Ergenlerde Akademik Atalet Ölçeği

Özet

Ergenlerde Akademik Atalet Ölçeği (EAÖ), Doç. Dr. Özlem Tagay ve Oylum Cırcır tarafından 2022 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, lise ve dengi okullarda öğrenim gören ergenlerin akademik bağlamdaki atalet düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemektir. Ölçek, öğrencilerin akademik görevlere başlama ve sürdürme konusundaki isteksizliklerini, erteleme eğilimlerini ve düşük çaba gösterme durumlarını ölçmeyi hedefler. Geliştirme süreci, psikometrik özelliklerin titizlikle incelenmesini içermekte olup, ölçeğin alandaki araştırmacılar için önemli bir araç haline gelmesini sağlamıştır.

EAÖ’nün geliştirilmesi, ergenlik döneminde sıkça gözlemlenen akademik motivasyon eksikliğinin ve hareketsizliğin sistematik olarak incelenmesine olanak tanımaktadır. Bu sayede eğitim psikolojisi alanında akademik ataletin önlenmesine yönelik müdahale programlarının tasarlanmasına bilimsel bir temel sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Akademik Atalet, Psikometrik Özellikler, Ergenlik, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Doç. Dr. Özlem Tagay, Oylum Cırcır.

Amaç

Ergenlerde Akademik Atalet Ölçeği’nin temel amacı, ergenlerin eğitim süreçlerinde sergiledikleri akademik atalet düzeylerini ölçmek üzere geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı geliştirmektir. Akademik atalet, öğrencilerin ders çalışma, ödev yapma veya sınava hazırlanma gibi akademik sorumlulukları yerine getirme konusunda gösterdikleri direnç veya hareketsizlik durumu olarak tanımlanmaktadır.

Bu ölçek, eğitimcilerin ve psikologların, akademik atalet yaşayan öğrencileri erken tespit etmelerine, bu durumun altında yatan psikolojik ve davranışsal faktörleri anlamalarına ve uygun pedagojik veya psikolojik destek stratejileri geliştirmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Yapı (Kavramsal Çerçeve)

Ölçek, temel olarak “Akademik Atalet” yapısını ölçmektedir. Akademik atalet, fiziksel atalet kavramından türetilmiş olup, bir öğrencinin mevcut akademik durumunu (başarı veya başarısızlık düzeyi) sürdürme eğilimini ve bu durumu değiştirmek için gerekli olan çabaya karşı gösterdiği direnci ifade eder. Bu, genellikle erteleme, ilgisizlik, düşük motivasyon ve pasif öğrenme davranışları şeklinde kendini gösterir.

Ölçeğin yapısal olarak, akademik görevlere yönelik motivasyon eksikliği, çaba göstermede isteksizlik ve akademik hedeflere ulaşmada pasif kalma gibi alt boyutları içermesi beklenmektedir. Bu boyutlar, ergenlerin akademik başarısını ve genel iyi oluşunu olumsuz etkileyen önemli unsurlardır.

Geçerlik

Tagay ve Cırcır (2022) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin psikometrik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla geçerlik çalışmaları detaylıca incelenmiştir. Yapı geçerliği, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir.

Çalışmanın sonuçları, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu, anlamlı ve kabul edilebilir düzeyde iyi uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir, bu da Ergenlerde Akademik Atalet Ölçeği’nin ölçmek istediği kavramı başarıyla ölçtüğünü kanıtlamaktadır. Kaynakta spesifik geçerlik katsayıları (örn. RMSEA, CFI değerleri) belirtilmemiş olsa da, geliştirme çalışmasının temel odak noktası geçerliğin sağlanmasıdır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve istikrarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach’s Alpha katsayısı kullanılarak incelenmiştir.

Yayınlanan makale, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir, bu da ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğü anlamına gelmektedir. Geliştirme çalışması, ölçeğin akademik atalet düzeylerini zaman içinde istikrarlı bir şekilde ölçebileceğini destekleyen bulgular sunmuştur.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını belirlemek üzere hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. AFA, ölçeğin kaç faktör altında toplandığını ortaya koymuş; DFA ise bu faktör yapısının teorik beklentilerle ve farklı örneklem gruplarıyla ne kadar uyumlu olduğunu doğrulamıştır.

Faktör Analizi sonuçları, EAÖ’nün akademik atalet kavramını etkili bir şekilde temsil eden sağlam bir faktör yapısına sahip olduğunu göstermektedir. Bu analizler, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa birden fazla alt boyuttan mı oluştuğunu netleştirmiş ve puanlamanın nasıl yapılacağına dair temel sağlamıştır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiş olsa da, bu tür psikolojik ölçekler genellikle 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert formatını kullanır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ergenler (Lise öğrencileri)

Yaş Grubu: Genellikle 14-18 yaş arası

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki lise ve dengi okullarda öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği. Katılımcılar, akademik atalet düzeylerini yansıtan ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Öz Bildirim, Lise Öğrencileri, Akademik Başarı, Cronbach Alfa, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Çalışma, Atalet.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Doç. Dr. Özlem Tagay (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Burdur, Türkiye)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım koşulları yazar tarafından belirlenir.

Test Yılı: Ölçeğin geliştirme ve geçerlik/güvenirlik çalışmasının yayınlanma yılı 2022’dir.

Kaynaklar

Tagay, Ö. & Cırcır, O. (2022). Validity and reliability of adolescents academic inertia scale. International Journal of Psychology and Educational Studies, 9(2), 283-296. https://dx.doi.org/10.52380/ijpes.2022.9.2.324

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ergenlerde-akademik-atalet-olcegi-toad.pdf

Ergenlerde Akademik Atalet Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içeriğinde yer almamaktadır. Maddelerin tam metni için Tagay & Cırcır (2022) çalışmasının orijinal yayınına başvurulması gerekmektedir.