Ergen Kızlar İçin İlişki Gücü Ölçeği

Özet

Ergen Kızlar İçin İlişki Gücü Ölçeği (EİKİGÖ), Eyüp Çelik tarafından 2013 yılında Türkçe’ye uyarlanan psikometrik bir araçtır. Ölçek, ergen kızların kişilerarası ilişkilerde algıladıkları ilişki gücü düzeylerini ölçmeyi amaçlamaktadır. Orijinal ölçeğin Türkçe’ye uyarlanması çalışmasında, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik kanıtları incelenmiş ve tek boyutlu, yedi maddelik yapısının Türk kültürü bağlamında kabul edilebilir düzeyde olduğu gösterilmiştir. Bu ölçek, özellikle gelişim psikolojisi ve ergenlik araştırmalarında ilişkisel dinamikleri incelemek için önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ergenlik, İlişki Gücü, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Doğrulayıcı Faktör Analizi, İç Tutarlılık, Tek Boyut.

Yazarlar

Eyüp Çelik

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ergen kızların romantik, arkadaşlık veya diğer yakın ilişkilerinde kendilerini ne kadar güçlü hissettiklerini, kararları ne ölçüde etkileyebildiklerini ve sınırları ne kadar belirleyebildiklerini belirlemektir. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini koruyarak Türk kültürüne özgü örneklemler üzerinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sunmayı hedeflemiştir.

Ölçek, ergenlik dönemindeki bireylerin ilişkisel yeterliliklerini ve güç dengelerini anlamaya yönelik araştırmalarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, ergenlerin sağlıklı ilişki geliştirme süreçlerine katkıda bulunacak müdahalelerin tasarlanmasına zemin hazırlanmıştır.

Yapı

Ergen Kızlar İçin İlişki Gücü Ölçeği, ilişki gücü (relationship power) psikolojik yapısını ölçmektedir. İlişki gücü, bireyin bir ilişki içerisindeki kaynakları kontrol etme, çatışmaları yönetme ve ilişki çıktılarını kendi lehine şekillendirme yeteneği olarak tanımlanır. Bu yapı, genellikle benlik saygısı, özerklik ve kişilerarası yetkinlik gibi kavramlarla yakından ilişkilidir.

Ölçek, bu yapıyı tek bir boyutta toplamaktadır. Bu tek boyut, ergen kızların ilişkilerinde kendilerini yetkin ve etkili hissetme derecelerini kapsamaktadır. Ölçeğin kısa olması (7 madde), uygulamada pratiklik sağlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik (validity) çalışması kapsamında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin tek faktörlü yapısının örneklem verileriyle uyumlu olduğunu göstermiştir.

Elde edilen uyum indeksleri, modelin kabul edilebilir düzeyde iyi bir uyum sergilediğini kanıtlamaktadır: Ki-kare değeri (χ²= 20.68, sd=12) anlamlı bulunmuş (p= 0.00), ancak bu durum büyük örneklemlerde yaygındır. Diğer önemli uyum indeksleri ise şu şekildedir: Kök Ortalama Kare Hata Yaklaşımı (RMSEA) değeri .065, İyilik Uyum İndeksi (GFI) .97, Düzeltilmiş İyilik Uyum İndeksi (AGFI) .92, Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI) .92, Artımlı Uyum İndeksi (IFI) .93 ve Standartlaştırılmış Kök Ortalama Kare Kalıntı (SRMR) değeri .05 olarak rapor edilmiştir. Bu değerler, ölçeğin yapı geçerliğinin sağlandığını işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (reliability) analizi, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık katsayısı .78 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yeterli düzeyde tutarlı olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, ölçeğin düzeltilmiş madde toplam puan korelasyon katsayıları incelenmiştir. Bu katsayıların .24 ile .37 arasında değiştiği görülmüştür. Bu aralık, maddelerin tek tek ölçeğin genel puanına katkıda bulunduğunu ve güçlü bir şekilde ilişkili olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ergen Kızlar İçin İlişki Gücü Ölçeği, 7 maddeden oluşan ve tek boyutlu bir yapıyı temsil eden bir ölçektir. Uyarlama çalışmasında kullanılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), bu basit yapının psikometrik olarak Türk örneklemine uygun olduğunu doğrulamıştır. Tek boyutlu yapı, araştırmacılara ilişki gücünü tek bir genel puan üzerinden hızlı ve etkin bir şekilde değerlendirme imkanı sunmaktadır.

Araç

Test Çeşidi: Uyarlama (Adaptation)

Format: 7 madde, Tek Boyutlu

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ergen Kızlar (Adolescent Girls)

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi (Genellikle 12-18 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Çalışma, Türkiye’deki ergen kız öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirime dayalı anket şeklinde uygulanır.

Derecelendirme: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanmaktadır (1= tamamen katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

İlişkisel Güç, Ergenlik, Psikometri, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Cronbach Alfa.

Yazarlar (Detaylar)

Sorumlu Yazar: Eyüp Çelik

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Uyarlama Çalışması Yılı: 2013

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri hakkında sorumlu yazar (Eyüp Çelik) ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ergen-kizlar-icin-iliski-gucu-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Çelik, E. (2013). Ergen Kızlar İçin İlişki Gücü Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik Çalışması. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(6), 1359-1370. DOI: http://dx.doi.org/10.9761/JASSS1656.

• Makalenin tam detaylarına ulaşım: jasstudies.com

Ergen Kızlar İçin İlişki Gücü Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Kullanım ve maddelerin temini için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.