Etnik Reklamlara Yönelik Tüketici Tutum Ölçeği

Özet

Etnik Reklamlara Yönelik Tüketici Tutum Ölçeği, etnik reklamlar aracılığıyla sunulan ürün ve hizmetlere karşı tüketicilerin gösterdiği tutumları ve potansiyel davranışsal niyetleri ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle Türkiye bağlamında etnik temaların reklamcılık stratejileri üzerindeki etkisini incelemek için kullanılmıştır. Ölçeğin uyarlama ve geçerlik/güvenirlik çalışmaları, Bozyiğit ve Karaca (2016) tarafından yayımlanan akademik çalışma ile gerçekleştirilmiştir.

Ölçek Tipi olarak Uyarlama belirtilmiştir; bu, ölçeğin orijinal olarak başka bir dilde veya bağlamda geliştirilmiş bir aracın Türkçe’ye adapte edildiği anlamına gelmektedir. Çalışma, ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk örnekleminde de yeterli düzeyde olduğunu kanıtlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Etnik Reklam, Tüketici Tutumu, Pazarlama, Reklamcılık, Tüketici Davranışı, Ölçek Uyarlama, Psikometri.

Yazarlar

Bozyiğit, S., Karaca, Y.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, tüketicilerin etnik unsurları barındıran reklamlara karşı geliştirdiği olumlu veya olumsuz yargıları ve eğilimleri sistematik olarak değerlendirmektir. Bu değerlendirme, reklam stratejileri geliştiren kurumların, hedef kitlelerinin etnik temalı içeriklere verdiği tepkileri anlamasına yardımcı olur.

Bozyiğit ve Karaca (2016) çalışmasında, bu ölçek Türkiye’deki etnik reklamlara yönelik tüketicinin genel tutum ve satın alma davranışlarının değerlendirilmesi bağlamında kullanılmıştır. Ölçek, reklam etkinliğinin ve kültürel kabulün ölçülmesinde önemli bir rol oynamaktadır.

Yapı

Ölçek, temelde etnik reklamlara yönelik genel tüketici tutumu yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bilişsel (düşünceler), duyuşsal (duygular) ve konatif (davranışsal niyetler) bileşenlerini içerir. Tüketici tutumu, bir reklam mesajına veya reklamda kullanılan etnik temsile yönelik genel değerlendirmeyi yansıtır.

Uyarlama çalışması, orijinal yapının Türk kültürüne uygunluğunu test ederek, etnik kimlik ve kültürel çeşitlilik gibi faktörlerin reklam algıları üzerindeki etkisini inceleyen temel psikolojik yapıyı ortaya koymayı hedeflemiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yapısal geçerliği doğrulamak amacıyla açımlayıcı faktör analizi yöntemini kullanmıştır. Elde edilen istatistiksel veriler, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı latent yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Yapılan faktör analizi sonucunda Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0,877 olarak bulunmuştur. KMO değerinin 0,60’ın üzerinde olması, örneklem büyüklüğünün ve verinin faktör analizi için son derece yeterli olduğunu kanıtlamaktadır. Ayrıca Bartlett Küresellik testi sonucu hesaplanan ki-kare değeri (χ²=3112,893) ve p=0,000 anlamlılık düzeyi, korelasyon matrisinin faktörleştirilmeye uygun olduğunu kesin olarak göstermiştir.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirliği, modelin istikrarını ve iç tutarlılığını inceleyen analizlerle değerlendirilmiştir. Güvenilirlik analizi, ölçüm aracının tutarlı sonuçlar ürettiğini ve değişkenliği doğru bir şekilde açıkladığını göstermektedir.

Raporda belirtilen regresyon analizi sonuçlarına göre, modelde sabit terimin (intercept) bulunması istatistiksel olarak anlamlıdır (t=3,950, p=0,000). Modeldeki katsayının 3,950 olması, ölçeğin tutarlılığının ve öngörü gücünün yüksek olduğunu işaret etmektedir. p değerinin 0,000 olması, sonucun tesadüfi olmadığını ve istatistiksel olarak yüksek düzeyde güvenilir olduğunu gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla gerçekleştirilen faktör analizi, verilerin faktörleştirilmeye uygunluğunu iki temel istatistikle kanıtlamıştır:

• KMO Değeri: 0,877. Bu değer, örneklem yeterliliğinin sağlanmış olduğunu ve verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu gösterir.
• Bartlett Küresellik Testi: Hesaplanan ki-kare değeri (χ²=3112,893) ve p=0,000 değeri, değişkenler arasındaki korelasyonların anlamlı olduğunu ve faktör analizinin değişkenler için uygun olduğunu doğrulamaktadır.

Bu sonuçlar, Etnik Reklamlara Yönelik Tüketici Tutum Ölçeği’nin güçlü bir yapısal geçerliğe sahip olduğunu ve uyarlama sürecinin başarılı olduğunu teyit etmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi net olarak belirtilmemiştir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Tüketiciler

Age Group: Belirtilmemiştir (Genel yetişkin tüketici grubu varsayılabilir).

Population Details: Türkiye’deki tüketiciler üzerinde uygulanmıştır.

Test Methodology: Anket yöntemiyle veri toplanmış ve ardından faktör analizi ve regresyon analizi kullanılarak psikometrik incelemeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etnisite, Reklam Tutumu, Tüketici Davranışı, Psikometri, KMO, Bartlett Testi, Regresyon Analizi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Bozyiğit ve Karaca tarafından 2016 yılında yayımlanan akademik çalışma kapsamında kullanılmıştır. Ölçeğin kullanımı için telif hakkı ve ücret bilgileri kaynakta net olarak belirtilmemiştir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda orijinal referansın (Bozyiğit & Karaca, 2016) mutlaka belirtilmesi gerekmektedir.

Çalışmanın yayınlandığı dergi makalesine ait bağlantı aşağıdadır: sbedergi.gumushane.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi, yayıncının izniyle buradan indirilebilir: etnik-reklamlara-yonelik-tuketici-tutum-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Bozyiğit, S. ve Karaca, Y. (2016). Türkiye’deki etnik reklamlara yönelik tüketicinin tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 15, 288-307.

Etnik Reklamlara Yönelik Tüketici Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.