FATİH Projesi’nde Kullanılan Tablet Bilgisayarların Eğitsel Kullanımının Kabulü Ölçeği

Özet

FATİH Projesi’nde Kullanılan Tablet Bilgisayarların Eğitsel Kullanımının Kabulü Ölçeği, Çukurbaşı, İşbulan ve Kıyıcı (2016) tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, Türkiye’de uygulanan ve eğitimde teknolojinin yaygınlaştırılmasını hedefleyen büyük ölçekli FATİH Projesi kapsamında öğrencilere dağıtılan tablet bilgisayarların, öğrenciler tarafından algılanan faydasını, kullanım kolaylığını, eğlence düzeyini ve gelecekteki kullanım niyetini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, 16 maddeden oluşmakta olup, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanır. Yapılan analizler (AFA ve DFA), ölçeğin geçerli ve güvenilir bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

FATİH Projesi, Tablet Bilgisayarlar, Eğitsel Teknoloji, Teknoloji Kabul Modeli, Öğrenci Kabulü, Ölçek Geliştirme, Eğitim Teknolojileri.

Yazarlar

Burak Çukurbaşı, Onur İşbulan, Mustafa Kıyıcı.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen FATİH Projesi kapsamında öğrencilere sunulan tablet bilgisayarların eğitsel kullanımının öğrencilerin bakış açısıyla ne düzeyde kabul gördüğünü belirlemektir. Ölçek, özellikle öğrencilerin teknolojik araçları öğrenme süreçlerine entegre etme eğilimlerini ve niyetlerini ölçmeyi hedefler.

Ölçek, gelecekteki teknoloji entegrasyon politikaları için kritik veriler sağlamak amacıyla, öğrencilerin algıladığı fayda (verimlilik, performans), algılanan kullanım kolaylığı ve kullanım niyetleri gibi temel psikolojik yapıları nicel olarak değerlendirmek üzere yapılandırılmıştır. Bu sayede, projenin başarısını etkileyen kullanıcı kabul faktörleri bilimsel yöntemlerle analiz edilebilmektedir.

Yapı

Ölçek, genellikle Teknoloji Kabul Modeli (TAM) çerçevesine uygun olarak geliştirilmiştir. Maddeler incelendiğinde, ölçeğin birden fazla alt boyutu ölçtüğü anlaşılmaktadır. Bu boyutlar genellikle Algılanan Fayda (Perceived Usefulness), Algılanan Kullanım Kolaylığı (Perceived Ease of Use) ve Kullanım Niyeti (Behavioral Intention to Use) gibi kavramları kapsamaktadır.

Ölçekteki ilk maddeler (1-4) tablet kullanımının verimlilik ve etkinlik üzerindeki etkisine odaklanarak Algılanan Faydayı; sonraki maddeler (5-7) öğrenme ve kullanma sürecinin kolaylığına odaklanarak Algılanan Kullanım Kolaylığını; ve son maddeler (11-16) ise gelecekteki derslerde ve günlük hayatta kullanma arzusunu ölçerek Kullanım Niyetini temsil etmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu ve geçerli bir ölçüm aracı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Faktör yükleri ve model uyum indeksleri, ölçeğin yapısal bütünlüğünü desteklemektedir.

Özellikle DFA sonuçları, belirlenen alt boyutların veri tarafından güçlü bir şekilde desteklendiğini ve ölçeğin amaca uygun olarak ilgili yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü teyit etmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, güvenirlik katsayıları hesaplanarak değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre, ölçeğin hem toplam puanı hem de belirlenen alt boyutlara ait güvenirlik katsayıları (genellikle Cronbach Alfa değeri) yüksek düzeyde bulunmuştur. Bu yüksek katsayılar, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.

Yüksek iç tutarlılık, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar verebileceği anlamına gelir ve ölçüm hatalarının düşük olduğunu gösterir. Bu durum, araştırmacıların ölçek sonuçlarına güvenebilmesi için kritik öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, veri yapısını keşfetmek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin kaç temel boyuttan oluştuğunu belirlemiştir. Ardından, bu faktör yapısının doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA sonuçları, belirlenen faktör yapısının orijinal veri seti ile mükemmel bir uyum sağladığını teyit etmiştir.

Bu iki aşamalı faktör analizi yaklaşımı, ölçeğin psikometrik özelliklerinin güçlü olduğunu kanıtlamaktadır. Analizler, tablet bilgisayarların eğitimde kabulünü ölçen yapının çok boyutlu olduğunu ve alt boyutların birbirinden ayrışan, ancak ilişkili kavramları temsil ettiğini göstermiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Öz Bildirim)

Format: 16 maddeden oluşan ve 5’li Likert tipi derecelendirme kullanan bir ankettir (1= Kesinlikle Katılmıyorum – 5= Kesinlikle Katılıyorum).

Mevcut Diller: Türkçe.

Hedef Nüfus Grubu: FATİH Projesi kapsamında tablet bilgisayar kullanan öğrenciler.

Yaş Grubu: Ortaokul ve lise öğrencileri (FATİH Projesi’nin hedef kitlesi).

Nüfus Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı resmi okullarda öğrenim gören ve FATİH Projesi çerçevesinde tablet dağıtımı yapılan öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öğrencilerin, tablet kullanımına yönelik algılarını ve niyetlerini belirlemek için kağıt veya çevrimiçi ortamda uygulanabilen standart öz bildirim anketidir.

Anahtar Kelimeler

Teknoloji Kabulü, TAM, Eğitimde Bilişim Teknolojileri, Öğrenci Algısı, Psikometri, Teknoloji Entegrasyonu.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu yazar Onur İşbulan için [email protected].

Yazışma Adresi: Onur İşbulan, Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Sakarya, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında yayımlanan bir akademik makalede sunulmuştur. Ölçeğin ticari kullanımı veya resmi izin gereklilikleri hakkında spesifik bilgi verilmemiştir; ancak akademik çalışmalarda kullanım için genellikle sorumlu yazar (Onur İşbulan) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası şu adresten indirilebilir: fatih-projesinde-kullanilan-tablet-bilgisayarlarin-egitsel-kullaniminin-kabulu-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

Çukurbaşı, B., İşbulan, O., & Kıyıcı, M. (2016). Tablet Bilgisayarların Eğitsel Kullanımının Kabulü: FATİH Projesine Eleştirel bir bakış. Eğitim ve Bilim, 41(188). doi:http://dx.doi.org/10.15390/EB.2016.6621

FATİH Projesi’nde Kullanılan Tablet Bilgisayarların Eğitsel Kullanımının Kabulü Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

1. Tablet kullanmak derslerdeki verimliliğimi arttırır.
2. Tablet kullanmak derslerdeki performansımı arttırır.
3. Tablet kullanmak derslerdeki etkinliğimi arttırır.
4. Tablet kullanmayı okul yaşantım ile ilgili işlerde yararlı buluyorum.
5. Tablet kullanımını öğrenmek benim için kolaydır.
6. Herhangi bir tableti kullanmak için yapmam gerekenler net ve anlaşılırdır.
7. Genel olarak tablet kullanımı benim için kolaydır.
8. Derslerimde tablet kullanmak benim için eğlenceli olabilir.
9. Derslerimde tablet kullanmak hoşuma gider.
10. Derslerimde tablet kullanmak beni mutlu eder.
11. Derslerimde tablet kullanmak istiyorum.
12. Gelecekte derslerimde tablet kullanmayı isterim.
13. Tabletleri günlük yaşantımda kullanmayı düşünüyorum.
14. Arkadaşlarımı da tablet kullanmaya teşvik edeceğim.
15. Öğrenim hayatımda kitapla beraber tablete de yer vereceğim.
16. Ödevlerimi tablet kullanarak yapacağım.