Fizyoterapistlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Fizyoterapistlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği (FMYTÖ), Begümhan Turhan tarafından 2018 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, bireylerin ve özellikle fizyoterapi alanında çalışanların veya bu alanda eğitim gören öğrencilerin, fizyoterapistlik mesleğine dair sahip oldukları tutumları, mesleki algıları ve beklentileri sistematik bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, 35 madde ve üç ana faktörden oluşmaktadır. Geliştirme süreci, kapsamlı bir literatür taraması ve ardından uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (Açımlayıcı Faktör Analizi) ile desteklenmiştir. Ölçek, mesleğe yönelik genel kaygılar, mesleki tatmin ve mesleğin gerektirdiği nitelikler gibi çok boyutlu tutum bileşenlerini ölçmek için güçlü bir psikometrik araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Fizyoterapistlik, Tutum Ölçeği, Mesleki Tatmin, Meslek Algısı, Fizyoterapi, Psikometri, Likert Ölçeği, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Begümhan Turhan

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin Fizyoterapistlik mesleğine karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri, yani tutumları, geçerli ve güvenilir bir biçimde ölçmektir. Mesleğe yönelik olumlu veya olumsuz tutumların belirlenmesi, fizyoterapi eğitimi veren kurumların müfredatlarını ve meslek tanıtım stratejilerini geliştirmelerine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

Ölçek, özellikle fizyoterapistlik mesleğini seçme aşamasında olan adayların, mevcut öğrencilerin veya alanda çalışan profesyonellerin mesleki motivasyonlarını, beklentilerini ve potansiyel kaygılarını tespit etmek için tasarlanmıştır. Bu sayede, mesleki rehberlik hizmetlerinin kalitesinin artırılmasına olanak tanır.

Yapı

FMYTÖ, fizyoterapistlik mesleğine yönelik tutumu üç farklı boyutta ele alan çok faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu yapı, tutumun sadece tek bir genel skorla değil, aynı zamanda spesifik alt bileşenlerle anlaşılmasını sağlamaktadır. Ölçekteki maddeler, bireylerin mesleğin geleceği, gerektirdiği kişisel özellikler ve mesleğin sağladığı kişisel doyum hakkındaki düşüncelerini yansıtmaktadır.

Ölçek, toplamda 35 maddeden oluşmakta olup, bu maddeler aşağıda detaylandırılan üç ana faktöre ayrılmıştır: Mesleki Tatmin, Mesleğin Gerektirdiği Nitelikler ve Mesleğe Yönelik Genel Kaygılar. Bu üç faktör, mesleğe dair tutumun kapsamlı bir profilini sunmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında Yapı Geçerliliği (Yapı Geçerliliği) incelenmiştir. Yapı geçerliliğini test etmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Bu analiz sonucunda, 35 maddelik ölçeğin, teorik beklentilerle uyumlu olarak üç faktörlü bir yapı sergilediği belirlenmiştir.

Faktör analizi, ölçeğin kavramsal yapısının ölçülen tutum yapısıyla ne derece örtüştüğünü ortaya koymuştur. Bu üç faktörlü yapı, fizyoterapistlik mesleğine yönelik tutumun farklı ve ayırt edici boyutlarını başarıyla ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Fizyoterapistlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa değeri) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin genel iç tutarlığı oldukça yüksek bulunmuştur. Toplam ölçek için Cronbach Alfa değeri 0.90 olarak tespit edilmiştir, bu da ölçeğin maddelerinin yüksek düzeyde homojen olduğunu ve tutarlı sonuçlar verdiğini işaret etmektedir.

Alt boyutların güvenirlik değerleri ise şu şekildedir:

• Mesleki Tatmin Faktörü için α değeri: 0.94 (Mükemmel iç tutarlılık)
• Mesleğin Gerektirdiği Nitelikler Faktörü için α değeri: 0.82 (İyi iç tutarlılık)
• Mesleğe Yönelik Genel Kaygılar Faktörü için α değeri: 0.66 (Kabul edilebilir sınırlarda iç tutarlılık)

Faktör Analizi

Ölçeğin nihai formunun oluşturulması sürecinde temel olarak Açımlayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, başlangıçta hazırlanan madde havuzundan, mesleki tutumu en iyi temsil eden ve faktör yükleri yüksek olan maddelerin seçilmesini sağlamıştır. Analiz sonucunda 35 madde korunmuş ve bu maddeler üç anlamlı faktöre ayrılmıştır.

Faktörler ve içerdikleri madde sayıları şunlardır:

1. Mesleki Tatmin (19 madde): Fizyoterapistlik mesleğinin bireye sağladığı doyum ve olumlu duygulara odaklanır.
2. Mesleğin Gerektirdiği Nitelikler (9 madde): Mesleği icra etmek için gerekli olan kişisel yeterliliklere ve özelliklere (örneğin, empati yeteneği) odaklanır.
3. Mesleğe Yönelik Genel Kaygılar (7 madde): Mesleğin zorlukları, geleceği veya kişisel hedeflerle uyumu hakkındaki endişelere odaklanır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Derecelendirme: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır. (1= Tamamen Katılıyorum – 5= Kesinlikle Katılmıyorum).

Maddelerin Yönü: Bazı maddeler olumlu, bazıları ise olumsuz yönde puanlanmış olabilir (ters puanlama gerektirebilir).

Maddeler ve Faktörler: Toplam 35 madde ve 3 faktör.

Language Available: Türkçe

Population Group: Üniversite öğrencileri, özellikle fizyoterapi ve rehabilitasyon bölümü öğrencileri veya fizyoterapistler.

Age Group: Genellikle genç yetişkinler (üniversite çağı ve üzeri).

Population Details: Ölçek, yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir.

Test Methodology: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilir. Bireylerin mesleğe yönelik tutumlarını beyan etmeleri esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Mesleki Tutum, Cronbach Alfa, Açımlayıcı Faktör Analizi, Mesleki Kaygılar, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Psikolojik Ölçme.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Begümhan Turhan

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018 (Yüksek Lisans Tezi)

İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ücret: Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için genellikle ücretsizdir, ancak kullanım şartları için yazara danışılmalıdır.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: fizyoterapistlik-meslegine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Turhan, B. (2018). Fizyoterapistlik mesleğine yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.

Fizyoterapistlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Bu maddeler, ölçeğin faktörlerini ve madde yapılarını örneklendirmektedir.

• Mesleki tatmin (19 madde): Fizyoterapistlik mesleğinin sağlık alanındaki en güzel mesleklerden birisidir.
• Mesleğin gerektirdiği nitelikler (9 madde): Fizyoterapistlerin empati yapma yetenekleri yüksek olmalıdır.
• Mesleğe yönelik genel kaygılar (7 madde): Fizyoterapistlik idealimdeki meslektir.