bu ortamlarda uygulanan değerlendirme yöntemlerine karşı sahip oldukları tutum düzeylerini ölçmek amacıyla 2018 yılında Murat Çetinkaya tarafından geliştirilmiştir. Ölçeğin geliştirme çalışması, modern eğitim paradigmalarının gerektirdiği gerçek yaşamla ilişkilendirilmiş öğrenme deneyimlerine yönelik algıları ve bu deneyimlerin değerlendirilmesine yönelik yaklaşımları belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçeğin temel amacı, eğitimcilerin ve öğrencilerin otantik değerlendirme ve öğrenme süreçlerine ne ölçüde olumlu veya olumsuz yaklaştığını tespit etmektir.
Ölçek geliştirme süreci, kapsamlı bir literatür taraması, madde havuzu oluşturma, uzman görüşü alma ve ardından istatistiksel analizleri (geçerlik ve güvenirlik) içermiştir. Bu çalışma, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılarına otantik öğrenme yaklaşımlarının kabul düzeyini değerlendirmede standartlaştırılmış bir araç sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Otantik Öğrenme, Otantik Değerlendirme, Tutum Ölçeği, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Geliştirme, Öğrenme Çevresi, Tutum.
Yazarlar
Murat Çetinkaya
Amaç
Otantik Öğrenme Çevresi ve Değerlendirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği’nin temel amacı, eğitim paydaşlarının (öğrenciler, öğretmen adayları veya öğretmenler) otantik öğrenme ortamlarının pedagojik değerine ve bu ortamlarla uyumlu değerlendirme yaklaşımlarının etkinliğine dair inanç ve duygusal eğilimlerini nicel olarak ölçmektir. Bu ölçek, geleneksel öğrenme modellerinden otantik öğrenmeye geçiş sürecinde karşılaşılabilecek tutumsal engelleri veya destekleyici faktörleri belirlemeye yardımcı olur.
Ölçek, aynı zamanda, eğitim programlarının veya öğretim yöntemlerinin uygulanması öncesinde hedef kitlenin hazırlık düzeyini ve kabul potansiyelini saptamak için de kullanılabilir. Araştırmacılar, bu araç sayesinde yenilikçi öğrenme yaklaşımlarına yönelik tutum değişimlerini zaman içinde izleyebilir ve eğitim politikalarının etkilerini değerlendirebilir.
Yapı
Ölçek, psikometride tutum olarak adlandırılan psikolojik yapıyı ölçmektedir. Tutum, bireyin belirli bir nesneye, duruma veya fikre karşı sergilediği bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerin organize olmuş halidir. OÖÇDYTÖ bağlamında, ölçülen yapı iki ana bileşene odaklanır:
- Otantik Öğrenme Çevresine Yönelik Tutum: Öğrenme süreçlerinin gerçek hayat problemlerini yansıtması, disiplinler arası çalışmayı teşvik etmesi ve öğrencilere özerklik vermesi gibi özelliklere yönelik olumlu veya olumsuz eğilimler.
- Otantik Değerlendirmeye Yönelik Tutum: Ürün dosyaları (portfolyo), performans görevleri ve akran değerlendirmesi gibi otantik ortamlara uygun, geleneksel olmayan değerlendirme yöntemlerine yönelik kabullenme veya direnç.
Geçerlik
Kaynak verilerde spesifik bir geçerlik değeri sunulmamış olsa da, Çetinkaya (2018) tarafından yürütülen geliştirme çalışması, ölçeğin amaca uygunluğunu ve ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini gösteren çeşitli geçerlik analizlerini içermektedir. Bu analizler genellikle Kapsam Geçerliği (uzman görüşleri ile madde uygunluğunun sağlanması) ve Yapı Geçerliği çalışmalarını içerir.
Ölçeğin yapı geçerliği, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen alt boyutlar altında toplandığını ve bu yapının iyi bir uyum sergilediğini göstermiştir. Bu psikometrik analizler, ölçeğin kavramsal yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini teyit etmektedir.
Güvenirlik
Otantik Öğrenme Çevresi ve Değerlendirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği’nin güvenilirliği, iç tutarlılık katsayıları aracılığıyla değerlendirilmiştir. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin genel ve alt boyutlarının tutarlı ve kararlı ölçümler sağladığı rapor edilmiştir. Yüksek bir güvenirlik katsayısı (genellikle Cronbach Alfa değeri 0.70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu çalıştığını gösterir.
Ölçek, muhtemelen yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip bulunmuştur, bu da ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemler üzerinde kullanıldığında benzer sonuçlar verme yeteneğine sahip olduğunu işaret eder. Geliştirme makalesinde (Cetinkaya, 2018) bu güvenirlik değerlerinin detayları mevcuttur.
Faktör Analizi
Ölçeğin boyutluluğunu belirlemek amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. İlk aşamada uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin kaç farklı faktörden oluştuğunu ve her bir faktörün hangi maddeleri içerdiğini ortaya koymuştur. Bu analiz, ölçeğin otantik öğrenme ortamlarına ve değerlendirme süreçlerine yönelik tutumu ayrık ancak ilişkili alt boyutlar halinde ölçtüğünü göstermiştir.
AFA sonuçlarını takiben, ölçek yapısının teorik modele uygunluğunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, modelin veri ile uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu, böylece ölçeğin çok boyutlu yapısının sağlam olduğunu ve ölçmek istediği yapı geçerliği kanıtlarını desteklediğini göstermiştir.
Araç
Test Type: Geliştirme (Developmental) – Özgün bir Türkçe ölçek geliştirme çalışmasıdır.
Format: Likert Tipi Ölçek (Geliştirme makalesinde belirtilen standarda göre, genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme kullanılır).
Language Available: Türkçe.
Population Group: Eğitim alanında çalışanlar, öğrenciler ve öğretmen adayları gibi eğitim paydaşları.
Age Group: Yükseköğretim ve yetişkin eğitimi seviyesi.
Population Details: Ölçek geliştirme çalışmasının orijinal örneklemi genellikle üniversite öğrencileri veya öğretmen adaylarından oluşmaktadır.
Test Methodology: Anket yöntemiyle veri toplama ve ardından psikometrik analizler (AFA, DFA, Cronbach Alfa) kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim Araştırmaları, Tutum Ölçümü, Otantik Eğitim, Ölçek Yapısı, Faktör Analizi, Öğretmen Eğitimi, Otantik Değerlendirme.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş.
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Murat Çetinkaya (Ordu Üniversitesi, Türkiye).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2018
İzinler ve Ücret: Ölçek akademik araştırmalarda kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve koşulları için sorumlu yazar Murat Çetinkaya ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım kısıtlı olabilir.
Derecelendirme: Derecelendirme formatı orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik olarak Likert formatı (örneğin, “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a kadar uzanan 5 veya 7 seçenekli bir aralık) kullanılmaktadır.
Kaynaklar
- Cetinkaya, M. (2018). A study of developing an attitude scale towards authentic learning environments and evaluation. Journal of Education and Training Studies, 6(4), 189-198. doi:10.11114/jets.v6i4.2887
- Makalenin tam metin PDF dosyasına EĞİTİM KAYNAKLARI BİLGİ MERKEZİ (ERIC) üzerinden erişilebilir: files.eric.ed.gov.
- Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: otantik-ogrenme-cevresi-ve-degerlendirmeye-karsi-tutum-olcegi-attitude-scale-towards-authentic.pdf
Otantik Öğrenme Çevresi ve Değerlendirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri (Attitude Scale Towards Authentic Learning Environments and Evaluation)
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Sağlanan kaynak içerikte ölçeğin maddeleri yer almamaktadır. Maddelere erişim için yukarıda belirtilen akademik referans makaleye (Cetinkaya, 2018) başvurulması gerekmektedir. Ölçek maddeleri genellikle Likert tipi bir yanıt formatında sunulur ve otantik öğrenme ortamlarının faydasına, zorluklarına ve otantik değerlendirme süreçlerinin adil ve etkili olup olmadığına dair ifadelerden oluşur.
Cite this article
memjavad (2025). Otantik Öğrenme Çevresi ve Değerlendirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği (Attitude Scale Towards Authentic Learning Environments and Evaluation). Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/otantik-ogrenme-cevresi-ve-degerlendirilmesine-yonelik-tutum-olcegi-attitude-scale-towards-authentic-learning-environments-and-evaluation/
memjavad. "Otantik Öğrenme Çevresi ve Değerlendirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği (Attitude Scale Towards Authentic Learning Environments and Evaluation)." Turkish Psychological Scales, 31 Dec. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/otantik-ogrenme-cevresi-ve-degerlendirilmesine-yonelik-tutum-olcegi-attitude-scale-towards-authentic-learning-environments-and-evaluation/.
memjavad. "Otantik Öğrenme Çevresi ve Değerlendirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği (Attitude Scale Towards Authentic Learning Environments and Evaluation)." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/otantik-ogrenme-cevresi-ve-degerlendirilmesine-yonelik-tutum-olcegi-attitude-scale-towards-authentic-learning-environments-and-evaluation/.
memjavad (2025) 'Otantik Öğrenme Çevresi ve Değerlendirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği (Attitude Scale Towards Authentic Learning Environments and Evaluation)', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/otantik-ogrenme-cevresi-ve-degerlendirilmesine-yonelik-tutum-olcegi-attitude-scale-towards-authentic-learning-environments-and-evaluation/.
[1] memjavad, "Otantik Öğrenme Çevresi ve Değerlendirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği (Attitude Scale Towards Authentic Learning Environments and Evaluation)," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, December, 2025.
memjavad. Otantik Öğrenme Çevresi ve Değerlendirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği (Attitude Scale Towards Authentic Learning Environments and Evaluation). Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.