FATİH Projesine Yönelik Görüşleri Değerlendirme Ölçeği

Özet

FATİH Projesine Yönelik Görüşleri Değerlendirme Ölçeği, Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen ve okullara bilişim teknolojileri (BT) entegrasyonunu hedefleyen FATİH Projesi‘nin çeşitli paydaşlar (özellikle öğretmenler) tarafından nasıl algılandığını, projenin geleceğine dair beklentileri ve projenin mevcut durumu hakkındaki farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, 49 maddeden oluşmakta olup, projenin uygulanması ve etkileri hakkında kapsamlı bir değerlendirme sunan üç temel alt boyutu içermektedir. Ölçeğin geliştirme çalışması 2013 yılında yapılmış ve yüksek düzeyde güvenirlik ve geçerlilik kanıtları sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

FATİH Projesi, Görüş, Beklenti, Farkındalık, Öngörü, BT Entegrasyonu, Eğitim Teknolojileri, Psikometrik Ölçek.

Yazarlar

Karal, H., Aktaş, İ., Turgut, Y. E., Gökoğlu, S., Aksoy, N., Çakır, Ö.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki eğitim sistemine büyük ölçekli teknoloji entegrasyonunu hedefleyen FATİH Projesi‘ne yönelik olarak katılımcıların (eğitimcilerin veya ilgili paydaşların) sahip olduğu görüşleri, algıları ve beklentileri sistematik ve standart bir şekilde belirlemektir. Bu ölçüm aracı, projenin planlama, uygulama ve değerlendirme aşamalarında ortaya çıkabilecek olumlu ve olumsuz algıların tespit edilmesine yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, projenin başarısını etkileyebilecek psikolojik ve sosyal faktörlerin anlaşılmasına katkıda bulunarak, politika yapıcılar ve uygulayıcılar için değerli geri bildirimler sağlamayı hedeflemektedir.

Yapı

Ölçek, katılımcıların teknoloji projelerine yönelik tutumlarını üç farklı bilişsel ve duyuşsal boyutta incelemektedir. Bu üç alt boyut, projenin mevcut durumu, geleceği ve uygulanma süreçlerine dair farklı bakış açılarını temsil etmektedir. Toplam 49 maddeden oluşan ölçek, bu üç boyut altında toplanmıştır:

• Farkındalık (22 Madde): Projenin mevcut durumu, hedefleri ve uygulanmakta olan faaliyetler hakkındaki bilgi düzeyini ve algıyı ölçer.
• Öngörü (14 Madde): Projenin gelecekteki potansiyel sorunları, zorlukları veya olumsuz sonuçları hakkındaki tahminleri ve endişeleri değerlendirir.
• Beklenti (13 Madde): Projenin başarılı olması durumunda elde edilecek olumlu sonuçlara, faydalara ve ideal uygulama süreçlerine dair umutları ve talepleri ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliği, faktör analizi yoluyla incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçekteki üç faktörün açıkladığı toplam varyans % 40.304 olarak tespit edilmiştir. Scherer, Wiebe Luther ve Adams (1988) tarafından belirlenen standartlara göre, bu değer kabul edilebilir düzeydedir ve ölçeğin yapısal bütünlüğünü desteklemektedir.

Maddelerin faktör yükleri incelendiğinde ise, bu yüklerin 0.401 ile 0.776 arasında değiştiği belirlenmiştir. Yüksek faktör yükleri, maddelerin ait oldukları alt boyutu güçlü bir şekilde temsil ettiğini ve ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach alfa (α) katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Ölçeğin tamamı için hesaplanan Cronbach α katsayısı 0.91 gibi oldukça yüksek bir değerde bulunmuştur, bu da ölçeğin mükemmel bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Alt boyutların güvenirlik katsayıları da yüksek bulunmuştur:

• “Farkındalık” alt boyutu için güvenirlik katsayısı: 0.95
• “Öngörü” alt boyutu için güvenirlik katsayısı: 0.82
• “Beklenti” alt boyutu için güvenirlik katsayısı: 0.93

Ayrıca, ölçeğin madde toplam korelasyon değerleri 0.344 ile 0.820 arasında değişmektedir. Bu aralık, maddelerin ölçeğin genel puanıyla yeterli düzeyde ilişki gösterdiğini ve ölçek bütünlüğüne katkıda bulunduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde kullanılan keşfedici faktör analizi, ölçeğin üç faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu üç faktör (Farkındalık, Öngörü ve Beklenti), toplam varyansın % 40.304’ünü açıklamaktadır. Bu bulgu, ölçeğin çok boyutlu yapısının istatistiksel olarak desteklendiğini göstermektedir. Faktör yüklerinin 0.40’ın üzerinde olması, her bir maddenin ilgili alt boyutu temsil etmede güçlü bir rol üstlendiğini işaret etmektedir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Tutum/Algı Ölçeği)

Format: 49 madde ve 3 alt boyutlu yapı.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: FATİH Projesi ile ilgili paydaşlar (özellikle öğretmenler ve eğitim yöneticileri).

Yaş Grubu: Yetişkinler (Eğitim çalışanları).

Popülasyon Detayları: Çalışma, FATİH Projesinin uygulandığı veya uygulanacağı okullardaki eğitim personelini hedef almaktadır.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1= Kesinlikle katılmıyorum – 5= Kesinlikle katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Eğitim Teknolojisi, Algı Ölçeği, Güvenirlik, Geçerlilik, Bilişim Teknolojileri, Likert Ölçeği, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Hasan Karal

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fatih Eğitim Fakültesi, Trabzon, Türkiye (Sorumlu yazarın 2013 yılındaki kurumu baz alınmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2013 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik ve ticari kullanımı için yazarlarla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Sorumlu yazarın e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Makalenin orijinal tam metnine Dergipark üzerinden erişim sağlanabilmektedir: dergipark.ulakbim.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: fatih-projesine-yonelik-gorusleri-degerlendirme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Karal, H., Aktaş, İ., Turgut, Y. E., Gökoğlu, S., Aksoy, N. ve Çakır, Ö. (2013). FATİH Projesine Yönelik Görüşleri Değerlendirme Ölçeği: Güvenirlik ve geçerlilik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi,14(2), 325-348.

Scherer, K. R., Wiebe Luther, D., & Adams, R. (1988). The assessment of vocal expression of emotion: The Affect Grid. Journal of Nonverbal Behavior, 12(2), 118-132.

FATİH Projesine Yönelik Görüşleri Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Ölçek, toplam 49 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır:

• Farkındalık (22 Madde): Örnek Madde: Okullara tablet bilgisayarlar dağıtılacaktır.
• Öngörü (14 Madde): Örnek Madde: Okullara entegre edilecek BT (Bilişim Teknolojileri) cihazları kaliteli olmayacaktır.
• Beklenti (13 Madde): Örnek Madde: Fatih Projesi öncesinde öğretmenlere yönelik tanıtıcı eğitimler verilmelidir.