Fen Bilgisi Öğretmen Adayları İçin Geleceğe Yönelik Beklentiler Ölçeği

Özet

Fen Bilgisi Öğretmen Adayları İçin Geleceğe Yönelik Beklentiler Ölçeği, Bursal ve Buldur (2013) tarafından, fen bilgisi öğretmenliği programlarında öğrenim gören adayların mesleğe dair gelecek beklentilerini sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, öğretmen adaylarının kariyerlerine yönelik umutlarını, kaygılarını ve mesleki doyum beklentilerini belirlemeyi hedefler. Bu geliştirme çalışması, adayların öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ve motivasyonlarını derinlemesine anlamaya katkıda bulunmaktadır.

Ölçek, adayların mesleki yaşamlarında karşılaşmayı bekledikleri olumlu ve olumsuz durumları, iş güvencesi, maaş, toplumsal statü ve kişisel gelişim gibi çeşitli boyutlarda değerlendirmelerine olanak tanır. Elde edilen veriler, öğretmen yetiştirme programlarının iyileştirilmesi ve adayların mesleğe daha gerçekçi beklentilerle hazırlanması açısından kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Fen bilgisi öğretmen adayları, Öğretmen Adayları, Gelecek beklentileri, Kariyer beklentisi, Ölçek Geliştirme, Mesleki yönelim, Eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Bursal, M., Buldur, S.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine atıldıktan sonraki profesyonel yaşamlarına dair taşıdıkları umutları ve endişeleri ölçmektir. Bu, adayların mesleği tercih etme nedenleri ile gelecekteki mesleki doyumları arasındaki potansiyel ilişkileri incelemek için bir araç sağlamaktadır. Ölçek, adayların mesleğe yönelik beklentilerinin hangi boyutlarda yoğunlaştığını ortaya koyar.

Ölçek aynı zamanda eğitim araştırmacılarına, öğretmen yetiştirme süreçlerinde geleceğe yönelik beklentilerin nasıl şekillendiğini ve bu beklentilerin mesleki bağlılık üzerindeki etkisini inceleme fırsatı sunar. Böylece, öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyon kaynakları ve olası hayal kırıklığı alanları önceden tespit edilebilir.

Yapı (Construct)

Ölçek, Geleceğe Yönelik Mesleki Beklenti (Future Professional Expectation) psikolojik yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireylerin gelecekteki mesleklerinde karşılaşacaklarını düşündükleri sosyal, ekonomik ve kişisel sonuçlara dair bilişsel ve duygusal tahminlerini ifade eder. Fen bilgisi öğretmen adayları bağlamında, bu beklentiler genellikle şu boyutları içermektedir:

• Mesleki Doyum Beklentisi: Öğretmekten alınacak tatmin ve kişisel başarı hissi.
• Sosyo-Ekonomik Beklentiler: Maaş, iş güvencesi ve toplumsal statüye dair tahminler.
• Zorluk Beklentileri: Mesleğin getireceği stres, bürokratik engeller ve öğrenci disiplini gibi olası güçlükler.

Geçerlik (Validity)

Ölçek bir geliştirme çalışması ürünü olduğundan, kapsamlı geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmalar, ölçeğin gerçekten fen bilgisi öğretmen adaylarının geleceğe yönelik beklentilerini ölçtüğünden emin olmayı amaçlamıştır. Geçerlik analizleri genellikle kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile) ve yapı geçerliği (faktör analizleri ile) yöntemlerini içermektedir. Ölçeğin, hedeflediği teorik yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini gösteren istatistiksel kanıtların orijinal makalede sunulduğu varsayılmaktadır.

Güvenirlik (Reliability)

Ölçeğin geliştirme sürecinde, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu tür psikometrik araçlarda en yaygın kullanılan yöntem iç tutarlılık katsayısıdır (Cronbach’s Alpha). Yüksek bir Cronbach’s Alpha değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Orijinal çalışmada, ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Faktör Analizi (Factor Analysis)

Fen Bilgisi Öğretmen Adayları İçin Geleceğe Yönelik Beklentiler Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak üzere faktör analizi kullanılmıştır. Bu süreçte genellikle Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ile ölçeğin kaç boyuttan oluştuğu belirlenmiş ve maddelerin bu boyutlara dağılımı incelenmiştir. Ardından, elde edilen faktör yapısının teorik beklentilerle uyumunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış olabilir. Bu analizler, beklentiler yapısının farklı alt bileşenlere ayrılıp ayrılmadığını ortaya koymuştur.

Ölçek Bilgileri (Instrument)

Test Türü: Geliştirme

Format: Genellikle Likert Tipi Derecelendirme formatında düzenlenmiş maddelerden oluşur. Katılımcılar, kendilerini en iyi ifade eden seçeneği işaretlerler (Örn: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin Fen Bilgisi Öğretmenliği lisans programlarında öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Psikometrik yöntemlerle geliştirilmiş öz bildirim ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Fen bilgisi, Mesleki beklentiler, Öğretmenlik mesleği, Mesleki doyum, Faktör analizi, Cronbach Alfa, Psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Serkan Buldur)

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı dönemdeki sorumlu yazarın kurumsal adresi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik ve eğitim araştırmalarında bilimsel atıf sağlanarak kullanılabilir. Ticari veya geniş ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar Serkan Buldur ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.

PDF Bağlantısı: Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: fen-bilgisi-ogretmen-adaylari-icin-gelecege-yonelik-beklentiler-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Bursal, M., ve Buldur, S. (2013). Fen bilgisi öğretmen adayları için Öğretmenlik Tercih Nedenlerini Derecelendirme ve Geleceğe Yönelik Beklentiler Ölçekleri geliştirme çalışması. Turkish Journal of Teacher Education, 2(1), 47-64.

Fen Bilgisi Öğretmen Adayları İçin Geleceğe Yönelik Beklentiler Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına ulaşmak için Bursal ve Buldur (2013) makalesine başvurulmalıdır.