Ergenler İçin Yetişkinlere Yönelik Algı Ölçeği

Özet

Ergenler İçin Yetişkinlere Yönelik Algı Ölçeği (EİYÖAÖ), ergenlerin yetişkinlere dair sahip oldukları algıları sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, 14 maddeden oluşmakta ve ergenlerin yetişkinleri algılayış biçimlerini iki temel boyutta, yani olumlu algılama ve olumsuz algılama olarak incelemektedir. Ölçek, Ezgi Sumbas tarafından 2016 yılında yapılan yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin psikolojik yapıları ölçme konusunda yeterli düzeyde tutarlılık ve geçerliliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Ergen, Yetişkin Algısı, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Araç, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Ergenlik Dönemi

Yazarlar

Ezgi Sumbas

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ergenlerin yetişkin figürlerine karşı geliştirdikleri tutumları ve algıları nicel olarak belirlemektir. Bu algılar genellikle ergenlerin sosyal ilişkilerini, otoriteye bakış açılarını ve gelişimsel süreçlerini anlamada kritik rol oynamaktadır.

Ölçek, yetişkinlerin ergenler tarafından ne ölçüde bilgili, güvenilir veya destekleyici (olumlu algı) ya da ne ölçüde sıkıcı, kısıtlayıcı veya eleştirel (olumsuz algı) olarak görüldüğünü saptamayı hedeflemektedir. Bu ayrım, ergen-yetişkin etkileşimlerinin kalitesini ve potansiyel çatışma alanlarını tespit etmek için önemlidir.

Yapı

Ergenler İçin Yetişkinlere Yönelik Algı Ölçeği, ergen algısını çift kutuplu bir yapı olarak ele almaktadır. Bu yapı, 14 madde üzerinden iki ana faktörde toplanmaktadır.

• Yetişkinlerin Olumlu Algılanması (8 madde): Yetişkinlerin bilgi birikimi, rehberliği ve destekleyici rolleri gibi pozitif özelliklerine odaklanır.
• Yetişkinlerin Olumsuz Algılanması (6 madde): Yetişkinlerin kısıtlayıcı, sıkıcı veya mesafeli gibi algılanan negatif özelliklerini ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal yeterliliğini değerlendirmek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin teorik olarak beklenen iki faktörlü yapıyı doğruladığı tespit edilmiştir. Başlangıçta 14 maddeden oluşan bu yapının, istatistiksel olarak yeterli düzeyde bir Yapı Geçerliliği sergilediği DFA ile teyit edilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı ile değerlendirilmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin alt boyutlarının güvenilirliğini desteklemektedir.

• Yetişkinleri Olumlu Algılama alt boyutu için Cronbach Alpha katsayısı: .78
• Yetişkinleri Olumsuz Algılama alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı: .66

Genel olarak, .70 üzeri katsayılar yüksek güvenilirliği işaret ederken, Olumlu Algılama alt boyutunun güçlü bir iç tutarlılığa sahip olduğu (.78), Olumsuz Algılama alt boyutunun ise kabul edilebilir sınırlarda (.66) bir tutarlılığa sahip olduğu görülmüştür.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme süreci, iki aşamalı bir faktör analizi metodolojisi üzerine kurulmuştur. İlk olarak, ölçek maddelerinin temel yapısını ortaya çıkarmak için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA, ölçeğin 14 madde ve iki temel faktörden oluştuğunu belirlemiştir.

İkinci aşamada ise, AFA ile elde edilen iki faktörlü yapının örneklem verileriyle ne kadar uyumlu olduğunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin iki faktörlü modelinin istatistiksel olarak kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu ve dolayısıyla ölçeğin yapısal geçerliliğinin doğrulandığını göstermiştir.

Ölçme Aracı

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Yazılı Kendi Kendini Değerlendirme Ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Ergenler

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle ortaokul ve lise çağı ergenleri)

Population Details: Ölçek, Ezgi Sumbas’ın yüksek lisans tezi kapsamında Türkiye’deki ergen örneklemi üzerinde geliştirilmiştir.

Test Methodology: 5’li Likert Tipi Derecelendirme. Yanıtlar 1 (hiçbir zaman) ile 5 (her zaman) arasında değişmektedir.

Anahtar Kelimeler

Olumlu Algı, Olumsuz Algı, Psikolojik Ölçek, Güvenirlik Katsayısı, Likert Ölçeği, AFA, DFA

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında Ezgi Sumbas tarafından geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: ergenler-icin-yetiskinlere-yonelik-algi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Sumbas, E. (2016). Ergenlerin yetişkinleri algılamalarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.

[quads id=5]

Ergenler İçin Yetişkinlere Yönelik Algı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek 14 madde ve iki faktörden oluşmaktadır.

• Yetişkinlerin olumlu algılanması (8m): Yetişkinleri bilgili bulurum.
• Yetişkinlerin olumsuz algılanması (6m): Bana yetişkinler sıkıcı gelir.