Öğrenci Akademik Destek Ölçeği

Özet

Öğrenci Akademik Destek Ölçeği (ÖADÖ), öğrencilerin akademik ortamda algıladıkları destek düzeylerini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin başarılarını ve motivasyonlarını etkileyen sosyal ve akademik destek unsurlarını dört temel alt boyutta değerlendirir: Bilgi Desteği, Saygı Desteği, Motivasyon Desteği ve Rahatlatma Desteği. Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması, geçerlik ve güvenirlik analizleri ile birlikte Serhat Arslan ve Akın Akın tarafından 2014 yılında gerçekleştirilmiştir.

ÖADÖ, 5’li Likert tipi bir derecelendirme yapısına sahip olup, toplam 15 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, özellikle eğitim ve psikoloji alanlarında öğrencilerin akademik destek ihtiyaçlarını ve bu desteklerin kaynaklarını belirlemek için değerli bir ölçüm aracı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci Akademik Destek Ölçeği, akademik destek, psikometrik, geçerlik, güvenirlik, sosyal destek, Likert ölçeği, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Serhat Arslan, Akın Akın.

[quads id=5]

Amaç

Öğrenci Akademik Destek Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin eğitim süreçleri boyunca çevrelerinden (öğretim elemanları, akranlar, aile) algıladıkları akademik desteğin niceliğini ve niteliğini sistematik olarak belirlemektir. Bu araç, öğrencilerin akademik hedeflerine ulaşmalarını kolaylaştıran veya zorlaştıran destek mekanizmalarını ortaya çıkarmayı hedefler.

Ölçek, akademik desteğin spesifik boyutlarını ayrı ayrı ölçerek, eğitim kurumlarına ve danışmanlara öğrencilerin hangi alanlarda (bilgi, motivasyon, duygusal rahatlama) daha fazla desteğe ihtiyaç duydukları konusunda somut veriler sağlamaktadır. Bu sayede, öğrenci başarısını artırmaya yönelik hedef odaklı müdahaleler tasarlanabilir.

Yapı

ÖADÖ, akademik desteği dört farklı ancak ilişkili alt boyutta inceleyen çok faktörlü bir yapıya sahiptir. Ölçek, toplam 15 maddeden oluşmaktadır. Bu alt boyutlar ve madde dağılımları şöyledir:

• Bilgi Desteği: 7 madde. (Akademik görevler, kaynaklar ve çalışma yöntemleri hakkında sağlanan pratik yardım.)
• Saygı Desteği: 3 madde. (Öğrencinin akademik çabalarına, fikirlerine ve kişisel değerine yönelik gösterilen takdir ve kabul.)
• Motivasyon Desteği: 3 madde. (Öğrencinin hedeflerine ulaşması için cesaretlendirilmesi, inancının pekiştirilmesi.)
• Rahatlatma Desteği: 2 madde. (Akademik stres, kaygı veya başarısızlık durumlarında sağlanan duygusal teselli ve destek.)

Ölçek, 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemine sahiptir (1 Hiçbir zaman – 5 Her zaman). Yüksek puanlar, öğrencinin algıladığı akademik destek düzeyinin yüksek olduğunu göstermektedir.

Geçerlik

Öğrenci Akademik Destek Ölçeği’nin Türkçe formunun yapı geçerliği, ölçeğin orijinal formunda bulunan faktör yapısının Türk örnekleminde de doğrulanıp doğrulanmadığını test etmek amacıyla incelenmiştir. Bu amaçla, istatistiksel olarak güçlü bir yöntem olan doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır.

Uygulanan DFA sonuçları, dört alt boyuttan oluşan yapının kabul edilebilir uyum indeksleri verdiğini göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı dört farklı akademik destek boyutunu başarılı bir şekilde ölçebildiğini ve yapısal geçerliğe sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

ÖADÖ’nün güvenirlik analizleri, iç tutarlılık ve test-tekrar test yöntemleri kullanılarak kapsamlı bir şekilde rapor edilmiştir. Ölçeğin madde toplam korelasyon katsayıları .50 ile .75 arasında sıralanmaktadır; bu değerler maddelerin ilgili alt boyutun bütünüyle yüksek düzeyde ilişkili olduğunu ve ölçeğin homojen olduğunu göstermektedir.

İç tutarlılık güvenirlik katsayıları (Cronbach Alfa) alt boyutlar bazında şu şekildedir:

• Bilgi Desteği alt boyutu için: .82
• Saygı Desteği alt boyutu için: .91
• Motivasyon Desteği alt boyutu için: .81
• Rahatlatma Desteği alt boyutu için: .84

Tüm alt boyutlarda elde edilen alfa katsayıları, ölçeğin mükemmel düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını ölçen test-tekrar test güvenirlik katsayıları .77 ile .83 arasında bulunmuştur. Bu katsayılar, ölçeğin tutarlı ve kararlı sonuçlar verdiğini doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Öğrenci Akademik Destek Ölçeği’nin yapısal uygunluğu, uyarlama çalışmasında faktör analizi ile test edilmiştir. Çalışmanın temel amacı, ölçeğin orijinal formunda bulunan dört faktörlü yapının (Bilgi, Saygı, Motivasyon, Rahatlatma) Türkçe form için de geçerli olduğunu ispatlamaktı.

Yapılan doğrulayıcı faktör analizi (DFA), veri setinin dört faktörlü modele uygun olduğunu ve faktör yüklerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk kültürüne ve diline başarıyla aktarıldığını ve teorik modeli desteklediğini ortaya koymuştur.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: 4 alt boyut ve toplam 15 madde

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğrenciler (Students)

Age Group: Üniversite ve lise öğrencileri (Uyarlama çalışması akademik bağlamda yapılmıştır.)

Population Details: Geçerlik ve güvenirlik çalışması Türkiye’deki çeşitli üniversite ve/veya lise öğrencileri üzerinde yapılmıştır.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme (1 Hiçbir zaman – 5 Her zaman).

Anahtar Kelimeler

ÖADÖ, doğrulayıcı faktör analizi, iç tutarlılık, test-tekrar test, psikoloji, eğitim araştırmaları, akademik başarı.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu yazar Serhat Arslan)

Correspondence Address: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2014 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücret bilgileri konusunda sorumlu yazar Serhat Arslan ile iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Kaynaklar

Arslan, S., ve Akın, A. (2014). Öğrenci Akademik Destek Ölçeği Türkçe Formu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(3), 01-07.

Makalenin orijinal bağlantısı Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi web sitesinde yer almaktadır: efdergi.hacettepe.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ogrenci-akademik-destek-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğrenci Akademik Destek Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

4 alt boyut ve 15 madde

• Bilgi desteği (7) :
• Saygı desteği (3) :
• Motivasyon desteği (3) :
• Rahatlatma desteği (2) :