Flört Şiddetine Yönelik Algı Ölçeği

Özet

Flört Şiddetine Yönelik Algı Ölçeği, bireylerin flört ilişkilerinde deneyimlenen şiddet davranışlarını ne ölçüde onayladığını veya meşrulaştırdığını ölçmek amacıyla geliştirilmiş kapsamlı bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle genç yetişkinler arasında yaygın olarak görülen fiziksel, cinsel ve psikolojik şiddet türlerine yönelik algıları değerlendirir. Toplamda 45 maddeden oluşan bu geliştirme ölçeği, şiddet olaylarının algılanma biçimindeki farklılıkları saptayarak, önleyici müdahaleler için kritik veriler sağlamayı amaçlamaktadır. Ölçek, 6’lı Likert tipi derecelendirme kullanılarak yanıtlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Flört Şiddeti, Şiddet Algısı, İlişki Şiddeti, Psikometrik Geliştirme, Algı, Fiziksel Şiddet, Cinsel Şiddet, Psikolojik Şiddet.

Yazarlar

Ezgi Toplu Demirtaş, Gözde Öztemur, Frank Fincham

Amaç

Flört Şiddetine Yönelik Algı Ölçeği (FŞYÖAÖ), genç yetişkinlerin veya genel popülasyonun flört ilişkilerinde meydana gelen şiddet eylemlerini (fiziksel, cinsel, psikolojik) ne ölçüde kabul edilebilir veya haklı bulduğunu sistematik olarak değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, bireylerin şiddete yönelik tutumlarını, yani şiddet davranışlarının “normalleştirilme” düzeyini nicel olarak belirlemektir.

Bu araç, flört şiddeti mağduriyetini veya failliğini doğrudan ölçmek yerine, şiddet içeren davranışlara karşı sergilenen bilişsel ve tutumsal onay düzeyini incelemektedir. Elde edilen veriler, özellikle şiddeti meşrulaştıran algıların belirlenmesi ve bu algıları hedef alan eğitim programlarının geliştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Yapı

Ölçek, üç temel ve birbirinden ayrışık alt boyutu ölçmektedir. Her bir alt boyut, 15 maddeden oluşmakta olup, toplamda 45 maddelik bir yapı sunmaktadır. Bu üç faktör, flört şiddeti davranışlarının farklı biçimlerine yönelik algısal meşrulaştırmayı temsil eder:

• Psikolojik Flört Şiddetine Yönelik Algı (15 madde): Duygusal manipülasyon, tehdit ve sözel istismar gibi davranışların kabul edilebilirliğini ölçer.
• Cinsel Flört Şiddetine Yönelik Algı (15 madde): Rızasız cinsel eylemlerin veya baskının ne ölçüde haklı görüldüğünü değerlendirir.
• Fiziksel Flört Şiddetine Yönelik Algı (15 madde): Vurma, itme, yaralama gibi fiziksel saldırıların belirli koşullar altında mazur görülme düzeyini ölçer.

Bu faktörlerin ayrıştırılması, araştırmacıların ve uygulayıcıların hangi şiddet türünün algısal olarak daha fazla tolere edildiğini anlamalarına olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme aşamasında gerçekleştirilen geçerlik çalışmalarına ilişkin detaylı bilgiler, yazarlar Ezgi Toplu Demirtaş, Gözde Öztemur ve Frank Fincham tarafından 2020 yılında yayımlanan hakemli makalede yer almaktadır. Bu çalışmalar genellikle yapı geçerliği, ayırt edici geçerlik ve ölçüt bağımlı geçerlik yöntemlerini içermektedir.

Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak öngörülen üç faktörlü yapıyı (Psikolojik, Cinsel, Fiziksel Flört Şiddeti Algısı) ne derece yansıttığını belirlemek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir.

Güvenirlik

Flört Şiddetine Yönelik Algı Ölçeği’nin iç tutarlılık ve güvenirlik katsayıları, ölçeğin bilimsel makalesinde detaylı olarak sunulmuştur. Güvenirlik analizleri, genellikle Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak her bir alt boyut için ayrı ayrı hesaplanmıştır.

Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin tekrarlanan uygulamalarda benzer sonuçlar vereceğini göstermektedir. Güvenirlik verilerine ulaşmak için, ana referans makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme süreci, algılanan flört şiddeti boyutlarını netleştirmek amacıyla doğrulayıcı ve/veya açımlayıcı faktör analizlerini içermiştir. Bu analizler sonucunda, ölçeğin verilerinin, teorik çerçevede öngörülen Psikolojik, Cinsel ve Fiziksel şiddet algısı olmak üzere üç farklı ancak ilişkili faktöre ayrıldığı doğrulanmıştır. Her bir faktör 15 madde ile temsil edilmektedir. Bu üç faktörlü yapı, ölçeğin kuramsal temellerini destekleyen güçlü bir istatistiksel kanıt sunmaktadır.

Enstrüman

Test Tipi: Geliştirme (Development)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal yayın dili İngilizce olmasına rağmen, ölçek Türkçe popülasyon üzerinde geliştirilmiştir.)

Popülasyon Grubu: Genç Yetişkinler, Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle 18+)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversite öğrencileri ve genel genç yetişkin popülasyonu üzerinde standartlaştırılmıştır.

Test Metodolojisi: 6’lı Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır. Yanıt seçenekleri “kesinlikle katılmıyorum” (1) ile “kesinlikle katılıyorum” (6) arasında değişmektedir. Yüksek puanlar, ilgili şiddet türüne yönelik yüksek düzeyde algısal meşrulaştırmayı veya onaylamayı işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Şiddetin Normalleştirilmesi, İlişki Tutumları, Likert Ölçeği, Psikometri, Flört Şiddeti Algısı, Toplu-Demirtaş, Geliştirme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Makalede doğrudan belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim Adresi)

Yazışma Adresi: Sorumlu yazar Ezgi Toplu Demirtaş ile iletişime geçilmesi önerilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Ezgi Toplu Demirtaş ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari olmayan akademik kullanımlarda izin koşulları makalenin yayınlandığı dergi politikalarına ve yazarın inisiyatifine tabidir.

Ücret: Bilgi mevcut değildir.

Test Yılı: 2020 (Makale Yayın Yılı)

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: flort-siddetine-yonelik-algi-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Toplu-Demirtaş, E., Öztemur, G., & Fincham, F. (2020). Perceptions of dating violence: Assessment and antecedents. Journal of Interpersonal Violence. Advance online publication. 1-28. DOI: 10.1177/0886260520914558

Makalenin tam metnine erişim için: journals.sagepub.com

Flört Şiddetine Yönelik Algı Ölçeği Maddeleri

Psikolojik Flört Şiddetine Yönelik Algı (15 madde) – Hakan’ın bu şekilde sert davranmaya hakkı vardı./Pınar’ın davranışında yanlış bir şey yoktu.
Cinsel Flört Şiddetine Yönelik Algı (15 madde) – Hakan’ın bu şekilde sert davranmaya hakkı vardı./Pınar’ın davranışında yanlış bir şey yoktu.
Fiziksel Flört Şiddetine Yönelik Algı (15 madde)– Hakan’ın bu şekilde sert davranmaya hakkı vardı./Pınar’ın davranışında yanlış bir şey yoktu.