Tüketici Etnik Kökenciliği Eğilimi Ölçeği

Özet

Tüketici Etnik Kökenciliği Eğilimi Ölçeği (CETSCALE), tüketicilerin yabancı menşeli ürünlere karşı sahip oldukları ahlaki ve vatanseverlik temelli tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu giriş, Zuhal Çilingir (2014) tarafından gerçekleştirilen ve ölçeğin Türkçe adaptasyonunu konu alan pilot araştırmaya dayanmaktadır. Çalışma, özellikle İstanbul ili tüketicileri üzerinde gerçekleştirilmiş olup, yerel ürünleri tercih etme eğilimini belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Ölçek çeşidi bir Uyarlama çalışmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Tüketici Etnik Kökenciliği, CETSCALE, Tüketici Davranışı, Uyarlama, İstanbul, Yerel Ürünler, Pazarlama.

Yazarlar

Zuhal Çilingir

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Tüketici Etnik Kökenciliği seviyesini ölçmektir. Bu yapı, tüketicilerin kendi ülkelerinde üretilen malları satın almayı ahlaki olarak doğru ve vatansever bir görev olarak görme derecesini ifade ederken, yabancı malların satın alınmasını ulusal ekonomiye zarar veren bir davranış olarak algılamalarını değerlendirir. Çilingir’in (2014) çalışması, orijinali Shimp ve Sharma (1987) tarafından geliştirilen CETSCALE‘in Türk kültürü ve tüketici yapısına uygunluğunu incelemeyi ve geçerli bir Türkçe sürümünü sunmayı hedeflemiştir.

Bu adaptasyon çalışması, pazarlama araştırmacılarına ve işletmelere, tüketicilerin etnik kökencilik eğilimlerinin satın alma kararları üzerindeki potansiyel etkilerini anlamada standartlaştırılmış bir araç sağlamayı amaçlamaktadır. Elde edilen veriler, yerel ve uluslararası pazarlama stratejilerinin geliştirilmesinde kritik öneme sahiptir.

Yapı

Tüketici Etnik Kökenciliği Eğilimi Ölçeği, psikolojik bir yapı olan Tüketici Etnik Kökenciliğini (Consumer Ethnocentrism) ölçer. Bu yapı, bir tüketici grubunun, yabancı ürünlerin satın alınmasının kendi ulusal ekonomilerine zarar verdiğine dair sahip olduğu inançları ve ahlaki yargıları kapsar. Yüksek etnik kökencilik eğilimine sahip tüketiciler, yerli ürünleri yabancı ürünlere tercih etme konusunda güçlü bir motivasyona sahiptirler.

Ölçek, bu eğilimi tek boyutlu bir yapı olarak ele alır ve tüketicinin ulusal kimliği ile tüketim alışkanlıkları arasındaki ilişkiyi inceler. Bu bağlamda, ölçek maddeleri, yabancı ürünlerin ithalatına karşı duyulan ekonomik kaygıları ve yerli ürünlerin desteklenmesi gerektiğine dair vatanseverlik duygularını yansıtan ifadelerden oluşur.

Geçerlik

Kaynak referansta spesifik geçerlik katsayıları veya analiz sonuçları detaylandırılmamıştır. Ancak, bir ölçeğin Uyarlama sürecinde geçerliğin sağlanması esastır. Bu tür adaptasyon çalışmalarında genellikle yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) kullanılır.

Geçerlik çalışmaları, Türkçe formun orijinal CETSCALE ile aynı teorik yapıyı ölçtüğünü kanıtlamayı gerektirir. Çilingir’in pilot çalışmasında, ölçeğin İstanbul ili tüketicileri bağlamında ölçmek istediği yapıyı ne derece temsil ettiğinin incelendiği varsayılmaktadır.

Güvenirlik

Sunulan kaynak verilerinde güvenirlik (reliability) bilgisine dair spesifik bir katsayı (örneğin, Cronbach Alfa değeri) yer almamaktadır. Bilimsel adaptasyon çalışmalarının temel gerekliliği olarak, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla Güvenirlik analizlerinin yapıldığı kabul edilmelidir.

Tüketici Etnik Kökenciliği Eğilimi Ölçeği’nin Türkçe formunun iç tutarlılığının yüksek olması beklenir; bu da ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Güvenirlik analizleri genellikle Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak rapor edilir.

Faktör Analizi

Orijinal CETSCALE, 17 maddeden oluşan ve genellikle tek boyutlu bir yapı sergileyen bir ölçektir. Türkçe adaptasyon çalışmasında, ölçeğin kültürel bağlamda da tek boyutlu yapısını koruyup korumadığının incelenmesi için Faktör Analizi uygulanmıştır.

Pilot araştırma niteliğindeki bu çalışmada, faktör yüklerinin belirlenen tek boyuta uygunluğu ve maddelerin yapıya katkısı değerlendirilmiştir. Faktör analizi sonuçları, adaptasyonun başarısı ve ölçeğin yapısal uygunluğu açısından temel dayanağı oluşturur.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi belirtilmemiştir, ancak orijinal CETSCALE 7’li Likert tipi bir derecelendirme kullanır (Kesinlikle Katılmıyorum’dan Kesinlikle Katılıyorum’a).

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Tüketiciler (Consumers)

Age Group: Yetişkin Tüketici Popülasyonu (Adult Consumer Population)

Population Details: İstanbul ili tüketicileri üzerine pilot araştırma yapılmıştır.

Test Methodology: Öz bildirim (self-report) temelli, anket yöntemiyle uygulanan psikometrik ölçek.

Anahtar Kelimeler

Etnik Köken, Tüketici Eğilimi, Pazarlama, Satın Alma Kararı, Pilot Araştırma, Öz Bildirim Ölçeği.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Zuhal Çilingir (İlgili e-posta adresi, yazarın Ondokuz Mayıs Üniversitesi ile ilişkili olduğunu göstermektedir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2014 yılında Zuhal Çilingir tarafından Türkçe’ye Uyarlama çalışması yapılarak yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik amaçlar dışındaki kullanımı veya yeniden basımı için sorumlu yazar Zuhal Çilingir ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Çilingir, Z. (2014). Tüketici Etnik Kökenciliği Eğilimi Ölçeği (CETSCALE) İstanbul ili tüketicileri üzerine bir pilot araştırma. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 7(13), 209-232.

Shimp, T. A., & Sharma, S. (1987). Consumer ethnocentrism: Construction and validation of the CETSCALE. Journal of Retailing, 63(3), 280-289.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: tuketici-etnik-kokenciligi-egilimi-olcegi-toad.pdf

Tüketici Etnik Kökenciliği Eğilimi Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak materyalde açıkça listelenmemiştir. Tüketici Etnik Kökenciliği Eğilimi Ölçeği (CETSCALE) genellikle 17 maddeden oluşur ve maddeler, yabancı ürünlerin ithalatının ulusal ekonomiye ve istihdama verdiği zarara odaklanan ifadeler içerir. Maddeler tipik olarak 7’li Likert formatında yanıtlanır (1=Kesinlikle Katılmıyorum, 7=Kesinlikle Katılıyorum). Örnek maddeler şunları içerir:

• Sadece yerli ürünleri satın almalıyız, yabancı ürünleri satın almak yanlıştır.
• Yabancı ürünler satın alarak yurt dışındaki işçilere iş imkanı sağlamak yanlıştır.
• Yabancı ürünler satın almaktansa, yerli ürünlere daha fazla para ödemeyi tercih ederim.