Bütün Öğrencilerin Öğretimine Yönelik Tutumlar Ölçeği

Özet

Bütün Öğrencilerin Öğretimine Yönelik Tutumlar Ölçeği, öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının, tüm öğrencilere yönelik öğretim süreçlerine ilişkin sahip oldukları bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Ölçek, Çelik, Sarıçam ve Fazlıoğlu tarafından Türk popülasyonuna adapte edilmiş ve geçerlik/güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Bu araç, özellikle kapsayıcı eğitim bağlamında öğretmen yeterliliklerini ve tutumlarını değerlendirmek için önemli bir psikometrik araç olarak hizmet vermektedir. Ölçek, tutum yapısının temel bileşenlerini temsil eden üç alt boyuttan oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Öğretim, Öğrenci, Öğretmen Adayı, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi, Kapsayıcı Eğitim, Psikometri

Yazarlar

İbrahim Çelik, Hakan Sarıçam, Yusuf Fazlıoğlu

Amaç

Bütün Öğrencilerin Öğretimine Yönelik Tutumlar Ölçeği’nin temel amacı, öğretmenlerin ve eğitimcilerin tüm öğrencilere (gelişimsel farklılıkları olanlar dahil) yönelik öğretim ve eğitim süreçlerine ilişkin sergiledikleri genel tutum düzeylerini ve bu tutumların yapısını bilimsel yöntemlerle tespit etmektir. Orijinal ölçeğin uluslararası bağlamda kullanılan yapısının, Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu sınamak, adaptasyon çalışmasının ana hedefini oluşturmuştur. Bu adaptasyon çalışması, ilgili tutumların Türk popülasyonundaki geçerli ve güvenilir bir ölçümünü sağlamayı amaçlamıştır.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına, öğretmen eğitimcilerine ve karar vericilere, kapsayıcı eğitim uygulamalarının başarısı için kritik öneme sahip olan öğretmen tutumlarını değerlendirme imkanı sunmaktadır. Elde edilen veriler, hizmet içi eğitim programlarının planlanmasında ve öğretmen yetiştirme müfredatlarının geliştirilmesinde rehberlik edebilir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki tutum kuramlarına paralel olarak, tutumun üç temel bileşenini ölçen çok boyutlu bir yapı üzerine kurulmuştur. Bu üç boyut, bireyin bir nesneye (bu durumda “tüm öğrencilere yönelik öğretim”e) karşı sahip olduğu tutumu kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Ölçeğin alt boyutları şunlardır:

• Bilişsel Boyut: Öğretmenin tüm öğrencilerin öğrenme yetenekleri ve öğretim stratejileri hakkındaki inançlarını ve bilgilerini (düşünce bileşeni) ölçer.
• Duygusal-Efektif Boyut: Öğretmenin tüm öğrencilere yönelik öğretimle ilgili hislerini, duygularını ve duygusal tepkilerini (duygu bileşeni) ölçer.
• Davranışsal Boyut: Öğretmenin tüm öğrencilerin katılımını sağlamak için sergileme eğiliminde olduğu eylemleri ve davranışsal niyetleri (eylem bileşeni) ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin Türk popülasyonunda geçerlik çalışmaları, 2017 yılında gerçekleştirilen adaptasyon çalışması kapsamında incelenmiştir. Uyarlama sürecinde yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gibi istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin orijinal üç faktörlü yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu ve veri ile model arasındaki uyumun kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Adaptasyon çalışmasının detaylı bulguları, ölçeğin kavramsal yapıyı ölçme yeteneğinin güçlü olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını ve ölçümün zamana karşı istikrarını değerlendirmek için esastır. Çelik ve arkadaşları tarafından yürütülen adaptasyon çalışmasında, ölçeğin alt boyutlarının ve toplam puanının iç tutarlılık katsayıları (genellikle Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir olduğunu gösterir. Adaptasyon çalışması, ölçeğin Türk popülasyonunda kabul edilebilir düzeyde güvenilir ölçümler sağladığını ortaya koymuştur.

Faktör Analizi

Bütün Öğrencilerin Öğretimine Yönelik Tutumlar Ölçeği, üç faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu yapı, tutumun geleneksel olarak kabul edilen üç bileşenini temsil etmektedir. Adaptasyon çalışmasında, bu üç faktörlü yapının Türk örnekleminde istatistiksel olarak doğrulanabilirliği test edilmiştir. Ölçeğin maddelerinin faktör yükleri, her maddenin hangi alt boyuta ait olduğunu netleştirmektedir:

• 1. Bilişsel Faktör: Bu faktör, ölçeğin 4, 5 ve 6. maddelerini kapsamaktadır.
• 2. Duygusal-Efektif Faktör: Bu faktör, ölçeğin 7, 8 ve 9. maddelerini kapsamaktadır.
• 3. Davranışsal Faktör: Bu faktör, ölçeğin 1, 2 ve 3. maddelerini kapsamaktadır.

Bu faktör yapısı, ölçeğin teorik temellerini desteklemekte ve araştırmacılara tutumun spesifik bileşenlerini ayrı ayrı analiz etme olanağı sunmaktadır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Tipik olarak 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanıldığı varsayılmaktadır (Kaynak içerikte derecelendirme belirtilmemiştir, ancak tutum ölçekleri standart olarak Likert formatındadır).

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler ve Öğretmen Adayları

Age Group: Yetişkin (Üniversite öğrencisi veya mesleğini icra eden öğretmenler)

Population Details: Ölçeğin adaptasyonu, Türkiye’deki eğitim fakültesi öğrencileri veya çeşitli kademelerde görev yapan öğretmenler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Detaylı örneklem bilgileri referans makalede mevcuttur.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcılardan kendilerine sunulan ifadelere ne ölçüde katılıp katılmadıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim, Öğretmen Tutumu, Bilişsel Boyut, Duygusal Boyut, Davranışsal Boyut, Faktör Analizi, Psikometri, Tutum, Öğretmen Yetiştirme

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin adaptasyon ve geçerlik/güvenirlik çalışması 2017 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımı ve izin koşulları için sorumlu yazar Hakan Sarıçam ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim adresi: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF dosyası mevcut değildir. Kaynak içerikte PDF linki bulunmamaktadır.

Kaynaklar

• Çelik, İ., Sarıçam, H., & Fazlıoğlu, Y. (2017, Mayıs). Tüm Öğrencilere Öğretime Yönelik Tutumlar Ölçeğinin Türk popülasyonunda adaptasyonu ve geçerliği. ASEAD I. Uluslararası Sosyal Bilimler Sempozyumu 19-21 Mayıs 2017, Saraybosna, Bosna Hersek.

Bütün Öğrencilerin Öğretimine Yönelik Tutumlar Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• 1.Bilişsel: 4., 5., 6. maddeler
• 2.Duygusal-efektif: 7., 8., 9. maddeler
• 3.Davranışsal: 1., 2., 3 .maddeler