Fiziksel Aktiviteye Karşı Tutum Ölçeği (Attitudes toward Physical Activity Scale)

Özet

Fiziksel Aktiviteye Karşı Tutum Ölçeği (Attitudes toward Physical Activity Scale), bireylerin fiziksel aktiviteye yönelik genel tutumlarını ve eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, S. C. Dinc, F. Uzunoz-Sacli, M. M. Ching Mok ve M. K. Chin (2019) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, özellikle Türkiye’deki yükseköğretim öğrencilerinin fiziksel aktiviteye karşı geliştirdikleri tutum düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemeyi hedeflemiştir. Ölçek, spor bilimleri, sağlık psikolojisi ve eğitim alanındaki araştırmacılar için önemli bir değerlendirme aracı sunmaktadır.

Uyarlama sürecinde, ölçeğin dilsel ve kültürel eşdeğerliği sağlanmış, ardından Türk örnekleminde yapı geçerliği ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar, ölçeğin Türk popülasyonunda kullanıma uygun olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Fiziksel aktivite, tutum, uyarlama, yükseköğretim öğrencileri, spor psikolojisi, psikometri.

Yazarlar

S. C. Dinc, F. Uzunoz-Sacli, M. M. Ching Mok, M. K. Chin. Sorumlu yazar: Fatma SAÇLI UZUNÖZ.

[quads id=5]

Amaç

Fiziksel Aktiviteye Karşı Tutum Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin fiziksel aktiviteye katılma, bu aktiviteyi sürdürme ve genel olarak fiziksel harekete değer verme eğilimlerini yansıtan psikolojik tutumlarını nicel olarak ölçmektir. Bu tutumlar, bir bireyin yaşam tarzı seçimlerini ve sağlık davranışlarını doğrudan etkileyen önemli bilişsel ve duyuşsal bileşenlerdir.

Türkçe uyarlamasının spesifik amacı, Türkiye’deki yükseköğretim seviyesindeki öğrencilerin fiziksel aktiviteye yönelik tutumlarını belirleyerek, bu tutumların geliştirilmesi veya değiştirilmesi için hedeflenmiş müdahale programlarının tasarlanmasına zemin hazırlamaktır.

Yapı

Ölçek, bireyin fiziksel aktiviteye yönelik sahip olduğu genel değerlendirmeyi (olumlu veya olumsuz) ölçen çok boyutlu bir tutum yapısını değerlendirir. Bu psikolojik yapı, genellikle aşağıdaki bileşenleri içerir:

• Bilişsel Bileşen: Fiziksel aktivitenin faydaları (sağlık, sosyal, estetik) hakkındaki inançlar.
• Duyuşsal Bileşen: Fiziksel aktivite yaparken hissedilen duygular (keyif alma, sıkılma, rahatlama).
• Davranışsal Bileşen: Gelecekte fiziksel aktiviteye katılma niyeti veya mevcut katılım seviyesine yönelik eğilimler.

Geçerlik

Ölçek metadatası geçerlik bilgisi sağlamasa da, 2019 tarihli uyarlama çalışması, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu göstermek üzere geçerlik analizlerini içermektedir. Bu analizler, ölçeğin amaçlanan yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak için Yapı Geçerliği çalışmalarına odaklanmıştır. Yapı geçerliği, genellikle Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak, ölçek maddelerinin Türk öğrencileri örnekleminde orijinal teorik boyutlanmayı destekleyip desteklemediği incelenerek sağlanmıştır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik verisi belirtilmemiştir. Ancak, akademik bir uyarlama çalışmasında güvenirlik, ölçeğin ölçüm tutarlılığını göstermek amacıyla analiz edilmiştir. Bu analizlerde yaygın olarak İç Tutarlılık Güvenirliği (Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin homojen olduğunu ve aynı temel yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret eder. Ayrıca, Test-Tekrar Test Güvenirliği de ölçeğin zaman içinde kararlı sonuçlar verdiğini göstermek için kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Dinc ve arkadaşlarının (2019) uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe formunun yapısal eşdeğerliğini incelemek amacıyla Faktör Analizi tekniklerini kullanmıştır. Bu analiz, ölçeğin fiziksel aktiviteye yönelik tutumu ölçen alt faktörlerini (boyutlarını) ortaya çıkarmıştır. Çalışmada, orijinal ölçek yapısının Türk yükseköğretim öğrencileri arasında da geçerli olduğunu doğrulamak için büyük olasılıkla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemine başvurulmuştur.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi eksik olsa da, tutum ölçekleri tipik olarak Likert Tipi Derecelendirme formatını kullanır. Katılımcılar, maddelere “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a kadar uzanan bir ölçekte yanıt verirler.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Orijinal Dil (Bilinmiyor).

Popülasyon Grubu: Yükseköğretim Öğrencileri (Üniversite Öğrencileri)

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Genellikle 18-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin farklı bölümlerinde okuyan öğrenciler üzerinde standardizasyon ve psikometrik analizler yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Instrument).

Anahtar Kelimeler

Tutum ölçümü, genç yetişkinler, fiziksel aktivite tutumu, psikometri, ölçek geliştirme, uyarlama.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2019

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar (Fatma SAÇLI UZUNÖZ) ile iletişime geçilmesi ve izin alınması tavsiye edilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: fiziksel-aktiviteye-karsi-tutum-olcegi-attitudes-toward-physical-activity-scale-toad.pdf

Kaynaklar

Dinc, S. C., Uzunoz-Sacli, F., Ching Mok, M. M., & Chin, M. K. (2019). Adaptation of the attitudes toward physical activity scale for higher education students in Turkey. Journal of Education and Learning, 8(3), 95-101.

Makalenin tam metni (PDF) aşağıdaki adreste mevcuttur: files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1212419.pdf

[quads id=5]

Fiziksel Aktiviteye Karşı Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine ulaşmak ve uygulama detaylarını öğrenmek için Dinc ve ark. (2019) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.