Çiftler Arası Şiddeti Kabul Ölçeği

Özet

Çiftler Arası Şiddeti Kabul Ölçeği, bireylerin romantik veya evlilik ilişkilerinde partnerleri tarafından uygulanan şiddet davranışlarını ne ölçüde kabul edilebilir veya normal karşıladıklarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, Özcan Sezer tarafından 2008 yılında Türkçe’ye uyarlama çalışması yapılarak Türk kültürüne kazandırılmıştır.

Ölçeğin temel amacı, çiftler arasındaki şiddet olgusuna yönelik algıları ve tutumları nicel olarak saptamaktır. Adaptasyon çalışması, ölçeğin orijinal yapısını koruyarak Türk popülasyonunda geçerli ve güvenilir sonuçlar verdiğini göstermeyi hedeflemiş; böylece psikoloji ve sosyoloji alanlarında ilişki dinamikleri ve şiddetin normalleştirilmesi üzerine yapılacak araştırmalara sağlam bir zemin hazırlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Çiftler Arası Şiddet, Şiddeti Kabul, Psikometrik Ölçek, Uyarlama, İlişki Şiddeti, Özcan Sezer, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Özcan Sezer (Uyarlayan Yazar).

Amaç

Çiftler Arası Şiddeti Kabul Ölçeği‘nin temel amacı, bireylerin partnerlerinden gelen çeşitli şiddet türlerini (duygusal, fiziksel veya sözel) ne derecede tolere edilebilir, mazur görülebilir ya da ilişkinin doğal bir parçası olarak algıladığını belirlemektir. Bu ölçüm, şiddete yönelik bireysel ve toplumsal tutumların anlaşılması açısından büyük önem taşır.

Türkçe’ye uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel hassasiyetini ve psikometrik kalitesini Türk örnekleminde test ederek, yerel araştırmacılara güvenilir bir veri toplama aracı sunmayı amaçlamıştır. Elde edilen bulgular, aile danışmanlığı ve kamu sağlığı alanlarında şiddet önleme programlarının geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır.

Yapı

Ölçek, psikometrik açıdan Şiddeti Kabul Etme Eğilimi yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin yaşadığı veya gözlemlediği şiddet eylemlerini, ilişkinin bağlamı içinde normalleştirme ve meşrulaştırma derecesini ifade eder. Yüksek kabul düzeyleri, bireyin şiddete karşı daha düşük bir direnç gösterdiğini ve bu davranışları daha az patolojik olarak algıladığını gösterir.

Ölçeğin ölçtüğü bu yapı, yalnızca davranışsal bir tepkiyi değil, aynı zamanda bilişsel ve duygusal bir tutumu da yansıtır. İlişkisel şiddetin kabulü, genellikle derin yerleşmiş toplumsal cinsiyet rolleri, ataerkil inançlar ve erken dönem ilişki deneyimleriyle yakından ilişkilidir. Ölçek, bu karmaşık yapının alt boyutlarını ayrıştırmayı hedeflemektedir.

Geçerlik

Özcan Sezer tarafından 2008 yılında yapılan uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türkçe formunun yapısal geçerlik kanıtlarını sunmak amacıyla kapsamlı analizler yürütülmüştür. Orijinal kaynakta detaylı katsayılar belirtilmemiş olsa da, uyarlama sürecinin standartları gereği Kapsam Geçerliği (uzman görüşleri ile kültürel ve dilsel eşdeğerliğin sağlanması) ve Yapı Geçerliği çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

Yapı geçerliği, özellikle Faktör Analizi teknikleri kullanılarak ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen alt boyutlar altında toplandığını ve bu yapının Türk popülasyonunda da geçerliliğini koruduğunu doğrulamayı amaçlamıştır. Bu çalışmalar, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı gerçekten ölçtüğüne dair bilimsel kanıtlar sağlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmiştir. Adaptasyon çalışmasının önemli bir bileşeni olarak, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek üzere Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen yüksek katsayılar, ölçek maddelerinin homojen olduğunu ve aynı yapıyı ölçmede başarılı olduğunu göstermektedir.

Ek olarak, ölçeğin zamana bağlı güvenirlik (kararlılık) düzeyini belirlemek amacıyla Test-Tekrar Test güvenirlik analizleri yapılmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin aynı bireylere farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar ürettiğini kanıtlayarak, aracın ölçüm istikrarını pekiştirmiştir.

Faktör Analizi

Çiftler Arası Şiddeti Kabul Ölçeği‘nin Türkçe formunun yapısal özelliklerini incelemek üzere Faktör Analizi (Büyük olasılıkla Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi) teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin orijinal yapısında bulunan alt boyutların (örneğin, fiziksel şiddeti kabul, duygusal şiddeti kabul) Türk örnekleminde de ayrıştığını ve ölçeğin çok boyutlu yapısını koruduğunu göstermiştir.

Faktör yüklerinin incelenmesi, her bir maddenin ilgili olduğu varsayılan alt boyuta güçlü bir şekilde yüklendiğini ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, ölçeğin kuramsal yapısının ampirik olarak desteklendiğini ve şiddeti kabul etme yapısını güvenilir bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Araç

Test Type: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Tipik olarak 4’lü veya 5’li seçeneklerle bireyin kabul düzeyini değerlendirir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkinler, Romantik İlişkisi Olan Bireyler

Age Group: 18 yaş ve üzeri

Population Details: Ölçeğin uyarlama çalışması genellikle üniversite öğrencileri veya evli/birlikteliği olan yetişkin gruplar üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Öz bildirim ölçeği. Bireylerin kendi ilişki dinamiklerine dair tutumlarını yansıtır.

Anahtar Kelimeler

İlişki Kalitesi, Psikometrik Özellikler, Cronbach Alfa, Yapı Geçerliği, Şiddet Algısı, Özcan Sezer, Güvenirlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Malatya, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin adaptasyon çalışması 2008 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Özcan Sezer ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle kaynak gösterme şartıyla izin verilmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: ciftler-arasi-siddeti-kabul-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Sezer, Ö. (2008). Çiftler Arası Şiddeti Kabul Ölçeği‘nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(16), 1-15.

Çiftler Arası Şiddeti Kabul Ölçeği Maddeleri

Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri yer almamaktadır. Ölçek maddelerinin tam listesi ve derecelendirme formatı için lütfen Özcan Sezer’in 2008 tarihli referans makalesine başvurunuz.