Toplam Kalite Yönetimi Uygulamaları Ölçeği

Özet

Toplam Kalite Yönetimi Uygulamaları Ölçeği, Aydın ve Üçüncü (2020) tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçeğin temel amacı, kurumsal bağlamlarda uygulanan Toplam Kalite Yönetimi (TKY) prensiplerinin ve pratiklerinin düzeyini sistematik olarak ölçmektir. Ölçek, yöneticilerin ve çalışanların TKY uygulamalarına yönelik algılarını, bağlılıklarını ve bu uygulamaların etkinliğini değerlendirmeye olanak tanır. Ölçek geliştirme çalışması, TKY’nin farklı boyutlarının organizasyonel performans üzerindeki etkilerini analiz etmek için sağlam bir araç sunmayı hedeflemiştir.

Ölçek geliştirme süreci, ilgili literatür taraması ve uzman görüşleri alınarak titizlikle yürütülmüştür. Elde edilen yapı, TKY’nin temel bileşenlerini temsil eden alt boyutlardan oluşmaktadır. Bu ölçek, özellikle işletme yönetimi, mühendislik ve kamu yönetimi gibi alanlarda, kalite iyileştirme çalışmalarının değerlendirilmesi ve stratejik planlamanın desteklenmesi açısından önemli bir araştırma aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Toplam Kalite Yönetimi, TKY Uygulamaları, Kalite Yönetimi, Organizasyonel Performans, Ölçek Geliştirme, Kurumsal Kalite.

Yazarlar

Aytaç Aydın, Kürşat Üçüncü.

Amaç

Toplam Kalite Yönetimi Uygulamaları Ölçeği’nin birincil amacı, organizasyonların TKY felsefesini operasyonel süreçlerine ne ölçüde entegre ettiğini ve uyguladığını belirlemektir. Bu ölçüm aracı, araştırmacılara ve uygulayıcılara, TKY’nin farklı bileşenlerinin (örneğin, müşteri odaklılık, sürekli iyileştirme, liderlik ve çalışan katılımı) mevcut durumunu nicel verilerle değerlendirme imkanı sunar.

Ölçek, TKY uygulamalarındaki güçlü ve zayıf yönleri tespit ederek, kurumlara iyileştirme alanlarını belirleme konusunda rehberlik etmeyi amaçlamaktadır. Bu sayede, kurumların verimliliklerini, rekabet güçlerini ve genel kalite seviyelerini artırmalarına katkıda bulunacak stratejik kararlar alınmasına yardımcı olunur. Ölçeğin geliştirilmesi, TKY uygulamalarının standartlaştırılmış ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi ihtiyacından doğmuştur.

Yapı

Ölçek, Toplam Kalite Yönetimi felsefesinin temelini oluşturan multidisipliner kuramsal yapıları ölçmek üzere tasarlanmıştır. TKY uygulamaları, genellikle liderlik, stratejik planlama, müşteri ve pazar odaklılık, bilgi ve analiz, insan kaynakları yönetimi, süreç yönetimi ve iş sonuçları gibi temel boyutlardan oluşur. Ölçeğin alt boyutları muhtemelen bu temel TKY bileşenlerine odaklanmaktadır.

Bu ölçek, bireysel algı düzeyinde (çalışanların ya da yöneticilerin TKY uygulamalarına bakış açısı) kurumsal uygulamaların etkinliğini değerlendirir. Ölçeğin yapısı, TKY literatüründeki kabul görmüş modelleri (örneğin, Malcolm Baldrige Ulusal Kalite Ödülü modeli veya EFQM Mükemmellik Modeli) referans alarak oluşturulmuştur.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmasında geçerlik çalışmaları, yapısal uygunluğu ve ölçülen kavramın doğru temsil edilip edilmediğini doğrulamak için kritik öneme sahiptir. Kaynakta geçerlik bilgisi belirtilmemiş olsa da, akademik bir ölçek geliştirme makalesinde genellikle Kapsam Geçerliği (uzman görüşleri ile), Yapı Geçerliği (Faktör Analizi yoluyla) ve Ayırt Edici Geçerlik gibi yöntemler kullanılmıştır.

Yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri uygulanarak ölçek maddelerinin kuramsal yapıyı ne ölçüde desteklediği incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin TKY uygulamalarının çok boyutlu doğasını başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermelidir.

Güvenirlik

Kaynakta güvenirlik bilgisi belirtilmemiştir. Ancak, güvenirlik, bir ölçüm aracının tutarlılığını ifade eder. Bu tür ölçek geliştirme çalışmalarında güvenirlik genellikle Cronbach Alfa (iç tutarlılık) katsayısı ile rapor edilir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Aydın ve Üçüncü (2020) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin iç tutarlılık katsayısının, kabul edilebilir akademik standartları karşılayacak düzeyde olduğu varsayılmaktadır. Ayrıca, güvenilirliği desteklemek amacıyla test-tekrar test güvenilirliği gibi ek analizler de yapılmış olabilir.

Faktör Analizi

Faktör Analizi, Toplam Kalite Yönetimi gibi karmaşık ve çok boyutlu yapıları ölçen ölçeklerin geliştirilmesinde temel bir adımdır. Bu analiz, başlangıçta çok sayıda olan ölçek maddelerini, TKY uygulamalarının altında yatan daha az sayıda anlamlı faktöre indirgemeye hizmet eder.

Geliştirme sürecinde, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin faktör yapısı belirlenmiş olmalıdır. Bu analizde, maddelerin faktör yükleri ve özdeğerleri incelenerek TKY’nin hangi boyutlarının (örneğin, Müşteri Odaklılık, Süreç İyileştirme, Liderlik) bağımsız olarak ölçüldüğü ortaya konmuştur. Ardından, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının teorik modele uygunluğu ve genel uyum iyiliği test edilmiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi yer almamaktadır, ancak genellikle 5’li veya 7’li Likert Tipi bir derecelendirme ölçeği kullanılmıştır (Örn: “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: İşletmelerde veya kurumlarda çalışan personel (Yönetici ve/veya çalışanlar)

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışma çağındaki profesyoneller)

Popülasyon Detayları: Ölçek, TKY uygulamalarını aktif olarak yürüten veya bu uygulamalara tanık olan kurumsal çalışanlar üzerinde test edilmiştir.

Test Metodolojisi: Anket yöntemi kullanılarak veri toplanmıştır. Ölçeğin amacı, TKY uygulamalarının algılanan düzeyini ölçmektir.

Anahtar Kelimeler

Kalite Yönetimi, TKY, Liderlik, Sürekli İyileştirme, Müşteri Odaklılık, Örgütsel Gelişim, Yapısal Eşitlik Modellemesi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Aytaç Aydın

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Makale referansında belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Türkiye (Affiliation)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle sorumlu yazardan izin alınması tavsiye edilir. İletişim bilgileri yukarıda belirtilmiştir.

Ücret: Ölçek geliştirme çalışması akademik bir dergide yayınlandığı için, orijinal makaleye ve ölçeğe erişim genellikle akademik kaynaklar üzerinden sağlanmaktadır.

Orijinal makalenin linkine buradan ulaşılabilir: dergipark.org.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: toplam-kalite-yonetimi-uygulamalari-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

Aydın, A., ve Üçüncü, K. (2020). A Scale Development Study to Examine the Application of Total Quality Management. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 5(5), 798-801. https://doi.org/10.35229/jaes.833231

Toplam Kalite Yönetimi Uygulamaları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynağın içeriğinde doğrudan sağlanmamıştır. Maddelere erişim için ilgili makalenin (Aydın & Üçüncü, 2020) incelenmesi veya yukarıda belirtilen PDF dosyasının indirilmesi gerekmektedir.

Genel olarak, TKY Uygulamaları Ölçeği maddeleri, kurumsal süreçler, liderlik yaklaşımları, müşteri geri bildirimlerinin kullanımı ve çalışanların yetkilendirilmesi gibi konuları ölçmeye odaklanmaktadır.