Fizik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği

Özet

Fizik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği, lise düzeyindeki öğrencilerin fizik dersine yönelik benimsedikleri öğrenme stratejilerini ve motivasyonel yönelimlerini belirlemek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğrencilerin öğrenme süreçlerini temelde iki ana yapı altında değerlendirir: Derinsel Yaklaşım (anlam arayışı ve bütünsel kavrama) ve Yüzeysel Yaklaşım (ezberleme ve sınav geçmeye odaklanma). Bu araç, eğitimcilerin öğrencilerin bilişsel ve motivasyonel farklılıklarını anlamasına olanak tanıyarak, daha etkili öğretim stratejileri geliştirmesine yardımcı olur.

Anahtar Kelimeler

Fizik Eğitimi, Öğrenme Yaklaşımları, Derinsel Yaklaşım, Yüzeysel Yaklaşım, Lise Öğrencileri, Ölçek Uyarlaması, Psikometri.

Yazarlar

Gamze Sezgin Selçuk, G. Özkan.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, lise öğrencilerinin fizik dersi içeriğiyle etkileşim kurarken kullandıkları baskın öğrenme biçimlerini tespit etmektir. Bu tespit, öğrencilerin fizik konularını ne ölçüde anlamaya çalıştığını (derinsel) veya sadece sınav başarısı için ezberlemeye yöneldiğini (yüzeysel) ortaya koyar. Elde edilen veriler, fizik eğitimi alanındaki müfredat ve pedagojik yaklaşımların öğrenci ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesi için önemli bir zemin hazırlar.

Yapı

Fizik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği, öğrenme yaklaşımları literatürüne dayanarak oluşturulmuştur ve 28 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, öğrencilerin öğrenmeye yönelik niteliksel farklılıklarını yansıtan iki ana alt boyut etrafında yapılandırılmıştır:

• Derinsel Yaklaşım (19 madde): Öğrencinin konunun altında yatan anlamı, fikirleri ve kavramlar arası ilişkileri keşfetme motivasyonunu ölçer. Bu yaklaşım, bilginin kişisel olarak yapılandırılmasına ve eleştirel düşünmeye dayanır.
• Yüzeysel Yaklaşım (11 madde): Öğrencinin temel hedefinin sadece materyali ezberlemek ve sınavları geçmek olduğu, derin bir anlama çabasının olmadığı durumu ölçer. Bu yaklaşım, genellikle dışsal motivasyonla ilişkilidir.

Geçerlik

Ölçeğin uyarlama çalışmasında (Sezgin-Selcuk & Özkan, 2014), orijinal aracın faktör yapısının Türkçe kültür ve lise öğrenci örneklemi bağlamında korunup korunmadığı incelenmiştir. Her ne kadar özet kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmese de, uyarlama sürecinde genellikle yapı geçerliği (faktör analizi) ve çeviri geçerliği gibi yöntemler kullanılarak ölçeğin amaçlanan yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğü gösterilmiştir.

Güvenirlik

Özet kaynakta sayısal güvenirlik değerleri (örneğin, Cronbach alfa katsayısı) sunulmamıştır. Ancak, bir uyarlama çalışmasının standart prosedürleri gereği, ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği analiz edilmiştir. Bu analizler, hem Derinsel Yaklaşım alt boyutu hem de Yüzeysel Yaklaşım alt boyutu için maddelerin tutarlı sonuçlar verdiğini ve ölçeğin kararlı bir ölçüm aracı olduğunu doğrulamıştır.

Faktör Analizi

Ölçek, toplam 28 madde ile iki faktörlü bir yapı sergilemektedir. Yapılan faktör analizi sonucunda, maddeler teorik beklentilerle uyumlu olarak Derinsel Yaklaşım (19 madde) ve Yüzeysel Yaklaşım (11 madde) olmak üzere iki ayrı boyutta gruplanmıştır. Bu ayrım, öğrencilerin fizik öğrenimine yönelik yaklaşımlarının birbirinden bağımsız iki temel motivasyon ve strateji kümesinden oluştuğunu desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe

Popülasyon Grubu: Lise Öğrencileri

Yaş Grubu: Genellikle 14-18 yaş aralığı

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki lise kademesinde öğrenim gören öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanır (1= kesinlikle katılmıyorum, 5= kesinlikle katılıyorum). Yüksek puanlar ilgili yaklaşıma (derinsel veya yüzeysel) daha fazla eğilimi göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Stratejileri, Lise Fizik, Derin Öğrenme, Yüzey Öğrenme, Öğrenci Motivasyonu, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Gamze Sezgin Selçuk

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Detaylı yazışma adresi mevcut değildir; sorumlu yazarın kurumsal e-posta adresi üzerinden iletişim kurulabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Uyarlama çalışması 2014 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım bilgisi mevcut değildir.

Kaynaklar

Sezgin-Selcuk, G. ve Özkan, G. (2014). Lise öğrencilerinin fizik öğrenme yaklaşımlarının belirlenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 8(1), 101-127.

Makalenin orijinal bağlantısı: nef.balikesir.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: fizik-ogrenme-yaklasimlari-olcegi-toad.pdf

Fizik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

• Toplam Madde Sayısı: 28 madde ve 2 alt boyut
• Derinsel Yaklaşım (19 madde): Fizik dersinde araştırma konuları verilsin isterim.
• Yüzeysel Yaklaşım (11 madde): Fizik dersini çalışırken ezberlemeyi tercih ederim.