Table of Contents
Özet
Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Davranışları Ölçeği, Hüseyin Ünlü tarafından 2008 yılında hazırlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki yeterlilikleri bağlamında sergiledikleri sınıf yönetimi davranışlarını sistematik olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle dinamik ve fiziksel aktivite ağırlıklı ortamlarda Sınıf Yönetimi becerilerinin tespit edilmesi için tasarlanmıştır.
Ölçek geliştirme türünde olup, değerlendirme 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanılarak yapılmaktadır (1=kesinlikle katılmıyorum – 5=kesinlikle katılıyorum). Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, uzman görüşleri ve istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak titizlikle yürütülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Beden eğitimi, Öğretmen yeterlikleri, Sınıf yönetimi, Davranış ölçeği, Likert tipi, Psikometri, Eğitim bilimleri
Yazarlar
Hüseyin ÜNLÜ
Amaç
Ölçeğin temel amacı, beden eğitimi öğretmenlerinin sınıf içi ve ders dışı ortamlarda gösterdikleri yönetimsel davranışları, yeterlilikleri ve etkinliklerini ölçmektir. Bu, özellikle spor ve fiziksel aktivite derslerinin kendine özgü dinamikleri göz önüne alındığında, öğretmenlerin ders akışını sağlama, disiplini sürdürme ve güvenli bir öğrenme ortamı oluşturma becerilerini nicel verilere dönüştürmeyi hedefler.
Bu araç, öğretmenlerin güçlü ve zayıf yönlerini belirleyerek, mesleki gelişim ihtiyaçlarına yönelik spesifik geri bildirim sağlamak ve eğitim fakültelerindeki öğretmen yetiştirme programlarının içeriğini desteklemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, beden eğitimi alanında sınıf yönetimine dair bilimsel literatüre katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Yapı (Construct)
Ölçek, beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki yeterlilikleri kapsamında yer alan sınıf yönetimi davranışları yapılarını ölçmektedir. Bu yapı genellikle üç ana boyutta incelenir: Örgütsel Yeterlilikler (ders materyallerini hazırlama, alanı düzenleme), Etkileşim ve İletişim Yeterlilikleri (öğrenci motivasyonu, geri bildirim sağlama) ve Disiplin Yönetimi Yeterlilikleri (kural koyma, sorun çözme stratejileri).
Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, öğretmenin fiziksel eğitim ortamını etkili, verimli ve öğrenci merkezli bir şekilde yönetebilme kapasitesidir. Bu, sadece disiplini sağlamayı değil, aynı zamanda öğrencilerin katılımını teşvik eden ve öğrenme hedeflerine ulaşmayı kolaylaştıran proaktif yönetim stratejilerini de kapsamaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, kapsam ve yapı geçerliğini sağlamak üzere yürütülmüştür. İçerik geçerliği aşamasında, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından oluşturulan öğretmen mesleği standartları esas alınmıştır. Ayrıca, konu alanı uzmanları ve ölçek geliştirme uzmanlarının görüşlerinden yararlanılarak maddelerin ilgili yapıyı temsil etme düzeyi değerlendirilmiştir.
Yapı geçerliği analizlerinde, maddeler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla çoğunlukla Korelasyon Matrisi analizleri kullanılmıştır. Bu analizler, maddelerin teorik olarak ölçülmesi beklenen alt boyutlarla olan uyumunu ve ölçeğin iç tutarlılığını desteklemektedir.
Güvenilirlik
Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Araştırmada kullanılan temel güvenilirlik ölçütü, yaygın olarak kabul gören Cronbach Alpha katsayısıdır.
Yüksek Cronbach Alpha değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçek sonuçlarının zamandan bağımsız olarak güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu, ölçeğin beden eğitimi öğretmenlerinin sınıf yönetimi davranışlarını istikrarlı bir şekilde değerlendirebildiğini kanıtlamaktadır.
Faktör Analizi
Kaynak materyalde spesifik faktör yapısı detayları belirtilmese de, geçerlik analizlerinde Korelasyon Matrisi kullanılması, ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek üzere Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (AFA/DFA) çalışmalarının yürütüldüğünü düşündürmektedir. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçmesi beklenir; bu boyutlar muhtemelen planlama, uygulama ve değerlendirme gibi sınıf yönetimi alt alanlarına karşılık gelmektedir.
Enstrüman (Instrument)
Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)
Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)
Mevcut Diller: Türkçe
Hedef Kitle: Beden Eğitimi Öğretmenleri
Yaş Grubu: Yetişkin (Mesleğini icra eden öğretmenler)
Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti’nde görev yapan beden eğitimi öğretmenleri örneklemi üzerinden geliştirilmiştir.
Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme (1=kesinlikle katılmıyorum – 5=kesinlikle katılıyorum) kullanılarak, katılımcıların kendi sınıf yönetimi davranışlarını değerlendirmeleri istenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Eğitim psikolojisi, Öğretmen yeterliliği, Sınıf disiplini, Cronbach Alpha, Korelasyon Matrisi, Doktora tezi, Gazi Üniversitesi
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Kurumsal E-posta Adresi: [email protected]
Yazışma Adresi: Dr. Hüseyin ÜNLÜ (2008 tezi sırasında Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Telif Hakkı ve İzinler: Ölçek, doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.
Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için tezin referans gösterilmesi yeterli olabilir. Detaylı bilgi için yazar ile iletişime geçilmelidir.
Test Yılı: Ölçeğin geliştirme çalışması 2008 yılında tamamlanmıştır.
Ölçeğin orijinal PDF dökümanına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: beden-egitimi-ogretmenlerinin-sinif-yonetimi-davranislari-olcegi-toad.pdf
Referanslar
Ünlü, H. (2008). Beden eğitimi öğretmenlerinin yeterlikleri ve sınıf yönetimi davranışları (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Tez kaydına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr
Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Davranışları Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçeğin maddeleri kaynak metinde doğrudan sağlanmamıştır; ancak tam metin doktora tezinde veya yukarıda belirtilen PDF dosyasında yer almaktadır.
Ölçek maddeleri kaynak içerikte mevcut olmadığından, bu kısım boş bırakılmıştır. Maddeler için yazarın doktora tezine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Davranışları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/beden-egitimi-ogretmenlerinin-sinif-yonetimi-davranislari-olcegi/
memjavad. "Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Davranışları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 6 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/beden-egitimi-ogretmenlerinin-sinif-yonetimi-davranislari-olcegi/.
memjavad. "Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Davranışları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/beden-egitimi-ogretmenlerinin-sinif-yonetimi-davranislari-olcegi/.
memjavad (2025) 'Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Davranışları Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/beden-egitimi-ogretmenlerinin-sinif-yonetimi-davranislari-olcegi/.
[1] memjavad, "Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Davranışları Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Davranışları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.