Farklılıkları Kabul Ölçeği

Özet

Farklılıkları Kabul Ölçeği, Deniz ve Tutgun-Ünal (2019) tarafından, özellikle sosyal medya kullanımı bağlamında kuşaklar arasındaki değer ve davranış farklılıklarına yönelik bireylerin kabul düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Bu ölçek geliştirme çalışması, sosyal medya çağında farklı kuşakların (Y Kuşağı, Z Kuşağı vb.) birbirlerinin değer yargılarına ve yaşam biçimlerine ne ölçüde tolerans gösterdiğini ve bu farklılıkları benimsediğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek, sosyolojik ve psikolojik perspektiften bireylerarası ilişkilerde ve dijital iletişim ortamlarında hoşgörünün ve kabulün önemini vurgulamaktadır.

Ölçek, Deniz ve Tutgun-Ünal’ın geniş kapsamlı araştırmasının bir parçası olarak ortaya çıkmış olup, esas olarak farklılıkların kabulünü bir değer yargısı olarak ele almaktadır. Bu çalışma, iletişim ve sosyal psikoloji alanlarında, kuşaklararası etkileşim ve dijital kültür konularında önemli bir ölçüm aracı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kuşaklar, Sosyal Medya, Farklılıkları Kabul, Değerler, Ölçek Geliştirme, Hoşgörü, Sosyal Psikoloji.

Yazarlar

Levent Deniz, Aslı Tutgun-Ünal.

Amaç

Farklılıkları Kabul Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kendilerinden farklı olan görüş, yaşam tarzı, değer yargıları ve sosyal medya kullanım alışkanlıklarına karşı gösterdikleri kabul ve hoşgörü düzeylerini belirlemektir. Ölçek, özellikle farklı kuşaklar arasındaki potansiyel çatışma alanlarını ve uyum mekanizmalarını incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu, sosyal etkileşim ve iletişim çalışmalarında kritik bir değişkeni ölçmeye olanak tanır.

Ölçeğin geliştirilme süreci, 2019 yılında yayımlanan kapsamlı bir araştırmanın parçasıdır ve genç yetişkinler ile diğer kuşakların sosyal medya ve değerler eksenindeki algılarını karşılaştırmayı hedeflemiştir. Bu bağlamda, ölçek toplumsal çeşitliliğe ve bireysel farklılıklara yönelik tutumların ölçülmesinde kullanılabilir.

Yapı

Farklılıkları Kabul Ölçeği, bireyin bilişsel ve duygusal düzeyde farklılıkları ne ölçüde içselleştirdiğini ve kabul ettiğini ölçen bir psikolojik yapı üzerine kurulmuştur. Bu yapı, sadece pasif toleransı değil, aynı zamanda aktif olarak farklılıkları değerli görme eğilimini de kapsamaktadır. Ölçeğin maddeleri, genellikle kişinin farklılık gösteren gruplara veya fikirlere karşı gösterdiği açıklık, empati ve yargılamama tutumlarını yansıtır.

Ölçeğin yapısal geçerliğinin, temel bileşenler analizi veya faktör analizi yoluyla belirlenmiş olması beklenmektedir. Bu yapı, sosyal psikolojideki önyargı azaltma ve grup içi/grup dışı ilişkiler teorileriyle yakından ilişkilidir. Bilişsel ve davranışsal kabul boyutlarını içeren çok boyutlu bir yapıya sahip olabilir.

Geçerlik

Ölçeğin orijinal kaynak metninde spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiş olmakla birlikte, bir ölçek geliştirme çalışması olarak, yapısal geçerlik (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi) ve kapsam geçerliği çalışmalarının makalenin bütününde sunulmuş olması gerekmektedir. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösterir.

Deniz ve Tutgun-Ünal (2019) çalışmasında, geçerlik çalışmaları muhtemelen ölçeğin maddelerinin kuramsal kabul yapısını ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek üzere gerçekleştirilmiştir. Bu tür çalışmalarda genellikle kriter geçerliği (ilgili diğer ölçeklerle korelasyon) ve ayırt edici geçerlik de incelenir.

Güvenirlik

Kaynak metinde doğrudan bir güvenirlik katsayısı verilmemiştir. Ancak, geliştirme çalışmalarında ölçeğin iç tutarlılığını kanıtlamak esastır. Bu nedenle, ölçeğin maddelerinin tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmış olmalıdır.

Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçeğin tüm maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösterir. Geliştirme çalışmalarında kabul edilebilir bir güvenirlik düzeyi genellikle 0.70 ve üzeri olarak kabul edilir. Ayrıca, test-tekrar test güvenirliği gibi diğer güvenirlik yöntemleri de kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Farklılıkları Kabul Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak için faktör analizi yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ölçek geliştirme sürecinin ilk aşamasında, maddelerin temel yapısını keşfetmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA, ölçeğin kaç boyuttan (faktörden) oluştuğunu ve hangi maddelerin hangi faktöre yüklendiğini gösterir.

AFA sonuçlarının ardından, ölçeğin nihai yapısının teorik modele uygunluğunu doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu, eğer çok boyutlu ise bu boyutların kabul yapısını nasıl temsil ettiğini istatistiksel olarak doğrular. Bu analizler, ölçeğin psikometrik kalitesini belirlemede merkezi rol oynar.

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: Büyük olasılıkla 5’li veya 7’li derecelendirmeye sahip Likert tipi bir format kullanılmıştır (Örneğin: “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri ve genel yetişkin popülasyonu (Kuşaklararası çalışmanın gerekliliği olarak).

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler ve Yetişkinler (Yaklaşık 18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışma, sosyal medya kullanıcıları olan farklı kuşakları hedef almıştır. Çalışmanın detayları, Deniz ve Tutgun-Ünal (2019) makalesinde yer almaktadır.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli anket yöntemi kullanılarak, katılımcıların farklılıklara yönelik tutumlarını belirtmeleri istenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kabul Düzeyi, Kuşaklararası İletişim, Sosyal Uyum, Psikometri, Dijital Ortam, Levent Deniz.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Levent Deniz

Yazar ORCID Tanımlayıcı: ORCID bilgisi kaynakta mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi (Tahmini Bağlılık).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir makale kapsamında geliştirilmiştir (2019). Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle kaynak gösterme şartıyla serbesttir. Kullanım izni ve detaylı bilgi için sorumlu yazar Levent Deniz ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı: 2019

Ücret: Ölçeğin akademik amaçlı kullanımı için herhangi bir ücret talep edildiğine dair bir bilgi bulunmamaktadır.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: farkliliklari-kabul-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Deniz, L. ve Tutgun-Ünal, A. (2019). Sosyal medya çağında kuşakların sosyal medya kullanımı ve değerlerine yönelik bir dizi ölçek geliştirme çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 1025-1057. doi: 10.26466/opus.557240.

Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.org.tr

Farklılıkları Kabul Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, kaynak metinde doğrudan listelenmemiştir. Maddelerin tamamı, yukarıda belirtilen Deniz ve Tutgun-Ünal (2019) referanslı akademik makalenin ekler veya metin bölümlerinde yer almaktadır. Araştırmacılar, ölçeğin maddelerine ulaşmak için ilgili makaleye başvurmalıdır.