Eğitimcilerin Eğitim Araştırmalarına Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Eğitimcilerin Eğitim Araştırmalarına Yönelik Tutum Ölçeği (EEYTÖ), eğitimcilerin bilimsel araştırma süreçlerine, sonuçlarına ve mesleki uygulamalarına entegrasyonuna dair sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla 2011 yılında geliştirilmiş bir tutum ölçeğidir. Ölçek, eğitimcilerin araştırmayı ne derece değerli bulduklarını, araştırma sonuçlarının anlaşılabilirliğini ve uygulanabilirliğini nasıl değerlendirdiklerini, ayrıca araştırmadan faydalanmak için harcadıkları zaman ve çabayı kapsayan sekiz alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin psikometrik özellikleri, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak incelenmiş ve yapısal geçerliği kanıtlanmıştır. EEYTÖ, toplam 29 madde ve 5’li Likert tipi derecelendirme sistemi ile uygulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırmaları, eğitimcilerin tutumları, güvenilirlik, geçerlik, doğrulayıcı faktör analizi, eğitim psikolojisi, ölçek geliştirme, öğretmen tutumları.

Yazarlar

Mehmet Ali Öztürk

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitim alanında çalışan profesyonellerin (eğitimcilerin) eğitim araştırmalarına karşı gösterdikleri tutumları, inançları ve bu araştırmaları kendi mesleki pratiklerine dahil etme eğilimlerini kapsamlı bir şekilde belirlemektir. Bu ölçüm, eğitim politikalarının ve öğretmen yetiştirme programlarının araştırma tabanlı uygulamaları teşvik etme kapasitesini değerlendirmek için kritik veriler sunar.

Ölçek, eğitimcilerin araştırma sonuçlarını öğrenmek için harcadıkları çabayı ve araştırma raporlarının anlaşılabilirliğine olan inançlarını nicel olarak ölçerek, eğitim araştırmalarının uygulama alanına transferindeki engelleri veya kolaylaştırıcı faktörleri ortaya koymayı hedefler. Bu sayede, araştırma ve uygulama arasındaki boşluğun kapatılmasına yönelik stratejiler geliştirilebilir.

Yapı

Eğitimcilerin Eğitim Araştırmalarına Yönelik Tutum Ölçeği (EEYTÖ), eğitim araştırmalarına yönelik tutumu çok boyutlu bir yapı olarak ele alır. Bu yapı, bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimleri yansıtan sekiz ayrı alt boyuttan meydana gelmektedir. Bu alt boyutlar, eğitimcilerin araştırmaya verdikleri değeri, araştırmayı kullanma becerilerini ve kaynaklara erişimlerini içermektedir.

Ölçek, eğitimcilerin yalnızca araştırmanın önemine dair genel inançlarını değil, aynı zamanda araştırma sonuçlarını sınıf ortamlarına uygulama yeteneklerine ve bu sonuçlardan faydalanmak için ayırdıkları somut zaman ve kaynaklara ilişkin algılarını da ölçerek, tutumun derinliğini ve pratik yönünü değerlendirmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliği, Öztürk (2011) tarafından gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile incelenmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak varsayılan sekiz faktörlü yapısını desteklemiştir. Faktör yükleri, .41 ile .83 arasında değerler almıştır ve bu değerlerin tümü istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p < .05 olasılık düzeyi).

Bu bulgular, ölçek maddelerinin ilgili oldukları alt boyutları yeterli düzeyde temsil ettiğini ve ölçeğin, ölçmeyi amaçladığı teorik yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Yüksek faktör yükleri, ölçek maddelerinin yapısal bütünlüğüne katkıda bulunan güçlü göstergeler olarak değerlendirilmiştir.

Güvenilirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, alt faktörler ve ölçeğin tamamı için Cronbach alfa katsayısı kullanılarak analiz edilmiştir. Alt boyutlar için iç tutarlılık katsayıları .496 ile .827 arasında değişmektedir. Bu aralık, bazı alt boyutların daha düşük iç tutarlılığa sahip olduğunu gösterse de, ölçeğin genel amaçlar için kullanılabilirliğini destekleyen güçlü bir toplam güvenilirlik değeri elde edilmiştir.

Ölçeğin tamamı için hesaplanan genel Cronbach alfa katsayısı .860 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve psikometrik açıdan yüksek düzeyde kabul edilebilir bir güvenilirliğe sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme çalışmasında, Eğitimcilerin Eğitim Araştırmalarına Yönelik Tutum Ölçeği’nin yapısal modelinin uygunluğunu test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin sekiz alt boyuttan oluşan yapısının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu göstermiştir. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısının ampirik verilerle desteklendiğini kesinleştirmiştir.

DFA sonuçları, her bir maddenin kendi alt boyutuna olan katkısının istatistiksel olarak anlamlı olduğunu ve ölçekteki faktörlerin birbirinden ayrışabildiğini ortaya koymuştur. Bu analiz yöntemi, ölçeğin sadece güvenilir değil, aynı zamanda yapısal olarak geçerli olduğunu da teyit eden önemli bir adımdır.

Ölçek Bilgileri

Test Çeşidi: Geliştirme

Format: 8 alt boyut ve 29 madde içeren, öz bildirim (self-report) tipinde bir ölçektir.

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Kitle: Eğitimciler (Öğretmenler, Okul Yöneticileri, Akademisyenler)

Yaş Grubu: Yetişkin Profesyoneller

Hedef Kitle Detayları: Eğitim bilimleri alanında çalışan ve eğitim araştırmalarıyla etkileşimde bulunan tüm eğitim personeli.

Test Metodolojisi: Maddeler, 1=”kesinlikle katılmıyorum” ile 5=”kesinlikle katılıyorum” arasında değişen 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırmaları, öğretmen tutumları, Likert ölçeği, psikometri, yapısal geçerlik, Cronbach alfa, profesyonel gelişim, bilimsel okuryazarlık.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2011

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik araştırmalarda kullanılmak üzere ilgili yayın referans gösterilerek kullanılabilir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Makale Bağlantısı: Orijinal makalenin tam metnine buradan ulaşılabilir: kuyeb.com

PDF İndirme Bağlantısı: Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: egitimcilerin-egitim-arastirmalarina-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Öztürk, M. A. (2011). Eğitimcilerin Eğitim Araştırmalarına Yönelik Tutum Ölçeği’nin (Educators’ Attitudes Toward Educational Research Scale) doğrulayıcı faktör analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11 (2), 727-748.

Eğitimcilerin Eğitim Araştırmalarına Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

Ölçek, toplam 29 maddeden ve sekiz alt boyuttan oluşmaktadır:

• Eğitimcilerin eğitim araştırmalarıyla ilgili eğitim almayı ne derece değerli buldukları (5 m):
• Eğitimcilerin eğitim araştırmalarını takip eden meslektaşlarının daha iyi eğitimciler olduğuna ne derece inandıkları (3 m):
• Eğitimcilerin kendi sınıf/okullarında araştırma yapmayı ne derece değerli buldukları (3 m):
• Eğitimcilerin araştırma sonuçlarının gerçek yaşamdaki ortamlarda uygulanabilirliğine ne derece inandıkları (3 m):
• Eğitimcilerin araştırma raporlarının anlaşılabilirliğine ne derece inandıkları (4 m):
• Eğitimcilerin araştırma sonuçlarından yararlanmak için zaman ve kaynağa sahip olduklarına ne derece inandıkları (5 m):
• Eğitimcilerin kendi araştırma gayretlerini mesleki uygulamalarına ne derece dahil ettikleri (3 m):
• Eğitimcilerin araştırma sonuçlarını öğrenmek için ne derece zaman ve çaba harcadıkları (3 m):