Gelişimsel Görsel Algı Testi-3

Özet

Gelişimsel Görsel Algı Testi-3 (GGAT-3), orijinali Donald D. Hammill, Nils A. Pearson ve Judith K. Voress tarafından geliştirilen Gelişimsel Görsel Algı Testi-3 (DTVP-3) ölçeğinin Türkçe’ye bir uyarlamasıdır. Bu ölçek, özellikle okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocuklarda görsel algı ve görsel-motor entegrasyon becerilerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Türkiye uyarlama çalışması, Sinan Dağ ve Ayşegül Demircioğlu-Memiş tarafından 2019 yılında gerçekleştirilmiş olup, ölçeğin Türk kültürü bağlamında geçerlik ve güvenirlik özelliklerini incelemeyi amaçlamıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin eğitim ve klinik ortamlarda kullanılabilirliğini destekleyen sağlam psikometrik kanıtlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Gelişimsel Görsel Algı Testi-3, DTVP-3, görsel algı, görsel-motor entegrasyon, geçerlik, güvenirlik, uyarlama, psikometri, çocuk gelişimi.

Yazarlar

Sinan Dağ, Ayşegül Demircioğlu-Memiş

Amaç

Gelişimsel Görsel Algı Testi-3’ün temel amacı, bireylerin (özellikle çocukların) görsel algısal yeterliliklerini ve görsel uyaranları motor tepkilerle entegre etme yeteneklerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Bu değerlendirme, öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği veya motor beceri geriliği gibi gelişimsel sorunların erken teşhisinde kritik öneme sahiptir.

Ölçek, profesyonellere (klinik psikologlar, okul psikologları ve özel eğitim uzmanları) bir çocuğun görsel algı alanındaki güçlü ve zayıf yönlerini belirleme konusunda standartlaştırılmış veriler sağlamayı amaçlar. Türkiye uyarlaması, bu tanı ve değerlendirme sürecinin Türk popülasyonuna özgü normlar dahilinde güvenilir ve geçerli bir şekilde yapılabilmesini sağlamıştır.

Yapı

GGAT-3, iki ana bileşeni ölçen alt testlerden oluşur: Görsel Algı ve Görsel-Motor Entegrasyon. Görsel algı, bireyin görsel bilgiyi yorumlama ve organize etme yeteneğini kapsarken; görsel-motor entegrasyon, gözün gördüğü bilgiyi el hareketleri gibi motor tepkilere dönüştürme becerisini ifade eder.

Ölçek genellikle aşağıdaki gibi alt testleri içerir (Orijinal DTVP-3 yapısı referans alınarak):

• Göz-El Koordinasyonu: Görsel bilgiyi izleyerek hassas motor tepkileri gerçekleştirme.
• Kopya Etme: Görsel bir şekli tekrar çizme yeteneği.
• Şekil-Zemin Algısı: Bir görseldeki nesneleri arka plandan ayırabilme.
• Görsel Kapanış: Eksik parçaları olan bir şekli zihinsel olarak tamamlama.
• Uzamsal İlişkiler: Nesneler arasındaki pozisyonları ve mesafeleri anlama.

Geçerlik

Gelişimsel Görsel Algı Testi-3’ün Türkiye uyarlama çalışmasında (Dağ ve Demircioğlu-Memiş, 2019), ölçeğin Türk popülasyonunda ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek amacıyla çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır.

Yapılan analizler kapsamında, Yapı Geçerliği faktör analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Ayrıca, ölçeğin ölçtüğü görsel algı ve görsel-motor entegrasyon yeteneklerinin diğer ilgili dış kriterlerle (örneğin, başarı testleri veya diğer benzer ölçekler) ilişkisini incelemek üzere Kriter Geçerliği çalışmaları da yürütülmüştür. Bu çalışmaların sonuçları, GGAT-3’ün Türk kültürü için geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında, ölçek puanlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test yöntemlerini içerir.

Dağ ve Demircioğlu-Memiş (2019) çalışmasında, ölçeğin alt testleri ve genel puanları için yüksek düzeyde iç tutarlılık katsayıları elde edilmiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin farklı maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret etmektedir. Ayrıca, belli bir zaman aralığıyla yapılan test-tekrar test uygulamaları, ölçek puanlarının zamana karşı kararlı olduğunu ve ölçüm hatasının düşük olduğunu göstermiştir.

Faktör Analizi

Gelişimsel Görsel Algı Testi-3’ün yapısal bütünlüğünü doğrulamak amacıyla uyarlama çalışmasında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Orijinal DTVP-3, temel olarak Görsel Algı ve Görsel-Motor Entegrasyon olmak üzere iki ana faktörden oluşmaktadır.

Türkçe uyarlama çalışmasında elde edilen faktör yapısı, genellikle orijinal ölçeğin teorik yapısını destekler nitelikte bulunmuştur. Bu analizler, ölçeğin alt testlerinin beklenen faktörlere yüklendiğini ve iki faktörlü modelin Türk örnekleminde iyi bir uyum sergilediğini kanıtlamıştır. Bu durum, GGAT-3’ün teorik yapısının kültürlerarası geçerliliğini güçlendirmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Bireysel uygulama gerektiren, kağıt-kalem tabanlı performans testi.

Mevcut Dil: Türkçe (Orijinali İngilizce)

Popülasyon Grubu: Çocuklar (Gelişimsel bozukluk şüphesi olan veya normal gelişim gösteren)

Yaş Grubu: Tipik olarak 4 yaş 0 ay ile 12 yaş 11 ay arasındaki çocuklar.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki farklı sosyo-ekonomik düzeylerden ve coğrafi bölgelerden seçilen okul öncesi ve ilkokul öğrencileri örneklemi.

Test Metodolojisi: Uygulayıcı tarafından bire bir uygulanan, standartlaştırılmış yönergeler ve materyaller kullanılarak yapılan performans değerlendirmesi.

Anahtar Kelimeler

Görsel işlemleme, gelişimsel değerlendirme, okul başarısı, motor beceriler, psikometri, çocuk psikolojisi, tanı aracı, geçerlik, güvenirlik, uyarlama.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Sinan Dağ

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2019

Derecelendirme: Standart puanlar, yaş eşdeğerleri ve yüzdelik dilimler kullanılarak derecelendirme yapılır (Kaynakta belirtilmemiştir, DTVP-3 standardıdır).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin klinik veya araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Sinan Dağ ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ve eğitim şartları için yayıncı kuruluşa veya sorumlu yazara danışılmalıdır.

Bu çalışmanın kaynak makalesine ait orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: gelisimsel-gorsel-algi-testi-3-toad.pdf

Kaynaklar

Dağ, S. ve Demircioğlu-Memiş, A. (2019). Gelişimsel görsel algı testi-3: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sosyal Bilimler Dergisi, 6(40), 97-116.

Orijinal makaleye erişim linki: sobider.com

(Not: Orijinal DTVP-3 yazarları Donald D. Hammill, Nils A. Pearson ve Judith K. Voress’tir.)

Gelişimsel Görsel Algı Testi-3 Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu akademik kaynak girişi için sağlanan kaynak içerikte, Gelişimsel Görsel Algı Testi-3’ün (GGAT-3) maddelerine dair spesifik bilgi veya liste bulunmamaktadır. GGAT-3, bir performans testi olduğu için maddeleri genellikle görsel uyaranlar ve çizim görevlerinden oluşur ve bu maddeler test kitapçığında yer alır.