Flört Şiddeti Tutum Ölçeği

Özet

Flört Şiddeti Tutum Ölçeği (FŞTÖ), bireylerin romantik ilişkiler bağlamında sergilenen şiddet davranışlarına yönelik sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiş 28 maddelik, 5 faktörlü bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle genç yetişkinler arasında flört şiddetinin kabul düzeyini ve normalleştirilme eğilimini belirlemeyi hedefler. Ölçeğin geliştirme çalışması 2016 yılında Terzioğlu ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilmiş olup, psikometrik özellikleri kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizleriyle desteklenmiştir.

FŞTÖ, flört şiddetine yönelik tutumları değerlendiren bilimsel araştırmalar ve önleyici müdahaleler için önemli bir araç sağlamaktadır. Elde edilen yüksek iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa: 0.91), ölçeğin ölçtüğü yapıyı tutarlı bir şekilde değerlendirme kapasitesini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Flört Şiddeti, Tutum Ölçeği, Psikometrik, Güvenirlik, Geçerlik, Faktör Analizi, Romantik İlişkiler, Şiddet Eğilimi.

Yazarlar

Terzioğlu, F., Gönenç, İ.M., Özdemir, F., Güvenç, G., Kök, G., Sezer, N.Y., vd.

Amaç

Flört Şiddeti Tutum Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin romantik ilişkilerde ortaya çıkan çeşitli şiddet türlerine (fiziksel, sözel, psikolojik) yönelik olumlu veya olumsuz tutum düzeylerini ve bu tutumların kabul edilebilirliğini saptamaktır. Bu ölçüm, özellikle üniversite öğrencileri gibi risk altındaki genç popülasyonlarda tutumların belirlenmesi ve eğitim programlarının etkinliğinin değerlendirilmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Ölçek, flört şiddetini normalleştiren veya meşrulaştıran bilişsel yapıları ortaya çıkarmayı hedefler. Bu sayede, gelecekteki şiddet davranışlarını tahmin etme ve önleme stratejileri geliştirme konusunda bilimsel bir zemin sunar.

Yapı

Flört Şiddeti Tutum Ölçeği (FŞTÖ), flört ilişkilerinde şiddete yönelik tutumu ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, açımlayıcı faktör analizi sonucunda toplam varyansın %53.15’ini açıklayan 5 faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu faktörler, flört şiddetinin farklı yönlerine (örneğin, kontrolcü davranışlara tolerans, duygusal manipülasyonun kabulü, fiziksel şiddeti meşrulaştırma) ilişkin tutumları kapsayacak şekilde boyutlandırılmıştır.

Ölçek, katılımcıların şiddet eylemlerine karşı ne ölçüde onaylayıcı veya kınayıcı bir bakış açısına sahip olduğunu değerlendirerek, flört şiddeti davranışlarının altında yatan bilişsel ve duygusal eğilimleri nicel olarak belirlemektedir. Bu yapı, tutumların belirlenmesinde kullanılan 5’li Likert tipi derecelendirme ile desteklenmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla kapsamlı istatistiksel analizler uygulanmıştır. Öncelikle, örneklem büyüklüğünün faktör analizi için uygunluğunu kontrol etmek üzere Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) testi ve Bartlett’s Sphericity testi kullanılmıştır. Bu testler, verilerin faktörleştirilmeye uygun olduğunu göstermiştir.

Yapı geçerliliğini ortaya koymak ve maddelerin faktör yüklerini belirlemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve ‘varimaks’ eksen döndürme temel bileşenler analizi uygulanmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak beklenen çok boyutlu yapısını (5 faktör) doğrulamış ve her bir maddenin ilgili faktörle yüksek korelasyon gösterdiğini kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, iki temel yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiştir: iç tutarlılık analizi ve test-tekrar test güvenilirliği analizi. İç tutarlılık, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü değerlendirmek için Cronbach Alfa Güvenirlik Katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır.

Analizler sonucunda, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı oldukça yüksek bulunmuştur (Cronbach-alpha güvenirlik katsayısı 0.91). Bu değer, ölçeğin mükemmel düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir. Test-tekrar test yönteminde ise ölçek, 36 kişilik bir gruba iki farklı zamanda uygulanmıştır. İki ölçüm puanı arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmamıştır (p>0.05), bu da ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verdiğini kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Flört Şiddeti Tutum Ölçeği’nin geliştirme sürecinde, ölçeğin boyutlandırılması ve yapısal bütünlüğünün saptanması amacıyla temel bileşenler analizine dayalı açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA öncesinde uygulanan KMO ve Bartlett’s testleri, verilerin faktör analizine uygunluğunu teyit etmiştir.

Yapılan analizler neticesinde, FŞTÖ 28 maddeden ve 5 faktörden oluşan nihai yapısına ulaşmıştır. Bu 5 faktörlü yapı, ölçeğin ölçtüğü toplam varyansın %53.15’ini açıklamaktadır. Varimaks eksen döndürme yöntemi, faktörlerin birbirinden bağımsız ve anlamlı boyutlar halinde ayrışmasına yardımcı olmuştur, bu da ölçeğin yapısal netliğini artırmıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Üniversite Öğrencileri ve Genç Yetişkinler

Age Group: Genç Yetişkinlik Dönemi (Tipik olarak 18-30 yaş arası)

Population Details: Ölçek, flört ilişkisi deneyimine sahip genç popülasyonu hedeflemektedir.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-Report). Derecelendirme 5’li Likert formatındadır:

• 1= Kesinlikle Katılmıyorum
• 2= Katılmıyorum
• 3= Kararsızım
• 4= Katılıyorum
• 5= Tamamen Katılıyorum

Anahtar Kelimeler

Dating Violence, Cronbach Alpha, KMO Testi, Bartlett Testi, Yapı Geçerliliği, Varimaks Döndürme, Ölçek Geliştirme, Tutum Ölçümü.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: İlknur Münevver Gönenç

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: İletişim bilgisi sorumlu yazar e-posta adresi üzerinden sağlanabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve telif hakları konusunda sorumlu yazar İlknur Münevver Gönenç ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım için ücretlendirme koşulları yazar tarafından belirlenir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı bilgileri içeren PDF dosyası mevcuttur. Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: flort-siddeti-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Terzioğlu, F., Gönenç, İ.M., Özdemir, F., Güvenç, G., Kök, G., Sezer, N.Y., vd. (2016). Flört Şiddeti Tutum Ölçeği geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 19, (4),225-232.

Flört Şiddeti Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ NOT: Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak metinde yer almamaktadır. Ölçek 28 maddeden ve 5 faktörden oluşmaktadır. Detaylı maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.