Table of Contents
Özet
Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği (FİSÖ), Taştepe ve Temel (2013) tarafından geliştirilmiş bir değerlendirme aracıdır. Bu ölçek, erken çocukluk döneminde uygulanan Fen Eğitimi içerik standartlarının ne ölçüde karşılandığını ve çocukların bu standartlara uygun davranışları sergileyip sergilemediğini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, toplam 31 maddeden oluşmakta olup, 5’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, Erken Çocukluk Dönemi öğretmenlerinin fen içeriği standartlarına yönelik uygulamalarını sistematik bir şekilde değerlendirmelerine olanak sağlamaktır.
Anahtar Kelimeler
Erken Çocukluk Eğitimi, Fen Eğitimi, İçerik Standartları, Öğretmen Değerlendirmesi, Geliştirme Ölçeği, Yaşam Bilimleri, Fiziksel Bilimler, Dünya ve Uzay Bilimleri, Likert Ölçeği
Yazarlar
Taşkın Taştepe, Z. Funda Temel
Amaç
Bu ölçeğin geliştirilmesindeki birincil amaç, Erken Çocukluk Dönemi (0-8 yaş) eğitim programlarında yer alan fen ve matematik eğitimi içerik standartlarının değerlendirilmesi için geçerli ve güvenilir bir araç seti oluşturmaktır. FİSÖ, bu genel amaç doğrultusunda, özellikle fen eğitimi içerik standartlarının (Yaşam Bilimleri, Fiziksel Bilimler, Dünya ve Uzay Bilimleri) çocukların davranışlarına ve öğrenme deneyimlerine ne ölçüde yansıdığını ölçmek üzere tasarlanmıştır.
Ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların, erken çocukluk sınıflarındaki fen eğitimi uygulamalarının kalitesini belirlemesine ve standartlara uygunluğunu denetlemesine yardımcı olmayı hedefler. Elde edilen veriler, mevcut eğitim programlarının ve materyallerinin geliştirilmesi için önemli geri bildirimler sunmaktadır.
Yapı
Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği, çocukların fen eğitimi alanındaki içerik standartlarına uygun edinimlerini gözlemlemeyi temel alan bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, fen bilimlerinin üç temel alt alanını temsil eden üç farklı alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, erken çocukluk dönemi müfredatında hedeflenen temel bilimsel kavramları ve becerileri kapsamaktadır.
Ölçekteki maddeler, çocukların gözlemlenebilir davranışlarını ve temel bilimsel süreç becerilerini değerlendirmeye odaklanmıştır. Örneğin, hareketle ilgili terimleri doğru kullanma, basit kimyasal reaksiyonların sonuçlarını tahmin etme ve nesnelerin farklı hareket biçimlerini gözlemleme gibi spesifik beceriler yapısal olarak ele alınmıştır. Toplamda 31 madde, bu üç yapısal boyuta dağıtılmıştır.
Geçerlik
Ölçek, bir geliştirme çalışmasının ürünü olduğu için, Taştepe ve Temel (2013) tarafından yürütülen çalışmada kapsamlı geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar genellikle kapsam geçerliği (uzman görüşleri) ve yapı geçerliği (faktör analizi) analizlerini içermektedir. Ölçeğin, erken çocukluk dönemi fen eğitimi içerik standartlarını teorik olarak temsil edip etmediği uzmanlar tarafından değerlendirilmiştir.
Her ne kadar özet veri setinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yayınlanan akademik makale, aracın yapısal bütünlüğünü ve ölçmek istediği yapıyı temsil etme yeteneğini destekleyen istatistiksel kanıtlar sunmaktadır. Geliştirme süreci, ölçeğin kavramsal çerçeveye uygunluğunu sağlamıştır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenilirliğini belirlemek amacıyla standart psikometrik prosedürler uygulanmıştır. Geliştirme çalışması (Taştepe & Temel, 2013), ölçeğin iç tutarlılığını ve dolayısıyla güvenilirliğini sağlamak için gerekli analizleri içermektedir. Bu analizler genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplamalarını kapsamaktadır.
Yayın, FİSÖ’nün alt boyutlarının ve genel ölçeğin, ölçümlerinde tutarlılık sağladığını ortaya koymuştur. Yüksek güvenilirlik değerleri, ölçeğin aynı koşullar altında tekrarlandığında benzer sonuçlar üretme yeteneğine sahip olduğunu göstermektedir. Bu, ölçeğin eğitimsel değerlendirme ve araştırma bağlamlarında kararlı bir araç olarak kullanılabileceğini işaret eder.
Faktör Analizi
Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği, yapılan yapı geçerliği çalışmaları ve faktör analizi sonucunda üç temel alt boyutta toplanmıştır. Bu üç boyut, bilimsel içerik alanlarını yansıtmaktadır ve toplam 31 maddeyi kapsamaktadır:
- Yaşam Bilimleri (12 madde)
- Fiziksel Bilimler (9 madde)
- Dünya ve Uzay Bilimleri (10 madde)
Bu faktör yapısı, ölçeğin erken çocukluk fen eğitimi programlarının temel hedefleriyle uyumlu olduğunu ve bilimsel bilgi alanlarını doğru bir şekilde ayrıştırdığını göstermektedir.
Araç
Test Türü: Geliştirme Ölçeği / Değerlendirme Aracı
Format: 5’li Likert Ölçeği. Derecelendirme: 1= hiçbir zaman – 5= her zaman.
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Erken Çocukluk Eğitimcileri (Çocukların standartlara uygun davranışlarını değerlendirmek amacıyla)
Yaş Grubu: Erken Çocukluk Dönemi (Ölçülen davranışlar bu yaş grubuna aittir.)
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki erken çocukluk eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler veya gözlemciler tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Test Metodolojisi: Gözlemci veya öğretmen tarafından doldurulan derecelendirme ölçeği (Rating Scale). Her bir madde, çocuğun ilgili fen içeriği standardına ne sıklıkla uyduğunu veya o davranışı ne sıklıkla sergilediğini belirler.
Anahtar Kelimeler
Erken Çocukluk, Öğrenme Standartları, Bilimsel Beceriler, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Yapısı, Okul Öncesi Eğitim
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.
Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)
Yazışma Adresi: Yazışma adresi kaynakta belirtilmemiştir; sorumlu yazar e-posta adresi Taşkın Taştepe’ye aittir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2013
Sorumlu Yazar: Taşkın Taştepe
İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve izin şartları için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle referans gösterilerek mümkündür.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi, aşağıdaki adresten indirilebilir: erken-cocukluk-donemi-fen-egitimi-icerik-standartlari-olcegi-fiso-toad.pdf
Kaynaklar
Taştepe, T. ve Temel, Z.F. (2013). Erken çocukluk dönemi fen ve matematik eğitimi içerik standartları değerlendirme araçlarının geliştirilmesi (geçerlik ve güvenirlik çalışmaları). Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(4), 1625-1640.
Makalenin orijinal bağlantısı: 79.123.169.199
Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Alt Boyutlar ve Madde Sayıları:
- Yaşam bilimleri (12 m): Konuşmalarında yukarı, aşağı, hızlı, yavaş, geri, ileri vb. hareketle ilgili sözcükleri anlamına uygun kullanma
- Fiziksel bilimler (9 m): Karbonat-sirke, lahana-limon, un-su-gıda boyası vb. farklı nesnelerin/maddelerin karışımları sonucunda ortaya çıkabilecek durumları söyleme
- Dünya ve uzay bilimleri (10 m): Nesnelerin farklı düzlemlerde zikzak, düz, sarmal vb. hareketlerini gözleme
Cite this article
memjavad (2026). Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/erken-cocukluk-donemi-fen-egitimi-icerik-standartlari-olcegi/
memjavad. "Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 19 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/erken-cocukluk-donemi-fen-egitimi-icerik-standartlari-olcegi/.
memjavad. "Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/erken-cocukluk-donemi-fen-egitimi-icerik-standartlari-olcegi/.
memjavad (2026) 'Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/erken-cocukluk-donemi-fen-egitimi-icerik-standartlari-olcegi/.
[1] memjavad, "Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.