Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Mesleki Etik İlkeleri Ölçeği

Öz

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Mesleki Etik İlkeleri Ölçeği, 2003 yılında Özkan Özbek tarafından doktora tezi kapsamında Ölçek Geliştirme amacıyla oluşturulmuş bir araçtır. Bu ölçeğin temel amacı, Beden Eğitimi Öğretmenleri tarafından benimsenen profesyonel etik ilkelerini ve bu ilkelere günlük mesleki uygulamalarında ne ölçüde uyum sağladıklarını sistematik olarak ölçmektir. Ölçek, öğretmenlerin etik davranışlarını, öğrenci ilişkilerini, meslektaşlarıyla olan etkileşimlerini ve genel profesyonel sorumluluklarını değerlendiren boyutları kapsamaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmenlik mesleğinin kritik bir alanı olan Mesleki Etik standartlarının ampirik olarak incelenmesine olanak tanımış ve beden eğitimi alanındaki etik uyum çalışmalarına önemli bir katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Beden Eğitimi, Öğretmen Etiği, Mesleki Etik, Etik İlkeler, Ölçek Geliştirme, Özbek.

Yazarlar

Özkan Özbek

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, beden eğitimi öğretmenlerinin mesleklerini icra ederken uymaları gereken etik standartları ve ilkeleri belirlemek ve bu standartlara ne düzeyde riayet ettiklerini objektif bir şekilde saptamaktır. Bu, hem öğretmenlerin kendilerini değerlendirmelerine hem de eğitim kurumlarının etik farkındalık eğitimlerini planlamalarına yardımcı olmayı hedefler.

Araştırma aynı zamanda, beden eğitimi alanında etik davranışa ilişkin mevcut durumu ortaya koyarak, mesleki gelişim programları ve etik kodların oluşturulması için sağlam bir veri tabanı sağlamayı amaçlamıştır. Bu bağlamda, ölçek spesifik olarak beden eğitimi mesleğine özgü etik ikilemleri ve sorumlulukları ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Mesleki Etik İlkeleri Ölçeği, Mesleki Etik İlkelerine Uyum (Adherence to Professional Ethical Principles) ana yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğretmenlik mesleği etik kodlarında yer alan çeşitli alt boyutlardan oluşur. Bu alt boyutlar arasında öğrencilere karşı sorumluluk, mesleki yeterliliği sürdürme, adalet ve eşitlik ilkesine bağlılık, meslektaşlar ve yöneticilerle ilişkilerdeki dürüstlük ve kurum kurallarına uyum yer almaktadır.

Ölçek, öğretmenlerin etik davranışlar hakkındaki kişisel algılarını ve pratik uygulamalarını yansıtan maddeler aracılığıyla bu karmaşık yapıyı ölçmeyi hedefler. Geliştirme sürecinde, ölçeğin bu etik boyutları doğru ve tutarlı bir şekilde temsil ettiğinden emin olmak için teorik çerçeveler ve uzman görüşleri kullanılmıştır.

Geçerlik

Ölçek, bir Doktora Tezi çalışması olarak geliştirildiği için, geçerlik çalışmaları (içerik, yapı ve ölçüt geçerliği) detaylı bir şekilde yürütülmüştür. Ancak, bu meta-veri girişi sırasında spesifik geçerlik katsayıları (örneğin, faktör yükleri veya doğrulayıcı faktör analizi sonuçları) sağlanmamıştır.

Ölçek geliştirme sürecinde, maddelerin ilgili etik ilkeleri ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek amacıyla genellikle uzman görüşüne dayalı içerik geçerliği yöntemleri kullanılmıştır. Yapı geçerliği ise muhtemelen Faktör Analizi yöntemleriyle desteklenerek ölçeğin teorik yapısının ampirik olarak doğrulanması sağlanmıştır. Detaylı geçerlik analizleri için Özbek’in (2003) tam tez metnine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçek geliştirme çalışmalarının bir parçası olarak güvenirlik testlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Ancak, bu meta-veri girişinde spesifik güvenirlik katsayıları listelenmemiştir.

Geliştirme çalışmalarında, ölçeğin iç tutarlılığını ölçmek amacıyla Cronbach Alfa katsayısının hesaplanmış olması beklenir. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, ölçeğin zaman içindeki kararlılığını değerlendirmek için test-tekrar test güvenirlik yöntemlerinin de kullanılmış olması olasıdır. Güvenirlik değerlerinin detayları, tezin tam metninde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Mesleki Etik İlkeleri Ölçeği, yeni bir araç olduğundan, yapısının belirlenmesi amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, etik davranışların hangi temel boyutlar altında toplandığını ortaya çıkarmıştır. Bu analiz sonucunda, ölçeğin kaç faktörlü bir yapıya sahip olduğu ve her bir faktörün hangi etik ilkeleri temsil ettiği belirlenmiştir.

Faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını destekleyerek, beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki etik algılarının tekil bir boyuttan ziyade, farklı etik sorumluluk alanlarını kapsayan bir dizi alt faktörden oluştuğunu göstermiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Yüksek ihtimalle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatı kullanılmıştır. (Örneğin: 1=Hiç Katılmıyorum, 5=Tamamen Katılıyorum)

Language Available: Türkçe

Population Group: Beden Eğitimi Öğretmenleri

Age Group: Yetişkin (Çalışan Profesyoneller)

Population Details: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan beden eğitimi öğretmenleri.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-report) Anketi.

Anahtar Kelimeler

Özbek O., Öğretmen, Etik Davranış, Spor Etiği, Ölçek Geliştirme, Ankara Üniversitesi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tezin sunulduğu kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2003

İzinler ve Ücret: Ölçek, bir akademik çalışma (Doktora Tezi) kapsamında geliştirilmiştir. Genellikle akademik ve kâr amacı gütmeyen araştırmalarda kullanım için tez referans gösterilerek izin alınması gerekmektedir.

Kaynaklar

Özbek, O. (2003). Beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki etik ilkeleri ve bu ilkelere uyma düzeyleri (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: beden-egitimi-ogretmenlerinin-mesleki-etik-ilkeleri-olcegi-toad.pdf

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Mesleki Etik İlkeleri Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak meta verisinde yer almamaktadır. Detaylı ölçek maddeleri için Özbek (2003) tarafından hazırlanan doktora tezinin tam metnine başvurulması gerekmektedir.