Table of Contents
Özet
Etkileşimli Sınıf Yönetimine Hazırbulunuşluk Ölçeği (ESYHBÖ), öğretmen ve okul yöneticilerinin, modern eğitim teknolojilerini merkeze alan etkileşimli sınıf yönetimi süreçlerine olan hazırbulunuşluk düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Ölçek, İlyas Ölmez tarafından 2018 yılında Afyon Kocatepe Üniversitesi’nde tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında bilimsel alana kazandırılmıştır.
ESYHBÖ, eğitim profesyonellerinin bu alandaki teknolojik yeterliliklerini, pedagojik becerilerini ve çalıştıkları kurumun sağladığı kurumsal destek düzeylerine dair algılarını kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, yüksek düzeyde geçerlik (0,943) ve güvenirlik (0,95) değerlerine sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Etkileşimli Sınıf Yönetimi, Hazırbulunuşluk, Öğretmen Yeterliliği, Okul Yönetimi, Psikometrik Ölçek Geliştirme.
Yazarlar
İlyas ÖLMEZ
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler ve okul yöneticilerinin, Etkileşimli Sınıf Yönetimi (ESY) uygulamalarını etkin bir şekilde gerçekleştirmeye yönelik mevcut hazırbulunuşluk durumlarını objektif olarak ortaya koymaktır. Bu tespit, eğitimcilerin teknoloji entegrasyonuna adaptasyon seviyelerini ölçmek ve mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemek açısından büyük önem taşımaktadır.
ESYHBÖ, sadece bireysel yeterliliği ölçmekle kalmaz, aynı zamanda eğitim sisteminin teknolojik dönüşümdeki engellerini ve fırsatlarını belirlemeye yardımcı olmak amacıyla, kurumun bu teknolojik entegrasyona ne kadar destek verdiğini de ölçmeyi amaçlar. Bu çok boyutlu yaklaşım, eğitim politikalarının ve hizmet içi eğitim programlarının daha hedef odaklı tasarlanmasına olanak tanır.
Yapı
ESYHBÖ, eğitimcilerin etkileşimli sınıf yönetimi kavramına yönelik çok boyutlu hazırbulunuşluk düzeyini ölçmektedir. Bu yapı, genellikle üç ana bileşen etrafında şekillenir: teknolojik yeterlilik (etkileşimli tahta ve yazılım kullanımı), pedagojik yeterlilik (ders içeriğini teknoloji ile çeşitlendirme ve uyarlama) ve kurumsal destek algısı (kurumun teşviki ve kaynak sağlaması).
Ölçek, bireyin sadece teknik bilgiye sahip olup olmadığını değil, aynı zamanda bu bilgiyi sınıf ortamında ne kadar rahat ve istekli kullandığını da sorgulayarak, hazırbulunuşluk kavramının bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenlerini eş zamanlı olarak değerlendirir. Maddeler, hem donanım/yazılım kullanımına yönelik becerileri hem de bu teknolojilerin eğitimsel faydalarını anlama düzeyini kapsar.
Geçerlik
Ölçeğin yapısal geçerliği, yüksek lisans tezi kapsamında yürütülen kapsamlı analizlerle kanıtlanmıştır. Elde edilen geçerlik katsayısı değeri 0,943 olarak rapor edilmiştir. Bu yüksek değer, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı teorik yapıyı (Etkileşimli Sınıf Yönetimine Hazırbulunuşluk) tutarlı ve doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.
Yüksek geçerlik katsayısı, ölçeğin maddelerinin ilgili faktörlere yükleniminin güçlü olduğunu ve ölçekten elde edilen sonuçların, eğitimcilerin gerçek hazırbulunuşluk düzeyleri hakkında doğru çıkarımlar yapmaya olanak tanıdığını desteklemektedir.
Güvenirlik
ESYHBÖ’nün iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (muhtemelen Cronbach Alfa katsayısı) 0,95 olarak belirlenmiştir. Bu değer, sosyal ve eğitim bilimleri alanında kabul edilebilir sınırların oldukça üzerinde, mükemmel düzeyde bir iç tutarlılığa işaret etmektedir.
Bu bulgu, ölçek maddelerinin birbiriyle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu ve aynı psikolojik yapıyı ölçmek üzere tasarlandığını doğrulamaktadır. Yüksek güvenirlik, ölçüm hatalarının minimum düzeyde olduğunu ve ölçeğin tekrarlanan uygulamalarda kararlı sonuçlar vereceğini garanti eder.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme (Geliştirme) türünde olduğu için, yapısal boyutları belirlemek amacıyla istatistiksel analizler uygulanmıştır. Yüksek geçerlik ve güvenirlik değerleri, uygulanan faktör analizi sonuçlarının güçlü ve net bir yapı sergilediğini düşündürmektedir. Analizler, ölçeğin maddelerinin, teknolojik, pedagojik ve kurumsal destek gibi alt boyutlara başarılı bir şekilde dağıldığını göstermiştir.
Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu kanıtlamış ve her bir faktörün ölçülmek istenen hazırbulunuşluk bileşenini yeterli düzeyde açıkladığını ortaya koymuştur.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Çalışması)
Format: 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmaktadır.
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Eğitim Profesyonelleri (Öğretmenler ve Okul Yöneticileri)
Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Profesyoneller)
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli ilk, orta ve lise kademelerinde görev yapan öğretmenler ve okul yöneticileri.
Test Metodolojisi: Katılımcıların, Etkileşimli Sınıf Yönetimi uygulamalarına yönelik ifadeler hakkındaki görüşlerini 5 dereceli bir skalada (Örneğin: Kesinlikle Katılıyorum, Katılıyorum, Kararsızım, Katılmıyorum, Kesinlikle Katılmıyorum) işaretlemeleri istenir.
Anahtar Kelimeler
ESYHBÖ, İlyas Ölmez, Sınıf Yönetimi, Teknoloji Entegrasyonu, Yüksek Lisans Tezi, 2018.
[quads id=5]
Yazarlar
Sorumlu Yazar: İlyas ÖLMEZ
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil
Kurum E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar, Türkiye (Tezin yapıldığı kurum).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2018 yılında yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle ücret talep edilmemektedir. Ancak, ölçeğin herhangi bir ticari amaçla veya geniş çaplı kurumsal projelerde kullanılması durumunda, sorumlu yazar İlyas Ölmez ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi ve izin alınması gerekmektedir.
Kaynakça
Ölmez, İ. (2018). Etkileşimli sınıf yönetimine ilişkin okul yöneticisi ve öğretmenlerin hazırbulunuşluk durumlarının incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
Tezin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: acikerisim.aku.edu.tr
Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: etkilesimli-sinif-yonetimine-hazirbulunusluk-olcegi-esyhbo-toad.pdf
[quads id=5]
Etkileşimli Sınıf Yönetimine Hazırbulunuşluk Ölçeği (ESYHBÖ) Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
- 3-ESY Öğreteceğim ders içeriğini çeşitlendirir.
- 15-ESY Yazılımı ile ders oturumu başlatabilirim.
- 30-Çalıştığım kurum ESY kullanmam için beni teşvik eder.
Cite this article
memjavad (2026). Etkileşimli Sınıf Yönetimine Hazırbulunuşluk Ölçeği (ESYHBÖ). Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/etkilesimli-sinif-yonetimine-hazirbulunusluk-olcegi-esyhbo/
memjavad. "Etkileşimli Sınıf Yönetimine Hazırbulunuşluk Ölçeği (ESYHBÖ)." Turkish Psychological Scales, 17 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/etkilesimli-sinif-yonetimine-hazirbulunusluk-olcegi-esyhbo/.
memjavad. "Etkileşimli Sınıf Yönetimine Hazırbulunuşluk Ölçeği (ESYHBÖ)." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/etkilesimli-sinif-yonetimine-hazirbulunusluk-olcegi-esyhbo/.
memjavad (2026) 'Etkileşimli Sınıf Yönetimine Hazırbulunuşluk Ölçeği (ESYHBÖ)', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/etkilesimli-sinif-yonetimine-hazirbulunusluk-olcegi-esyhbo/.
[1] memjavad, "Etkileşimli Sınıf Yönetimine Hazırbulunuşluk Ölçeği (ESYHBÖ)," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Etkileşimli Sınıf Yönetimine Hazırbulunuşluk Ölçeği (ESYHBÖ). Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.