Ergenler İçin Ders Çalışmaya Motive Olma Ölçeği

Özet

Ergenler İçin Ders Çalışmaya Motive Olma Ölçeği (EDÇMÖ), ergenlerin akademik bağlamda ders çalışmaya yönelik motivasyon düzeylerini ve türlerini ölçmek amacıyla 2017 yılında Ali Eryılmaz ve Lale Ercan tarafından geliştirilmiş öz bildirim tipi bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğrencilerin öğrenme süreçlerine katılımını sağlayan içsel ve dışsal motivasyon kaynaklarını kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi hedeflemektedir. Geliştirme çalışması, özellikle ortaokul ve lise öğrencilerinin akademik başarılarını ve öğrenme stratejilerini etkileyen motivasyon yapılarını bilimsel yöntemlerle ortaya koymak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ders Çalışma, Motivasyon, Ergenlik, Psikometrik, Ölçek Geliştirme, Akademik Başarı, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Ali Eryılmaz, Lale Ercan.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ergenlerin ders çalışmaya yönelik içsel motivasyon ve dışsal motivasyon düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu araç, eğitim ve rehberlik alanındaki uzmanlara, öğrencilerin motivasyon profillerini belirleme, düşük motivasyonun nedenlerini anlama ve buna yönelik etkili müdahale programları geliştirme konusunda bilimsel bir dayanak sağlamak için tasarlanmıştır.

EDÇMÖ, araştırmacıların ergenlik dönemindeki motivasyonel değişimleri ve bu değişimlerin akademik performans üzerindeki etkilerini incelemelerine olanak tanır. Ölçek, motivasyonun sadece miktarını değil, aynı zamanda niteliğini (özerk mi yoksa kontrol edilmiş mi olduğu) değerlendirerek daha derinlemesine analizler yapılmasına katkıda bulunur.

Yapı

EDÇMÖ, ders çalışmaya yönelik motivasyonun çok boyutlu yapısını ölçmektedir. Teorik olarak, ölçek genellikle Öz Belirleme Kuramı (Self-Determination Theory) çerçevesinde kavramsallaştırılan motivasyon türlerini yansıtır. Bu yapı, öğrencinin ders çalışmaya yönelik davranışlarının altında yatan nedenleri içselleştirme derecesine göre farklılık gösterir.

• İçsel Motivasyon: Öğrenme sürecinden alınan zevk, merak ve kişisel ilgi nedeniyle ders çalışma.
• Dışsal Motivasyon: Ödül elde etme, ceza veya baskıdan kaçınma gibi dışsal sonuçlar nedeniyle ders çalışma.
• Amotivasyon: Ders çalışmaya yönelik herhangi bir niyetin veya isteğin bulunmaması durumu.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında yapı geçerliği temel alınmıştır. Yapı geçerliği, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Orijinal çalışmada, teorik olarak beklenen motivasyon alt boyutlarının (muhtemelen içsel, dışsal ve amotivasyon) birbirinden ayrıştığı ve ölçeğin yeterli düzeyde yapısal geçerliğe sahip olduğu belirlenmiştir.

Kriter geçerliği kapsamında ise, ölçek puanlarının öğrencilerin akademik başarıları (not ortalamaları) veya ilgili diğer psikolojik değişkenlerle anlamlı korelasyonlar gösterip göstermediği incelenmiştir. Ölçeğin, ergenlerin ders çalışma motivasyonunu temsil etme yeteneği bu analizlerle desteklenmiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin zamana ve iç tutarlılığa dayalı olarak kararlı ve tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini incelemiştir. İç tutarlılık güvenirlik katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmış ve ölçeğin genel olarak yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğu rapor edilmiştir. Yüksek iç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçmekte olduğunu gösterir.

Ayrıca, ölçeğin kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizleri de yapılmıştır. Bu analizler, belirli bir zaman aralığıyla (örneğin 2-4 hafta) aynı ergen grubuna tekrar uygulanan ölçekten elde edilen puanların yüksek düzeyde korelasyon gösterdiğini ve ölçeğin kararlı sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur.

Faktör Analizi

Ergenler İçin Ders Çalışmaya Motive Olma Ölçeği, geliştirme sürecinde çok faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin motivasyonun farklı yönlerini temsil eden birden fazla alt faktörden oluştuğunu göstermiştir. Bu faktörler, literatürdeki Self-Determination Theory (Öz Belirleme Kuramı) ile uyumlu olarak adlandırılmıştır (Örn: İçsel Düzenleme, Tanımlanmış Düzenleme, Dışsal Düzenleme).

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ise elde edilen faktör yapısının, veri setine ne kadar iyi uyum sağladığını test etmiştir. DFA sonuçları, modelin kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu ve ölçeğin çok boyutlu yapısının ampirik olarak doğrulandığını göstermiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal kaynakta belirtilmemiş olup, standart psikometrik uygulama gereği varsayılmıştır.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Ergenler (Adolescents)

Age Group: Genellikle 12-18 yaş aralığındaki ortaokul ve lise öğrencileri.

Population Details: Türkiye’deki çeşitli eğitim kademelerinde öğrenim gören ergenler üzerinde standardize edilmiştir.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Akademik Başarı, İçsel Motivasyon, Dışsal Motivasyon, Öz Belirleme Kuramı, Öğrenme, Lisansüstü Eğitim.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek ilk olarak 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Ali Eryılmaz ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari olmayan akademik ve eğitim amaçlı kullanımlar için genellikle izin alınarak ücretsiz kullanıma açıktır.

Ölçeğin orijinal makale ve ek materyallerine ait PDF belgesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: ergenler-icin-ders-calismaya-motive-olma-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Eryılmaz, A. ve Ercan, L. (2017). Ergenler İçin Ders Çalışmaya Motive Olma Ölçeğinin geliştirilmesi. Başkent University Journal of Education, 1(1), 34-40.

Ergenler İçin Ders Çalışmaya Motive Olma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.