Fair Play Davranışlarını Ölçme Anketi

Özet

Fair Play Davranışlarını Ölçme Anketi, 2006 yılında Z. B. Efe tarafından hazırlanan bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Bu anketin temel amacı, okul sporları bağlamında, özellikle ilköğretim kademesindeki öğrencilerin sergilediği dürüst oyun davranışlarının sıklığını ve niteliğini sistematik bir şekilde belirlemektir. Ölçek, öğrencilerin rekabet ortamında kurallara uyma, rakiplere saygı gösterme ve etik değerleri benimseme düzeylerini değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.

Ölçek geliştirme çalışması, spor eğitimi ve psikometri alanındaki ihtiyaçlara yanıt vermek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Anket, çocukların spor ahlakını ve sosyal sorumluluk bilincini ne ölçüde içselleştirdiklerini ölçmek için kritik bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Fair Play, Dürüst Oyun Davranışı, Spor Ahlakı, İlköğretim Öğrencileri, Ölçek Geliştirme, Spor Psikolojisi, Sportif Etik.

Yazarlar

Efe, Z. B.

Amaç

Bu anketin birincil amacı, okullararası yarışmalara aktif olarak katılan 1. ve 2. kademe ilköğretim öğrencilerinin, sportif faaliyetler sırasında sergileme eğiliminde oldukları Fair Play davranışlarının sıklığını nicel olarak tespit etmektir. Ölçek, öğrencilerin spor etiği kurallarına ne kadar bağlı kaldıklarını, rakiplerine, hakemlere ve oyunun kendisine ne ölçüde saygı gösterdiklerini ortaya koymayı hedeflemektedir.

Ölçek, aynı zamanda eğitim bilimciler ve spor eğitmenleri için, öğrencilerin Fair Play bilincini geliştirmeye yönelik eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmede kullanılabilecek temel verileri sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, sporun pedagojik hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığı hakkında bilimsel kanıtlar elde edilmektedir.

Yapı

Fair Play Davranışlarını Ölçme Anketi, temelde sportif etik ve ahlaki davranışlar üzerine kurulu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle spor etiği literatüründe kabul gören üç ana boyutta incelenebilir: Kurallara Saygı (oyun kurallarına ve hakem kararlarına uyum), Rakibe ve Takım Arkadaşlarına Saygı (centilmenlik, yardımlaşma ve hoşgörü), ve Kişisel Sorumluluk (dürüstlük, kaybetmeyi kabullenme ve şiddetten kaçınma).

Ölçeğin maddeleri, öğrencilerin yarışma sırasında karşılaştıkları somut durumlara verdikleri tepkileri ve davranışsal eğilimleri yansıtacak şekilde formüle edilmiştir. Bu, öğrencilerin yalnızca teorik bilgiden ziyade, pratik uygulamadaki dürüst oyun anlayışını ölçmeyi sağlamaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi açıkça belirtilmemiş olsa da (“-“), ölçek geliştirme süreci kapsamında kapsam geçerliği, yapı geçerliği ve görünüş geçerliği çalışmalarının tezin orijinal metninde yer alması beklenmektedir. Yapı geçerliği genellikle faktör analizi yöntemleri (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılarak test edilmiş olmalıdır.

Ölçeğin geçerliğinin sağlanması, ölçülmek istenen Fair Play davranış yapısının, anket maddeleri tarafından doğru ve tutarlı bir şekilde temsil edildiğini göstermeyi amaçlar. Detaylı geçerlik katsayıları ve yöntemleri için Yüksek Lisans Tezi‘nin tam metnine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi açıkça belirtilmemiştir (“-“). Ancak, ölçek geliştirme çalışmalarının standart bir parçası olarak iç tutarlılık güvenirlik analizlerinin (genellikle Cronbach Alfa katsayısı) yapılmış olması zorunludur. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik çalışmalarında ayrıca, test-tekrar test güvenilirliği veya iki yarı güvenilirliği gibi ek yöntemler de kullanılmış olabilir. Ölçeğin güvenilirlik katsayılarının, özellikle çocuk popülasyonu için kabul edilebilir limitler içinde (genellikle .70 ve üzeri) olması beklenir. Bu katsayıların kesin değerleri tezin orijinal raporunda yer almaktadır.

Faktör Analizi

Fair Play Davranışlarını Ölçme Anketi bir geliştirme çalışması olduğu için, ölçeğin yapısal boyutlarını belirlemek üzere faktör analizi (muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi – AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, Fair Play davranışının altında yatan temel boyutları (faktörleri) ortaya çıkarmış ve ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olup olmadığını tespit etmiştir.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin teorik olarak varsayılan boyutları (Kurallara Saygı, Rakibe Saygı vb.) ne ölçüde desteklediğini göstermiştir. Faktör yükleri, özdeğerler ve açıklanan varyans oranları gibi kritik psikometri verileri, tezin metodoloji bölümünde detaylandırılmıştır.

Araç

Test Türü: Ölçek Geliştirme Çalışması (Anket Tipinde)

Format: Yüksek olasılıkla 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert Tipi Derecelendirme.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğrencileri.

Yaş Grubu: Okullararası yarışmalara katılan 1. ve 2. kademe ilköğretim öğrencileri (Yaklaşık 6-13 yaş arası).

Popülasyon Detayları: Okullararası sportif yarışmalara aktif olarak katılan öğrenci örneklemi üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz Bildirimli Anket. Öğrencilerin sportif davranışlarının sıklığını raporlamaları esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Sportif Davranış, Fair Play Ölçeği, Gazi Üniversitesi, Etik Eğitim, Spor Etiği, Okul Sporları, Dürüstlük.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değil.

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye (2006 tarihli çalışma itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu anket, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için öncelikle yazar Z. B. Efe ve çalışmanın yapıldığı enstitü olan Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı: 2006

Ücret: Akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda genellikle ücretsizdir, ancak ticari kullanım için izinler ayrıca teyit edilmelidir.

Kaynakça

Efe, Z. B. (2006). Okullararası yarışmalara katılan 1.ve 2. kademe ilköğretim öğrencilerinin fair play davranışlarını sergileme sıklıkları (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Tezin dijital kaynağına buradan ulaşılabilir: tez.yok.gov.tr

Fair Play Davranışlarını Ölçme Anketinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içerikte ölçek maddeleri listelenmemiştir. Maddelerin tam ve doğru listesine ulaşmak için Z. B. Efe (2006) tarafından hazırlanan Okullararası yarışmalara katılan 1.ve 2. kademe ilköğretim öğrencilerinin fair play davranışlarını sergileme sıklıkları başlıklı yüksek lisans tezinin orijinal metninin incelenmesi gerekmektedir.