Flörtte Şiddete Yönelik Tutum Ölçekleri

Özet

Flörtte Şiddete Yönelik Tutum Ölçekleri, flört ilişkilerinde uygulanan psikolojik ve fiziksel şiddet türlerine karşı bireylerin sahip olduğu tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiş dört ayrı alt ölçekten oluşan bir araç setidir. Bu ölçekler, Ahmet Yumuşak ve R. Şahin (2014) tarafından Türkçe’ye uyarlanmıştır. Ölçek setinin temel amacı, hem erkeklerin hem de kadınların flört bağlamında uyguladığı şiddet türlerine yönelik kabul veya reddetme düzeylerini nicel olarak belirlemektir. Uyarlama çalışması, ölçeklerin Türk kültüründe güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Flörtte Şiddet, Tutum Ölçeği, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi, Psikolojik Şiddet, Fiziksel Şiddet, Likert ölçeği.

Yazarlar

Ahmet Yumuşak, R. Şahin

Amaç

Ölçek setinin temel amacı, genç yetişkinlerin ve üniversite öğrencilerinin flört ilişkileri sırasında ortaya çıkan şiddet davranışlarına (psikolojik ve fiziksel) yönelik sahip oldukları tutumları değerlendirmektir. Bu tutumların ölçülmesi, şiddetin normalleştirilmesi veya kabul edilebilir görülmesi derecesini belirlemeye yardımcı olur. Ölçekler, flört şiddetinin önlenmesi ve müdahale programlarının geliştirilmesi için temel veri sağlamayı hedeflemektedir.

Ölçekler dört farklı boyutu ayrı ayrı ele almaktadır: Erkeğin uyguladığı psikolojik şiddete yönelik tutum, erkeğin uyguladığı fiziksel şiddete yönelik tutum, kadının uyguladığı psikolojik şiddete yönelik tutum ve kadının uyguladığı fiziksel şiddete yönelik tutum. Bu ayrım, cinsiyet rolleri ve şiddet algısı arasındaki farklılıkları inceleme olanağı sunar.

Yapı

Flörtte Şiddete Yönelik Tutum Ölçekleri, dört bağımsız alt ölçekten oluşur ve her bir alt ölçek, flört şiddetinin belirli bir yönüne karşı tutumu ölçer. Ölçeklerin yapısal olarak tek faktörlü olduğu belirlenmiştir. Bu tek faktörlü yapı, ilgili şiddet türüne yönelik genel bir tutumun varlığını işaret eder.

Ölçülen temel psikolojik yapı, bireyin romantik ilişkiler bağlamında şiddet davranışlarını ne ölçüde onayladığı, mazur gördüğü veya normalleştirdiğidir. Bu tutum, gelecekteki davranışların önemli bir yordayıcısı olarak kabul edilir.

Geçerlik

Ölçeklerin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla, örneklemden elde edilen veriler üzerinde Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Faktör analizinin yapılabilirliğini ve örneklem büyüklüğünün yeterliliğini test etmek için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett Küresellik Testi kullanılmıştır.

Elde edilen KMO değerleri ve Bartlett test sonuçları, tüm alt ölçekler için faktör analizinin yapılabilir olduğunu kanıtlamıştır:

• Erkeğin Psikolojik Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği için KMO=.83 ve Bartlett (p < .0001).
• Erkeğin Fiziksel Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği için KMO=.90 ve Bartlett (p < .0001).
• Kadının Psikolojik Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği için KMO=.76 ve Bartlett (p < .0001).
• Kadının Fiziksel Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği için KMO=.86 ve Bartlett (p < .0001).

Bu sonuçlar, veri setlerinin faktör yapısını incelemek için uygun olduğunu göstermektedir. Kadının Flörtte Uyguladığı Psikolojik Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği’nde faktör yükü .30 altında olan 1. ve 13. maddeler çıkarıldıktan sonra tekrarlanan analizlerde, orijinal ölçeklerle uyumlu tek faktörlü yapı korunmuştur.

Güvenirlik

Ölçeklerin iç tutarlılık güvenirliğini hesaplamak için Cronbach Alfa katsayısı kullanılmıştır. Elde edilen katsayılar, ölçeklerin Türkçe formlarının yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir:

• Erkeğin Flörtte Uyguladığı Psikolojik Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği: Cronbach Alfa değeri .81.
• Erkeğin Flörtte Uyguladığı Fiziksel Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği: Cronbach Alfa değeri .87.
• Kadının Flörtte Uyguladığı Psikolojik Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği: Cronbach Alfa değeri .75.
• Kadının Flörtte Uyguladığı Fiziksel Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği: Cronbach Alfa değeri .82.

Genel olarak, tüm alt ölçeklerin iç tutarlılık katsayıları kabul edilebilir sınırların (genellikle .70) üzerinde yer almaktadır, bu da ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeklerin yapı geçerliliğini desteklemek amacıyla yürütülen açımlayıcı faktör analizi (AFA), dört alt ölçeğin de orijinal yapısını doğrulamıştır. Analizler, faktör yapısı orijinal ölçekteki gibi tek faktör ile sınırlandırılarak gerçekleştirilmiştir. KMO test sonuçlarının tüm ölçekler için yüksek çıkması (KMO>.70), verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermiştir.

Kadının Flörtte Uyguladığı Psikolojik Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği’nde, düşük faktör yükü (.30 altında) nedeniyle 1. ve 13. maddeler çıkarılmıştır. Bu düzeltmenin ardından yapılan analiz, ölçeğin beklenen tek faktörlü yapısını başarıyla ortaya koymuş ve uyarlama çalışmasının yapısal uygunluğunu pekiştirmiştir.

Araç

Test Türü: Psikometrik Uyarlama (Ölçek Seti)

Format: 5’li Likert ölçeği (1= Kesinlikle Katılmıyorum – 5= Kesinlikle Katılıyorum)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri veya genç yetişkinler (Flört ilişkisi içinde olan bireyler).

Yaş Grubu: Belirtilmemiş, ancak flört ilişkilerini deneyimleyen genç yetişkin popülasyonuna uygundur.

Popülasyon Detayları: Orijinal uyarlama çalışması, üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Uyum, Cronbach Alfa, KMO, Bartlett Testi, Tutum, Romantik İlişkiler, Şiddet Eğilimi, Geçerlik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ahmet Yumuşak

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Verilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Verilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı (Uyarlama): 2014

Erişim Bağlantıları:

• Makale DOI: http://dx.doi.org/10.17755/esosder.55295
• Dergipark Linki: dergipark.ulakbim.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: flortte-siddete-yonelik-tutum-olcekleri-toad.pdf

Kaynakça

Yumuşak, A. ve Şahin, R. (2014). Flörtte Şiddete Yönelik Tutum Ölçeklerinin güvenirlik ve geçerlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(49), 233-252. http://dx.doi.org/10.17755/esosder.55295

Flörtte Şiddete Yönelik Tutum Ölçeklerinin Maddeleri

Flörtte Şiddete Yönelik Tutum Ölçekleri, dört ayrı alt ölçekten oluşmaktadır. Her bir alt ölçek, ilgili şiddet türüne ve uygulayıcı cinsiyete göre ayrılmıştır. Maddeler 5’li Likert formatında (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum) derecelendirilmektedir.

• Erkeğin Flörtte Uyguladığı Psikolojik Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği: 15 madde içermektedir.
• Erkeğin Flörtte Uyguladığı Fiziksel Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği: 12 madde içermektedir.
• Kadının Flörtte Uyguladığı Psikolojik Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği: Faktör analizi sonrası 11 madde içermektedir (Orijinal 13 maddeden 2 tanesi çıkarılmıştır).
• Kadının Flörtte Uyguladığı Fiziksel Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği: 12 madde içermektedir.