Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği (TÖYD), Fulya Topçuoğlu Ünal ve Hatice Tayfa tarafından 2017 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğrencilerin veya öğretmenlerin etkileşimli tahta kullanımına dair sahip oldukları duyuşsal eğilimleri ve değerlendirmeleri ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi çalışması, psikometrik özelliklerin, özellikle geçerlik ve güvenirlik analizlerinin detaylı bir şekilde incelenmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir.

Ölçek, dil eğitimi bağlamında teknolojinin entegrasyonuna yönelik bireysel algıları ve tutumları belirlemede kritik bir rol oynamaktadır. Elde edilen bulgular, eğitim teknolojilerinin Türkçe derslerindeki kabul düzeyini ve etkinliğini değerlendirmek için önemli veriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etkileşimli Tahta, Tutum Ölçeği, Türkçe Eğitimi, Öğretim Teknolojileri, Geçerlik, Güvenirlik, Likert Ölçeği, Teknoloji Entegrasyonu.

Yazarlar

Fulya Topçuoğlu Ünal, Hatice Tayfa

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okullara sağlanan etkileşimli tahtaların Türkçe derslerinde kullanılmasına yönelik kullanıcıların (öğrenciler veya öğretmenler) tutumlarını geçerli ve güvenilir bir biçimde saptamaktır. Eğitimin kalitesini artırmayı hedefleyen teknolojik araçların, hedef kitle tarafından ne ölçüde benimsendiğini ve olumlu/olumsuz algılandığını nicel olarak belirlemek amaçlanmıştır.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına, eğitim politikası yapıcılarına ve öğretmenlere, teknoloji yatırımlarının duyuşsal çıktılar üzerindeki etkisini değerlendirme fırsatı sunar. Özellikle dil eğitimi gibi etkileşimin yoğun olduğu alanlarda, teknolojik araçlara yönelik olumlu tutum geliştirmenin öğrenme motivasyonunu artırdığı bilinmektedir.

Yapı

Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği, psikolojideki temel tutum kavramını ölçmektedir. Tutum, bir nesneye, duruma veya kişiye karşı geliştirilen bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerin organize olmuş bir bütünüdür. Bu bağlamda, ölçek, kullanıcıların etkileşimli tahtaya yönelik inançlarını (bilişsel), duygularını (duyuşsal) ve kullanma niyetlerini (davranışsal) ölçmektedir.

Ölçeğin yapı geçerliği analizleri sonucunda, etkileşimli tahtaya yönelik tutumun genellikle çok boyutlu bir yapı sergilediği varsayılmaktadır. Bu boyutlar, muhtemelen “Kullanım Faydası ve Gereklilik”, “Kullanım Kolaylığı ve Erişilebilirlik” ile “Kaygı veya Olumsuz Algılar” gibi alt faktörleri içermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında (Ünal ve Tayfa, 2017), ölçme aracının amaçlanan yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla kapsamlı geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar arasında uzman görüşlerine başvurularak sağlanan **Kapsam Geçerliği** ve faktör analizleri ile sağlanan **Yapı Geçerliği** bulunmaktadır.

Yapı geçerliği kapsamında, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen faktör yapısına uygunluğunu test etmek için gerekli istatistiksel prosedürler uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçları, ölçeğin Türkçe derslerinde etkileşimli tahtaya yönelik tutumu ölçmek için yeterli düzeyde geçerli olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek üzere gerçekleştirilmiştir. Ünal ve Tayfa (2017) tarafından yapılan çalışmada, iç tutarlılık katsayısı olarak yaygın şekilde kullanılan **Cronbach Alfa** değerleri hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin homojen olduğunu ve aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret eder.

Geliştirme çalışması, ölçeğin genel ve alt boyutlarının yüksek düzeyde güvenilir olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemlerde uygulandığında benzer sonuçlar vereceği anlamına gelmektedir, bu da ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanımını desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin psikometrik yapısını netleştirmek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Geliştirme sürecinde genellikle **Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA)** uygulanarak ölçeğin doğal faktör yapısı ortaya çıkarılmış ve maddelerin hangi faktörlere yüklendiği belirlenmiştir. Bu analizler, tutumun tek bir genel boyutta mı yoksa birden fazla alt boyutta mı toplandığını göstermiştir.

Faktör yükleri ve özdeğerler incelenerek ölçeğin nihai formu belirlenmiştir. Bu analizlerin, ölçeğin teorik temellerle uyumlu, güçlü ve anlamlı bir yapıya sahip olduğunu kanıtladığı varsayılmaktadır. Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısını destekleyerek, araştırmacıların tutumun farklı yönlerini ayrı ayrı incelemesine olanak tanır.

Araç

Test Type: Geliştirme Türü Öz Bildirim Ölçeği (Developmental Self-Report Scale)

Format: Likert tipi derecelendirme (Genellikle 5’li veya 4’lü seçenekler kullanılır. Orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak standart tutum ölçeği formatı Likert’tir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Türkçe dersi alan öğrenciler (Ortaokul veya Lise seviyesi)

Age Group: 11-18 yaş aralığı (Eğitim seviyesine bağlı olarak değişir)

Population Details: Ölçek, Fatih Projesi kapsamında etkileşimli tahtaların kullanıldığı okullardaki öğrencilerin katılımıyla standardize edilmiştir.

Test Methodology: Bireysel veya grup uygulaması şeklinde, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilen bir öz değerlendirme metodolojisidir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Teknolojisi, Dil Öğretimi, Öğrenci Tutumu, Psiko-metrik Özellikler, Fatih Projesi, Etkileşimli Eğitim, Fulya Topçuoğlu Ünal.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: İlgili yazarın akademik kurum adresi (Makalede belirtilmiştir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle sorumlu yazar (Fulya Topçuoğlu Ünal) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ücret bilgisi belirtilmemiştir; akademik kullanım için genellikle ücretsizdir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesine buradan ulaşılabilir: turkce-dersinde-etkilesimli-tahtaya-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

  • Ünal, F. T. ve Tayfa, H. (2017). Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeğinin geliştirilmesi: Bir geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Language Academy Türkçe’nin Eğitimi-Öğretimi Özel Sayısı, 5(2), 50-62.

Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen referans makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-dersinde-etkilesimli-tahtaya-yonelik-tutum-olcegi/

memjavad. "Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 14 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-dersinde-etkilesimli-tahtaya-yonelik-tutum-olcegi/.

memjavad. "Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-dersinde-etkilesimli-tahtaya-yonelik-tutum-olcegi/.

memjavad (2025) 'Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-dersinde-etkilesimli-tahtaya-yonelik-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF