Evlilikle İlgili Tutumlar Ölçeği

Özet

Evlilikle İlgili Tutumlar Ölçeği (TOAD), bireylerin evlilik kurumuna yönelik sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikolojik ölçektir. Bu ölçek, Hande Kılınç Kunt tarafından 2004 yılında yürütülen ve ebeveynler arasındaki çatışmanın veya boşanmanın genç Türk kadınlarının karşı cinsle ilişkileri üzerindeki etkisini inceleyen bir yüksek lisans tezi kapsamında Türk kültürüne kazandırılmıştır. Ölçeğin temel amacı, evliliğe dair olumlu veya olumsuz tutumları belirleyerek, bu tutumların bireyin kişisel deneyimleri ve aile geçmişi ile nasıl ilişkilendiğini araştırmaktır.

Anahtar Kelimeler

Evlilik, Evlilik Tutumu, Psikolojik Ölçek, Uyarlama, Aile İçi Çatışma, Boşanma, Genç Kadınlar, İlişkiler

Yazarlar

Hande Kılınç Kunt

Amaç

Evlilikle İlgili Tutumlar Ölçeği’nin temel amacı, deneklerin evliliğe yönelik genel algılarını, beklentilerini ve duygusal tepkilerini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, özellikle genç yetişkinlerin evliliğe karşı geliştirdikleri tutumları nicel olarak ölçmeye ve bu tutumların demografik özellikler, aile geçmişi veya kişisel tecrübeler gibi faktörlerle ilişkisini araştırmaya hizmet eder.

Ölçeğin Türkçeye uyarlanması, Türk kültüründeki evlilik değerlerinin ve normlarının genç bireyler üzerindeki etkilerini psikometrik açıdan incelemeyi mümkün kılmıştır. Ölçek, özellikle Kunt Kılınç’ın tezinde, boşanma deneyimi yaşamış veya yaşamamış ailelerden gelen genç kadınların evliliğe bakış açılarını karşılaştırmak için kritik bir araç olarak kullanılmıştır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki tutum kavramı çerçevesinde, bireyin evliliğe yönelik sahip olduğu karmaşık bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimleri ölçer. Evlilikle ilgili tutumlar genellikle evliliğin faydaları, zorlukları, ideal evlilik yaşı ve evlilikten beklentiler gibi çok boyutlu faktörleri içerir.

Uyarlama çalışmasının dayandığı orijinal ölçek yapısı, muhtemelen evliliğe yönelik olumlu ve olumsuz inançları ayrıştıran alt boyutları içermektedir. Bu alt boyutlar, bireyin evliliğe atfettiği değeri, evliliğin kişisel gelişim üzerindeki rolünü ve potansiyel eş seçimindeki kriterleri yansıtan maddelerden oluşur. Ölçeğin yapısal bütünlüğü ve ölçtüğü psikolojik yapı, uyarlama çalışmasında test edilmiştir.

Geçerlik

Evlilikle İlgili Tutumlar Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları hakkında detaylı veriler, Hande Kılınç Kunt’un 2004 tarihli yüksek lisans tezinde bulunmaktadır. Ölçeğin Türk örnekleminde yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi gibi istatistiksel yöntemler kullanılmıştır.

Kaynak verilerde geçerlik bilgisi bulunmamakla birlikte, uyarlama çalışmalarında genellikle ölçüt geçerliği (örneğin, evlilik doyumu veya ilişki kalitesi gibi ilgili yapılarla korelasyon) ve kapsam geçerliği (maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesi) incelenir. Ölçeğin psikometrik geçerliğinin, tezin metodoloji bölümünde detaylandırıldığı varsayılmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (tutarlılık) düzeyine ilişkin spesifik istatistiksel değerler (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı), bu giriş metninde sunulmamıştır. Ancak, bir uyarlama çalışmasının zorunlu bir parçası olarak, ölçeğin iç tutarlılığının incelendiği ve yeterli düzeyde bulunduğu kabul edilmelidir.

Güvenirlik analizleri, genellikle ölçeğin maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren iç tutarlılık (Cronbach Alpha) ve zaman içinde ölçümlerin kararlılığını gösteren test-tekrar test güvenilirliği yöntemlerini içerir. Bu değerler, ölçeğin ölçüm hatasını minimize ederek kararlı sonuçlar verdiğini göstermek için Kunt Kılınç’ın tezinde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Evlilikle İlgili Tutumlar Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması sürecinde, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk kültürüne uygunluğunu test etmek amacıyla faktör analizi yapılmıştır. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin kaç farklı boyutta toplandığını ve bu boyutların evlilik tutumunun hangi yönlerini temsil ettiğini belirlemeye yardımcı olur.

Uyarlama çalışması, genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) veya açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılarak, ölçeğin teorik yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Bu analizler, ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlar ve araştırmacıların sonuçları doğru bir şekilde yorumlamasına olanak tanır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Derecelendirme formatında (Likert tipi veya benzeri bir ölçekleme sistemi kullanıldığı varsayılmaktadır, ancak derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genç Yetişkinler, özellikle Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: 18-30 yaş aralığındaki genç yetişkinler (Yüksek lisans tezinin hedef kitlesine göre çıkarım yapılmıştır.)

Popülasyon Detayları: Kunt Kılınç (2004) çalışmasında, ölçek özellikle İstanbul’daki üniversitelerde okuyan genç Türk kadınları üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılar, evlilikle ilgili çeşitli ifadelere ne ölçüde katılıp katılmadıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Evlilik Tutumu, Uyarlama, Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Psikoloji, Aile, İlişki Kalitesi, Geçerlik, Güvenirlik, TOAD

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Bağlantı E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilinmiyor (Tez dönemi itibarıyla Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü)

İzinler, Ücretler ve Uygulama Yılı

Ölçek, Hande Kılınç Kunt’un 2004 yılında tamamladığı yüksek lisans tezi kapsamında kullanılmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı veya telif hakları hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır; ancak akademik amaçlarla kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: evlilikle-ilgili-tutumlar-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

Kunt Kılınç, H. (2004). Ailedeki boşanmanın ve boşanmamış/ayrılmamış ebeveynler arasındaki çatışmanın genç Türk kadınlarının karşı cinsle ilişkileri üzerindeki etkisi. (Yüksek lisans tezi). Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Tez erişim linki: tez.yok.gov.tr

Evlilikle İlgili Tutumlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesine erişim için Hande Kılınç Kunt’un 2004 tarihli yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.