Fry Ruhsal Liderlik Ölçeği

Özet

Fry Ruhsal Liderlik Ölçeği, organizasyonel davranış ve yönetim psikolojisi alanında kullanılan, Ruhsal Liderlik (Spiritual Leadership) yapısını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçeğin Türkiye uyarlaması, Şafak Gündüz tarafından 2017 yılında gerçekleştirilen bir çalışmada kullanılmıştır. Bu uyarlama, ruhsal liderlik ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkiyi, duygusal zekanın düzenleyici etkisi bağlamında incelemiştir. Ölçek, 21 maddeden oluşmakta olup, çalışanların liderlik algılarını beşli Likert derecelendirmesi üzerinden değerlendirmelerine olanak tanır.

Ölçek, liderlerin vizyon, umut/inanç ve özgecil sevgi gibi ruhsal liderliğin temel bileşenlerini ne ölçüde sergilediklerini belirlemeyi hedefler. Türkçeye uyarlanmış bu versiyon, psikometrik açıdan yüksek güvenirlik ve geçerlik değerleri sunarak Türkiye’deki örgütsel araştırmalar için sağlam bir temel sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Ruhsal Liderlik, Spiritual Leadership, Örgütsel Sinizm, Duygusal Zeka, Liderlik Ölçekleri, Psikometrik Uyarlama, Organizasyonel Davranış.

Yazarlar

Şafak Gündüz (Uyarlama ve Sorumlu Yazar), Louis W. Fry (Orijinal Ölçek Geliştiricisi).

Amaç

Fry Ruhsal Liderlik Ölçeği’nin temel amacı, liderlerin işyerinde anlam ve amaç duygusu yaratarak çalışanların ve kendilerinin ruhsal gelişimlerini teşvik etme düzeylerini ölçmektir. Ölçek, özellikle organizasyonel bağlamda liderlik davranışlarının ruhsal boyutlarını sistematik olarak değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Uyarlamanın özel amacı ise, Türk kültürüne ve organizasyon yapısına uygun psikometrik özelliklere sahip bir araç sunarak, ruhsal liderliğin Türkiye’deki çalışanların tutumları (örneğin örgütsel sinizm) üzerindeki etkilerini bilimsel olarak incelemektir.

Yapı

Ölçek, Louis W. Fry tarafından geliştirilen ve Ruhsal Liderlik teorisine dayanan çok boyutlu bir yapıyı ölçer. Ruhsal Liderlik, genellikle üç ana bileşen etrafında şekillenir:

• Vizyon: Organizasyonel amaç doğrultusunda anlamlı ve çekici bir gelecek resmi yaratma yeteneği.
• Umut/İnanç: Vizyonun gerçekleştirileceğine dair güven ve azim duygusu.
• Özgecil Sevgi: Liderin ve çalışanların karşılıklı saygı, takdir ve şefkat göstermesi, bir bütünlük duygusu oluşturması.

Bu 21 maddelik uyarlama, katılımcıların algıladıkları liderlik davranışlarını bu temel boyutlar çerçevesinde değerlendirmesini sağlar.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla gerçekleştirilen analizlerde, örneklem yeterliliğini belirten Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri incelenmiştir.

• KMO Değeri: 0,937

0,937 gibi oldukça yüksek bir KMO değeri, verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu ve maddelerin ortak varyansı paylaşma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, ölçeğin yapısal geçerliğinin güçlü olduğuna dair önemli bir kanıt sunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için Cronbach Alpha katsayısı kullanılmıştır.

• Cronbach Alpha Değeri: 0,949

Elde edilen 0,949 değeri, ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve ölçülen yapıyı (Ruhsal Liderlik) yüksek düzeyde güvenilir bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Bu değer, psikometrik açıdan mükemmel bir iç tutarlılığa işaret eder.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasında elde edilen KMO değeri (0,937), veri setinin faktör analizi için son derece uygun olduğunu kanıtlamaktadır. Bu yüksek değer, veri matrisinin birim matrise yakın olmaktan ziyade, faktörleştirilebilir bir yapıya sahip olduğunu belirtir.

Genellikle Fry Ruhsal Liderlik Ölçeği çok boyutlu bir yapıya sahip olsa da, uyarlama çalışmasında yapılan faktör analizinin detayları (örneğin kaç faktör elde edildiği veya açıklanan varyans yüzdesi) kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Ancak KMO değeri, ölçeğin teorik yapısının ampirik olarak desteklenebileceğini güçlü bir şekilde düşündürmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Orijinal ölçek Louis W. Fry tarafından geliştirilmiştir.)

Format: 21 maddeden oluşan öz bildirim ölçeği.

Mevcut Dil: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal).

Derecelendirme: 5’li Likert Ölçeği (1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum).

Popülasyon Grubu: Örgütsel bağlamda çalışan yetişkinler.

Yaş Grubu: Yetişkin iş gücü.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, Türkiye’deki çeşitli organizasyonlarda görev yapan çalışanlar üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Katılımcılardan, yöneticilerinin veya liderlerinin davranışlarını temsil eden ifadelerle ne ölçüde hemfikir olduklarını belirtmeleri istenir. Puanlama, genellikle alt boyutların ortalaması alınarak yapılır.

Anahtar Kelimeler

Ruhsal Liderlik, Ruhsallık, Liderlik, Örgütsel Sinizm, Duygusal Zeka, Cronbach Alpha, KMO, 21 Madde.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Şafak Gündüz (Doğuş Üniversitesi Dergisi makalesindeki kurumsal adres kullanılmalıdır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar Şafak Gündüz ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Bilgi mevcut değildir.

Test Yılı: Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır.

Kaynaklar

Gündüz, Ş. (2017). The relationship between spiritual leadership and organizational cynicism: The moderating effect of emotional intelligence. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 18 (2), 117-132.

Makalenin orijinal bağlantısı: journal.dogus.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: fry-ruhsal-liderlik-olcegi-toad.pdf

Fry Ruhsal Liderlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçeğin madde metinleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Kaynak sadece ölçeğin 21 maddeden oluştuğunu belirtmektedir. Akademik çalışmada kullanılan maddelere erişim için yukarıda belirtilen Gündüz (2017) referansının incelenmesi gerekmektedir.