Eş Destek Ölçeği

Özet

Eş Destek Ölçeği, 2004 yılında İbrahim Yıldırım tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, evli bireylerin eşlerinden algıladıkları sosyal desteği sistematik olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, 27 maddeden oluşmakta olup, psikolojik danışma ve rehberlik alanındaki araştırmalarda evlilik ilişkisi kalitesini ve bireylerin eşlerinden gördükleri desteğin düzeyini belirlemek için kullanılmaktadır.

Ölçek, geliştirme türü bir araçtır ve psikometrik özellikleri güçlüdür. Yüksek iç tutarlılık katsayısı (.95) ve tatmin edici faktör varyans değerleri (.40 ile .73 arası), ölçeğin hem güvenilir hem de geçerli bir araç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Eş desteği, evlilik, sosyal destek, psikolojik ölçme, Eş Destek Ölçeği, evlilik doyumu.

Yazarlar

İbrahim Yıldırım.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin evlilik ilişkileri bağlamında eşlerinden aldıkları veya algıladıkları destek düzeyini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu araç, özellikle Psikolojik Danışma ve Rehberlik disiplininde, aile terapisi ve çift ilişkileri çalışmalarında eş desteğinin rolünü ve etkisini incelemek üzere tasarlanmıştır.

Geliştirme süreci, evli bireylerin eşleriyle olan ilişkilerindeki destekleyici davranışları ve algıları nicel bir şekilde değerlendirebilecek standartlaştırılmış bir araç ihtiyacına yanıt vermek üzere yürütülmüştür.

Yapı

Ölçek, psikometrik açıdan Eş Desteği yapısını ölçmektedir. Eş desteği, bireyin eşi tarafından sağlanan duygusal, bilgilendirici veya somut yardım biçimlerini kapsayan geniş bir psikolojik yapıdır. Bu yapı, evlilikte mutluluk ve dayanıklılık üzerinde kritik bir etkiye sahiptir.

Ölçek maddeleri, destekleyici davranışların sıklığını ve algılanan yeterliliğini yansıtacak şekilde formüle edilmiştir. Ölçeğin yanıt formatı, katılımcıların algılanan desteği basit ve anlaşılır bir derecelendirme sistemi ile ifade etmelerine olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal Geçerlik çalışmaları, geliştirme sürecinde istatistiksel yöntemler kullanılarak detaylıca incelenmiştir. Yapılan analizler neticesinde, faktörlerin her bir değişken üzerindeki ortak faktör varyansının (communality) .40 ile .73 arasında değiştiği görülmüştür.

Bu bulgular, ölçek maddelerinin ölçülen temel yapıyı (eş desteği) yeterli düzeyde temsil ettiğini ve yüksek düzeyde ortak varyansa sahip olduğunu göstermektedir. Bu geniş varyans aralığı, ölçeğin yapı geçerliğinin güçlü olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Eş Destek Ölçeği’nin iç tutarlılık Güvenirlik katsayısı, psikometrik standartların oldukça üzerinde bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı .95 olarak rapor edilmiştir.

Alpha katsayısının bu denli yüksek olması, ölçekteki 27 maddenin tamamının birbiriyle tutarlı olduğunu ve tek bir yapı olan eş desteğini yüksek düzeyde ölçtüğünü göstermektedir. Bu bulgu, ölçeğin farklı örneklemlerde istikrarlı sonuçlar verebileceğine dair güçlü bir kanıt sunmaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Kaynakta faktör yapısı detaylı olarak belirtilmese de, değişkenler üzerindeki ortak faktör varyansının (.40 ile .73) yüksekliği, ölçek maddelerinin güçlü ve tutarlı bir faktör yapısı altında toplandığını işaret etmektedir.

Bu istatistiksel sonuçlar, ölçeğin teorik olarak varsayılan eş desteği yapısını başarılı bir şekilde ayrıştırdığını ve yapısal bütünlüğünü koruduğunu teyit etmektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme

Format: 27 maddeden oluşmaktadır ve iki madde ters puanlanmaktadır. Derecelendirme 3’lü Likert tipi ölçek şeklindedir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Evli Bireyler

Age Group: Yetişkinler

Population Details: Evlilik ilişkilerinde eş desteği algısını ölçmek isteyen araştırmacılar, psikologlar ve danışmanlar için uygundur.

Test Methodology: 3’lü derecelendirme sistemi kullanılmaktadır. Puanlama şu şekildedir: bana uygun = 3, bana uygun değil = 1. Ölçekte bulunan iki ters madde, puanlama sırasında tersine çevrilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Evlilik, çift ilişkileri, sosyal destek, Güvenirlik, Geçerlik, İbrahim Yıldırım.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: İbrahim Yıldırım (Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Eş Destek Ölçeği, 2004 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımına dair izinler ve telif hakları için sorumlu yazar İbrahim Yıldırım ile doğrudan iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Kaynaklar

Yıldırım, İ. (2004). Eş Destek Ölçeğinin geliştirilmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(22), 19-26.

Makalenin orijinal bağlantısı Dergipark üzerinden erişilebilmektedir: dergipark.ulakbim.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: es-destek-olceginin-gelistirilmesi-toad.pdf

Eş Destek Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek, toplam 27 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin tam maddeleri bu akademik girişte sunulmamaktadır. Maddelerin içeriği ve detaylı puanlama yönergeleri için lütfen kaynak makaleye başvurunuz. Maddeler 3’lü derecelendirme (bana uygun= 3, bana uygun değil=1) sistemi ile cevaplanmaktadır ve iki madde terstir.