Eğitsel Amaçlı YouTube Kabul Ölçeği

Öz

Eğitsel Amaçlı YouTube Kabul Ölçeği, özellikle yükseköğretim bağlamında, bireylerin YouTube platformunu öğrenme ve eğitim faaliyetleri için ne ölçüde kabul ettiğini ve kullandığını belirlemek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, kullanıcıların bu video paylaşım sitesine yönelik algılarını, tutumlarını ve eğitsel amaçlı kullanım niyetlerini ölçmeyi hedefler. Geliştirme çalışması, Kılıç ve Yılmaz tarafından 2021 yılında gerçekleştirilmiş olup, teknoloji kabul modellerinin eğitim teknolojileri alanındaki uygulamalarına önemli bir katkı sağlamaktadır.

Bu ölçek, eğitim araştırmacılarının ve uygulayıcıların, dijital öğrenme ortamlarının etkinliğini değerlendirmelerine ve öğrencilerin çevrimiçi kaynaklara adaptasyon süreçlerini anlamalarına yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, yapı geçerliği ve güvenirlik çalışmaları titizlikle yürütülmüştür.

Anahtar Kelimeler

YouTube, Eğitsel Teknoloji, Kabul, Teknoloji Kabul Modeli, Ölçek Geliştirme, Öğrenme, Dijital Ortam, Uzaktan Eğitim

Yazarlar

Ahmet Emre Kılıç, Rıfat Yılmaz

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin YouTube platformunu eğitsel bir kaynak olarak kullanma durumlarını ve bu kullanıma yönelik kabul düzeylerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı ortaya koymaktır. Eğitim teknolojileri alanında, kullanıcıların belirli bir aracı benimseme süreçlerini incelemek kritik öneme sahiptir.

Bu ölçek, özellikle Teknoloji Kabul Modeli (TAM) gibi teorik çerçeveler ışığında, öğrencilerin YouTube’u algılanan fayda ve kullanım kolaylığı açısından nasıl değerlendirdiğini belirleyerek, gelecekteki eğitim materyali tasarımlarına rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Yapı

Eğitsel Amaçlı YouTube Kabul Ölçeği, genellikle Teknoloji Kabul Modeli (TAM) veya benzeri teknoloji kullanım teorilerinden türetilen faktörleri ölçmektedir. Ölçek, kullanıcıların eğitsel amaçlı YouTube kullanımına yönelik aşağıdaki temel boyutları ele almaktadır:

• Algılanan Fayda: Kullanıcının YouTube’un öğrenme hedeflerine ulaşmada ne kadar yararlı olduğunu düşünmesi.
• Algılanan Kullanım Kolaylığı: Kullanıcının YouTube’u eğitsel amaçlarla kullanmanın ne kadar zahmetsiz ve basit olduğunu düşünmesi.
• Tutum: Kullanıcının YouTube’u eğitsel amaçlarla kullanmaya yönelik genel pozitif veya negatif hisleri.
• Kullanım Niyeti: Kullanıcının gelecekte YouTube’u eğitsel amaçlarla kullanmaya devam etme isteği.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması, psikometrik özelliklerin belirlenmesini içermektedir. Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yapı geçerliği ve içerik geçerliği üzerine odaklanmıştır. İçerik geçerliği için alanında uzman akademisyen görüşlerine başvurulmuştur.

Yapı geçerliği ise genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemleriyle test edilir. Bu yöntemler, maddelerin teorik olarak öngörülen faktör yapısıyla uyumlu olup olmadığını göstermektedir. Detaylı geçerlik katsayıları ve faktör yükleri, ölçeğin kaynak makalesinde (Kılıç & Yılmaz, 2021) mevcuttur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Geliştirme çalışmalarında en yaygın kullanılan yöntem olan iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır.

Yüksek Cronbach Alfa katsayısı değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek bir uyum sergilediğini göstermektedir. Güvenirlik katsayılarına ilişkin spesifik değerler ve alt boyutlara ait tutarlılık bilgileri, kaynak makalede belirtilmiştir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, Eğitsel Amaçlı YouTube Kabul Ölçeği’nin kaç boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi boyuta ait olduğunu belirlemiştir.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğünü ve bu boyutların teknoloji kabulü literatürü ile tutarlı olduğunu ortaya koymuştur. Analiz sonuçları, örneklem büyüklüğü, KMO değeri ve varyans açıklama oranları gibi teknik detaylar, kaynak makalenin metodoloji bölümünde detaylıca açıklanmaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Derecelendirme (Kaynakta belirtilmemiş olmakla birlikte, kabul ölçeklerinde yaygın olarak 5’li veya 7’li Likert Tipi ölçek formatı kullanılır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri veya Eğitim Amaçlı YouTube Kullanıcıları (Kaynak makale, genellikle üniversite öğrencileri üzerinde pilot çalışma yürütür.)

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri (Yükseköğretim seviyesi)

Popülasyon Detayları: Ölçek, üniversite düzeyinde eğitim alan ve YouTube‘u ders veya kişisel gelişim amaçlı kullanan bireylere yöneliktir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan anket formatındadır.

Anahtar Kelimeler

Teknoloji Kabul, Eğitim Teknolojileri, Çevrimiçi Öğrenme, Psikometri, Ölçek, Ölçme Aracı

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynak makalede belirtilen yazarın kurumsal adresi (Genellikle sorumlu yazar Ahmet Emre Kılıç’ın bağlı olduğu kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2021 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için genellikle sorumlu yazar Ahmet Emre Kılıç ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda telif hakkı ve izinler konusunda yazarların belirlediği kurallar geçerlidir. Ölçeğin ticari kullanımı için özel izinler gerekebilir.

Kaynaklar

Kılıç, A. E. ve Yılmaz, R. (2021). YouTube’un eğitsel amaçlı kabul durumunun incelenmesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 69-89.

Makalenin orijinal çevrimiçi kaynağına Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.org.tr

Eğitsel Amaçlı YouTube Kabul Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, ölçeğin geliştirildiği orijinal bilimsel makaleden (Kılıç, A. E. ve Yılmaz, R., 2021) temin edilmelidir.

Ölçek maddeleri genellikle aşağıdaki gibi ifadeler içerir (Örnek maddelerdir ve orijinal ölçek maddeleri değildir):

• YouTube’daki eğitim videoları, öğrenme sürecimi kolaylaştırır.
• YouTube’u eğitim amaçlı kullanmak benim için zaman tasarrufu sağlar.
• YouTube’daki içerikler sayesinde ders konularını daha iyi anlıyorum.
• YouTube’u eğitsel amaçlı kullanmak benim için karmaşık değildir.