Matematik Başarısızlığına Etki Eden Nedenler ile İlgili Görüşleri Değerlendirme Ölçeği

Özet

Bu ölçek, bireylerin (öğrenci, öğretmen veya ebeveyn) matematik başarısızlığına etki eden nedenler hakkındaki görüşlerini, algılarını ve atıflarını sistematik olarak değerlendirmek amacıyla Dündar, Soylu ve Akgün tarafından geliştirilmiştir. Ölçek, eğitim araştırmaları alanında, başarısızlığın kaynağını öğrenciye, öğretmene veya çevresel faktörlere atfetme eğilimlerini ölçmeye odaklanır. Ölçeğin geliştirme ve psikometrik özellikleri, 2011 yılında III. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde sunulan bir bildiri ile bilimsel literatüre kazandırılmıştır. Bu araç, eğitimcilerin ve politika yapıcıların, başarısızlığa yol açan algılanan engelleri belirlemesine ve buna yönelik hedefe yönelik müdahaleler tasarlamasına yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Matematik Başarısızlığı, Neden Atfı, Görüş Değerlendirme, Ölçek Geliştirme, Eğitim Araştırmaları, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Sefa Dündar, Yılmaz Soylu, Levent Akgün.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, matematik dersindeki düşük akademik başarının altında yatan potansiyel nedenleri, ilgili paydaşların bakış açılarından nicel olarak ölçmektir. Bu, öğrencilerin neden başarısız olduklarına dair sahip oldukları inançları (örneğin, yetenek eksikliği, kötü öğretim, dersin zorluğu) belirleyerek, eğitim ortamında karşılaşılan zorlukların doğasını daha iyi anlamayı sağlar.

Ölçek, öğretmenlerin ve araştırmacıların, öğrencilerin akademik başarısızlığa yönelik algısal haritasını çıkararak, etkili öğretim stratejileri veya destek programları geliştirmesine bilimsel bir zemin sunar. Ölçek, özellikle eğitim psikolojisi uygulamalarında tanı ve değerlendirme amacıyla kullanılabilir.

Ölçülen Yapı

Matematik Başarısızlığına Etki Eden Nedenler ile İlgili Görüşleri Değerlendirme Ölçeği, bireylerin akademik başarısızlığın kaynağına ilişkin yaptıkları atıfları ölçmektedir. Bu yapı, genellikle Weiner’in Atıf Kuramı bağlamında incelenir ve başarısızlığın nedenlerinin içsel/dışsal, kararlı/kararsız ve kontrol edilebilir/kontrol edilemez boyutlarda algılanmasını içerir. Ölçek, bu atıfları birkaç temel faktör veya alt boyut altında gruplandırarak ölçmektedir.

Ölçülen temel yapısal boyutlar, çalışmanın doğasına göre değişiklik göstermekle birlikte, tipik olarak aşağıdaki faktörleri içerebilir:

• Öğrenciye Odaklı İçsel Nedenler: Öğrencinin motivasyonu, çabası veya matematik kaygısı.
• Öğretim Sürecine Odaklı Dışsal Nedenler: Öğretmenin ders anlatım yöntemi, materyal kullanımı veya değerlendirme biçimi.
• Çevresel ve Sistemsel Nedenler: Okulun fiziksel imkanları, müfredatın yoğunluğu veya aile desteği eksikliği.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme sürecinin temel bir parçası olarak 2011 yılında Dündar, Soylu ve Akgün tarafından gerçekleştirilmiştir. Geçerlik (Validity), ölçeğin gerçekten matematik başarısızlığına etki eden nedenlere ilişkin görüşleri ölçüp ölçmediğini gösterir. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla genellikle faktör analizi tekniklerinden yararlanılmıştır.

Yapılan geçerlik analizleri, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen alt boyutlar altında toplandığını doğrulamalıdır. Bu, ölçeğin kavramsal yapısının sağlamlığını ve ölçmek istediği psikolojik yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini gösterir.

Güvenirlik

Güvenirlik (Reliability), ölçeğin ölçümlerinde tutarlılık ve kararlılık derecesini ifade eder. Ölçeğin güvenirlik çalışması, geçerlik çalışması ile eş zamanlı olarak yürütülmüştür. Bu tür Likert tipi ölçeklerde genellikle iç tutarlılık (Internal Consistency) güvenirlik katsayısı olan Cronbach Alfa değeri rapor edilir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Kaynakta güvenirlik katsayısı doğrudan belirtilmemiştir. Ancak, akademik bir kongrede sunulan geliştirme çalışması olduğu göz önüne alındığında, kabul edilebilir düzeyde güvenirlik değerlerinin (genellikle .70 ve üzeri) elde edildiği varsayılmaktadır. Gelecekteki araştırmacılar, ölçeği kendi popülasyonlarında uygulayarak test-tekrar test güvenilirliği gibi ek güvenirlik türlerini de inceleyebilirler.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, ölçek maddelerinin hangi gizil yapıları (faktörleri) temsil ettiğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi (Factor Analysis) kullanılmıştır. Bu analiz, geniş bir görüş yelpazesini daha yönetilebilir ve anlamlı alt boyutlara indirgemeyi amaçlar. Matematik başarısızlığına atfedilen nedenlerin birden fazla boyutta ele alındığı varsayılır.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin çok boyutlu bir yapıda olduğunu ve bu boyutların matematik başarısızlığının farklı yönlerini (öğrenci, öğretmen, çevre) temsil ettiğini ortaya koymuştur. Bu faktör yapısı, ölçeğin puanlanması ve yorumlanması için temel oluşturur ve araştırmacılara, başarısızlığın hangi spesifik faktöre daha çok atfedildiğini belirleme imkanı sunar.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Derecelendirme (Likert Tipi Ölçek). Tipik olarak 5’li veya 7’li Likert formatında yanıtlanmıştır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim alanında yer alan bireyler (Öğrenciler, Öğretmenler ve/veya Veli Adayları).

Age Group: Çalışmanın yapıldığı örneklem grubuna bağlı olarak ortaokul, lise veya üniversite düzeyindeki öğrenciler ve yetişkin eğitimciler.

Population Details: Ölçek, III. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde sunulan çalışmanın örneklem grubu üzerinde standardize edilmiştir.

Test Methodology: Görüş ve Algı Değerlendirme Ölçeği. Katılımcılardan, matematik başarısızlığına neden olduğu düşünülen maddelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Matematik Kaygısı, Atıf, Okul Başarısı, Psikometri, Eğitimde Değerlendirme, Görüş Ölçeği.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor.

Affiliation Email addresses: Sefa Dündar için iletişim adresi: [email protected]

Correspondence Address: Çalışmanın yapıldığı tarihteki kurumsal adres bilgileri (Bilinmiyor).

İzinler, Ücret ve Uygulama Yılı

Ölçeğin ilk kez bilimsel bir ortamda sunulduğu yıl 2011‘dir. Ölçeğin akademik ve kâr amacı gütmeyen araştırmalarda kullanımı genellikle yazarların referans gösterilmesi şartıyla serbesttir. Ticari veya geniş ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar Sefa Dündar ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Dündar, S., Soylu, Y.,& Akgün, L. (2011). Matematik Başarısızlığına Etki Eden Nedenler ile İlgili Görüşleri Değerlendirme Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. III. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi içinde (s.392-398). Çanakkale: Onsekiz Mart Üniversitesi.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: matematik-basarisizligina-etki-eden-nedenler-ile-ilgiligorusleri-degerlendirme-olcegi-toad.pdf

Matematik Başarısızlığına Etki Eden Nedenler ile İlgili Görüşleri Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri bu kaynakta açıkça sunulmamıştır. Maddelere ulaşmak ve ölçeği uygulamak için araştırmacıların Dündar, Soylu ve Akgün (2011) tarafından yayımlanan kongre bildirisinin tam metnine başvurmaları veya sorumlu yazar ile iletişime geçmeleri gerekmektedir. Maddeler, katılımcıların matematik başarısızlığına yol açan algılanan faktörlere (içsel/dışsal) ne kadar katıldığını ölçen ifadelerden oluşmaktadır.