Ergen Tahripçilik Ölçeği

Özet

Ergen Tahripçilik Ölçeği, Mehmet Emin Kalgı ve Ramazan Aliyev (2016) tarafından, ergenlerin okul ortamında sergilediği tahrip edici davranışları sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, özellikle okul binalarına, sınıflardaki demirbaşlara ve okul çalışanlarının eşyalarına yönelik tahripçilik eğilimlerini değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.

Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonucunda, ölçeğin üç (3) faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahiptir (Cronbach alfa katsayısı .969). Ölçek, 48 maddeden oluşmakta ve ergenlerdeki yıkıcı davranışların doğası hakkında detaylı bilgi sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ergenlik, Tahripçilik, Okul, Psikolojik Ölçek, Güvenirlik, Geçerlik, Faktör Analizi

Yazarlar

Mehmet Emin Kalgı, Ramazan Aliyev

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ergenlik dönemindeki bireylerin okul ortamında gösterdiği tahrip edici davranışların düzeyini, sıklığını ve niteliğini belirlemektir. Ölçek, tahripkâr eylemleri spesifik hedeflere (öğretmen eşyaları, okul yapısı, sınıf eşyaları) göre ayrıştırarak, tahripçilik eğilimlerinin çok boyutlu bir analizini sunar.

Ölçekten elde edilen sonuçlar, eğitim kurumlarında tahripçilik ile mücadele stratejilerinin geliştirilmesine, risk altındaki öğrencilerin erken tespit edilmesine ve okul temelli önleyici rehberlik programlarının etkin bir şekilde planlanmasına bilimsel zemin sağlamaktadır.

Yapı

Ergen Tahripçilik Ölçeği, psikolojideki tahripçilik (vandalizm) yapısını, okul bağlamında çok boyutlu bir şekilde ele almaktadır. Tahripçilik, kasıtlı olarak kamu veya özel mülkiyete zarar verme eylemi olarak tanımlanır ve bu ölçekte, ergenlerin okul çevresine karşı geliştirdiği düşmanca ve yıkıcı tutumları ölçer.

Ölçek, tahrip edici davranışları üç ana faktör altında inceleyerek, ergenlerin yıkıcı eylemlerini spesifik hedeflere göre ayrıştırmaktadır. Bu yapısal ayrım, tahripçiliğin sadece tek bir genel eğilimden ibaret olmadığını, hedefe yönelik farklı motivasyonlar içerdiğini göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmıştır. Analiz sonucunda, ölçeğin toplam 48 maddeden oluşan üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu üç faktörlü yapı, tahripçilik eğilimlerinin farklı boyutlarını temsil etmektedir.

Madde analizleri, maddelerin yapıya olan katkısını doğrulamıştır. Madde toplam korelasyonları, maddelerin ölçeğin genel yapısıyla tutarlı olduğunu göstererek, .410 ile .836 aralığında değişmektedir. Ayrıca, maddelerin faktör yükleri ise .489 ile .813 arasında yüksek değerler almıştır, bu da her bir maddenin ilgili faktöre güçlü bir şekilde yüklendiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ergen Tahripçilik Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Yapılan analizde, tüm ölçek için iç tutarlılık katsayısı oldukça yüksek bir değer olan .969 olarak bulunmuştur.

Bu yüksek iç tutarlılık katsayısı, ölçeği oluşturan 48 maddenin birbirleriyle tutarlı olduğunu ve aynı psikolojik yapıyı ölçmekte yüksek derecede güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, ölçeğin standardize edilmiş araştırma ve uygulama ortamlarında istikrarlı ve tutarlı sonuçlar üretebilme kapasitesine sahip olduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucunda belirlenen ve toplam 48 maddeyi kapsayan üç temel faktörden oluşmaktadır. Bu faktörler, ergenlerin tahrip edici davranışlarının hedeflerine göre kategorize edilmiştir:

• Okul Çalışanlarının Eşyalarına Yönelik Tahripçilik: Bu faktör, öğretmenler ve diğer okul personelinin kişisel veya kurumsal eşyalarına zarar verme eğilimini ölçer. (Örnek madde: Öğretmen masa örtüsünü yırtmayı severim.)
• Okula Yönelik Tahripçilik: Bu faktör, okulun genel binalarına, bahçesine ve altyapısına zarar verme davranışlarını kapsar. (Örnek madde: Okul kaldırım taşlarını sökmekten zevk alırım.)
• Sınıfa Yönelik Tahripçilik: Bu faktör, doğrudan eğitim-öğretim ortamı olan sınıflardaki demirbaşlara (sıralar, tahtalar vb.) zarar verme eylemlerini ölçer. (Örnek madde: Sıralara yazmayı severim.)

Araç

Test Type: Geliştirme / Öz Bildirim Ölçeği

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1= hiçbir zaman – 5=her zaman)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Ortaokul ve Lise Öğrencileri (Ergenler)

Age Group: Ergenlik Dönemi

Population Details: Ergenlerin okul bağlamındaki kasıtlı tahrip edici eğilimlerini ölçmek için tasarlanmıştır.

Test Methodology: Kağıt-kalem testi olarak uygulanabilir, grup uygulamasına uygundur.

Anahtar Kelimeler

Vandalizm, Psikometri, Okul Ortamı, Yıkıcı Davranış, Madde Analizi, Ölçek Geliştirme

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ergen Tahripçilik Ölçeği’nin geliştirme çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Mehmet Emin Kalgı ile e-posta yoluyla doğrudan iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ölçek, akademik araştırmalarda kullanıldığında, kaynakçada orijinal referansın belirtilmesi zorunludur.

Kaynaklar

Kalgı, M. E., & Aliyev, R. (2016). Ergen Tahripçilik Ölçeği: Geliştirmesi, geçerliği, güvenirliği. Journal of Educational Science, 3(4), 79-93.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ergen-tahripcilik-olcegi-toad.pdf

Ergen Tahripçilik Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçekte 48 madde bulunmaktadır.

• Okul Çalışanlarının Eşyalarına Yönelik Tahripçilik (35m): Öğretmen masa örtüsünü yırtmayı severim.
• Okula Yönelik Tahripçilik (40m): Okul kaldırım taşlarını sökmekten zevk alırım.
• Sınıfa Yönelik Tahripçilik (1m): Sıralara yazmayı severim.