Eğitsel İçerikli Web Siteleri Ölçeği

Özet

Eğitsel İçerikli Web Siteleri Ölçeği, Henkoğlu ve Mıhcı (2012) tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, kullanıcıların eğitsel içerikli web siteleri kullanımını etkileyen faktörleri dört temel alt boyutta değerlendirmeyi amaçlamaktadır. 22 maddeden oluşan nihai form, kullanıcıların algıladığı kullanışlılık, beklentilerinin karşılanma düzeyi, genel memnuniyetleri ve web sitesini kullanmaya yönelik süreklilik niyetlerini ölçmektedir. Ölçek geliştirme çalışması, kapsam geçerliliği için uzman görüşlerine başvurulması ve yüksek iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı .91) göstermesiyle sağlam bir metodolojik temele sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Eğitsel içerikli web siteleri, Algılanan kullanışlılık, Beklenti karşılama, Kullanıcı memnuniyeti, Süreklilik niyeti, Ölçek geliştirme, Psikometri.

Yazarlar

Halise Ş. Henkoğlu, Pınar Mıhcı

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin eğitsel içerikli web siteleri kullanımını etkileyen kritik faktörleri belirlemek ve standardize edilmiş bir ölçüm aracı sunmaktır. Geliştirme çalışması, kullanıcıların bu tür sitelere olan yaklaşımlarını, değerlendirme kriterlerini ve gelecekteki kullanım eğilimlerini sistematik olarak analiz etmeyi hedeflemiştir.

Ölçek, özellikle eğitim teknolojileri ve uzaktan eğitim alanlarında çalışan araştırmacılara, web sitesi tasarımcılarına ve eğitimcilere, kullanıcı deneyimini (UX) iyileştirmek ve eğitim materyallerinin etkinliğini artırmak için somut veriler sağlamaktadır.

Yapı

Eğitsel İçerikli Web Siteleri Ölçeği, web sitesi kullanımına ilişkin dört temel psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapılar, kullanıcı kabul modelleri ve hizmet kalitesi literatüründen türetilmiştir. Ölçeğin bütünü 22 maddeden oluşur ve dört alt boyuta ayrılmıştır:

• Algılanan Kullanışlılık: Kullanıcının web sitesini kullanmanın performansını artıracağına dair inancı.
• Beklentilerin Karşılanması: Kullanıcının başlangıçtaki beklentilerinin web sitesi deneyimi sonrasında ne ölçüde doğrulandığı.
• Memnuniyet: Web sitesi kullanımından kaynaklanan genel tatmin veya hoşnutluk düzeyi.
• Süreklilik Niyeti: Kullanıcının web sitesini gelecekte de kullanmaya devam etme yönündeki eğilimi veya niyeti.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde, geçerlik çalışmalarına büyük önem verilmiştir. Başlangıçta 25 maddeden oluşan taslak form hazırlanmıştır. Ölçeğin yeterli kapsam geçerliliğine sahip olduğundan emin olmak için uzman görüşlerine başvurulmuştur.

Uzman incelemesi, biri ölçme ve değerlendirme alanında, ikisi ise bilgisayar ve öğretim teknolojileri alanında olmak üzere toplam üç uzmanın katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Uzmanların geri bildirimleri doğrultusunda taslak formdan 3 madde çıkarılarak madde sayısı 22’ye indirilmiştir. Ayrıca, kullanılan dilin netliği ve uygunluğu kontrol edilmek amacıyla bir dil uzmanına danışılmış ve önerilen düzeltmeler yapılarak nihai ölçek formu oluşturulmuştur. Bu süreç, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı temsil etme yeteneğini güçlendirmiştir.

Güvenirlik

Ölçekten elde edilen ölçümlerin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa (α) katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Elde edilen değerler, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik katsayıları hem ölçeğin bütünü hem de her bir alt faktör için ayrı ayrı raporlanmıştır:

• Ölçeğin Bütünü: .91
• Algılanan Kullanışlılık Faktörü: .83
• Beklentilerin Karşılanması Faktörü: .85
• Memnuniyet Faktörü: .85
• Süreklilik Niyeti Faktörü: .76

Tüm faktörlerin ve ölçeğin tamamının iç tutarlılık katsayılarının kabul edilebilir (.70) sınırının oldukça üzerinde olması, Eğitsel İçerikli Web Siteleri Ölçeği’nin tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, 4 alt boyut ve 22 madde ile sonuçlanmıştır. Geliştirme çalışmasının temelinde yatan faktör yapısı, kullanıcıların eğitim web sitesi deneyimini dört ayrı ancak ilişkili boyutta ele almıştır. Bu faktörler, literatürdeki teknoloji kabul modelleriyle uyumlu olarak belirlenmiştir.

• Algılanan Kullanışlılık
• Beklentilerin Karşılanması
• Memnuniyet
• Süreklilik Niyeti

Araç

Test Türü: Geliştirme Amaçlı Tutum/Algı Ölçeği

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Maddeler ve Boyutlar: 4 alt boyut ve 22 madde

Derecelendirme: 5’li Likert Ölçeği (1= hiçbir zaman – 5= her zaman)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Web Siteleri Kullanıcıları

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genel olarak yetişkin/üniversite öğrencisi popülasyonu varsayılabilir)

Popülasyon Detayları: Eğitsel içerikli web sitelerini kullanan bireyler.

Test Metodolojisi: Psikometrik ölçek geliştirme süreci, uzman görüşleri ile kapsam geçerliliğinin sağlanması ve Cronbach Alfa katsayısı ile güvenirliğin hesaplanması.

Anahtar Kelimeler

Eğitim teknolojileri, Web sitesi değerlendirmesi, Kullanıcı kabulü, Psikometrik özellikler, Cronbach Alfa, İç tutarlılık, Ege Eğitim Dergisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Halise Ş. Henkoğlu

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Sağlanmadı.

Kurum E-posta Adresleri: Sağlanmadı.

İletişim Adresi: Sağlanmadı.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2012 yılında Henkoğlu ve Mıhcı tarafından geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgisi için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Henkoğlu, H. Ş. ve Mıhcı, P. (2012). Eğitsel içerikli web sitelerinin kullanımını etkileyen faktörler: Ölçek geliştirme çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 1(13), 26-39.

Makalenin orijinal bağlantısı: dergipark.ulakbim.tr

Ölçek geliştirme çalışmasının orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: egitsel-icerikli-web-sitelerinin-kullanimini-etkileyen-faktorler-olcek-gelistirme-calismasi-toad.pdf

Eğitsel İçerikli Web Siteleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak içerikte açıkça listelenmemiştir; yalnızca alt boyutlar ve madde sayısı belirtilmiştir.

Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri açıkça listelenmemiştir. Sadece 4 alt boyut ve 22 madde olduğu belirtilmiştir:

• Algılanan kullanışlılık
• Beklentilerin karşılanması
• Memnuniyet
• Süreklilik niyeti