Demokrasi ve Çokkültürlü Eğitim Tutum Ölçeği – Çokkültürlü Eğitim Kavram Haritası

Öz

Bu ölçek geliştirme çalışması, 2015 yılında Çetin Toraman, Fatih Acar ve Hasan Aydin tarafından ilkokul öğretmenlerinin
demokrasi ve
çokkültürlü eğitim
konularındaki tutumlarını ve bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın temel amacı, öğretmenlerin demokratik değerlere ve çokkültürlülüğe yönelik bakış açılarını bilimsel olarak değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Ölçek, özellikle öğretmenlerin eğitim ortamlarında çeşitliliği yönetme ve demokratik prensipleri uygulama yeterliliklerini belirlemeye odaklanmıştır.

Ölçek, öğretmenlerin hem teorik bilgi düzeylerini hem de sınıflarında çokkültürlü ve demokratik uygulamalara karşı sergiledikleri eğilimleri saptamayı hedeflemektedir. Bu çalışma, eğitim politikalarının ve öğretmen yetiştirme programlarının geliştirilmesine katkı sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Demokrasi, Çokkültürlü Eğitim, Öğretmen Tutumları, Ölçek Geliştirme, İlkokul Öğretmenleri,
Likert Ölçeği.

Yazarlar

Çetin Toraman, Fatih Acar, Hasan Aydin.

Amaç

Demokrasi ve Çokkültürlü Eğitim Tutum Ölçeği’nin temel amacı, görev yapmakta olan ilkokul öğretmenlerinin demokrasi kavramına ve çokkültürlü eğitim uygulamalarına yönelik sahip oldukları tutum düzeylerini ölçmek için psikometrik özellikleri yüksek bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu ölçek, öğretmenlerin kültürel çeşitliliğe, eşitliğe ve katılım ilkelerine ne ölçüde bağlı olduklarını belirleyerek, eğitim sistemindeki eksikliklerin tespit edilmesine yardımcı olmayı amaçlamıştır.

Ölçek, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemede ve çokkültürlü yeterliliklerini artırmaya yönelik eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmede kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu araç, özellikle öğretmenlerin farklı kültürel arka planlara sahip öğrencilere yönelik yaklaşımlarını analiz etmekte kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı

Ölçek, ilkokul öğretmenlerinin iki ana psikolojik yapısını ölçmektedir: demokrasi ve çokkültürlü eğitim kavramlarına yönelik tutumlar. Demokrasi boyutu, öğretmenlerin sınıf içi karar alma süreçlerine öğrenci katılımını teşvik etme, eleştirel düşünceyi destekleme ve temel insan haklarına saygı gösterme eğilimlerini kapsar.

Çokkültürlü eğitim boyutu ise, öğretmenlerin kültürel farklılıkları bir zenginlik olarak görme, önyargıları azaltma ve müfredatı kültürel çeşitliliğe duyarlı hale getirme konusundaki bilgi ve tutumlarını değerlendirir. Ölçek, bu iki yapının birbiriyle olan ilişkisini ve öğretmenlerin genel pedagojik yaklaşımlarını nasıl etkilediğini ortaya koymayı hedeflemektedir.

Geçerlik

Ölçek, bir “geliştirme çalışması” kapsamında sunulduğu için, orijinal makalede (Toraman, Acar, & Aydin, 2015) kapsamlı geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler genellikle Kapsam Geçerliği (uzman görüşü) ve Yapı Geçerliği (Faktör Analizi) yöntemlerini içermektedir.

Yapı geçerliği çalışmaları sonucunda, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyutları doğru bir şekilde ölçtüğü ve maddelerin ilgili faktörlere yüksek yükler verdiği gösterilmiştir. Bu, ölçeğin ölçmek istediği kavramsal yapıları başarıyla temsil ettiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ölçek geliştirme çalışması bağlamında, İç Tutarlılık Katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır.

Ölçeğin alt boyutları ve genel ölçek için hesaplanan güvenirlik katsayıları, kabul edilebilir düzeyde veya yüksek bulunarak ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiği kanıtlanmıştır. Bu bulgular, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar verebileceğine işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Büyük olasılıkla, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmış, ardından yapının doğrulanması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını netleştirmiş ve ölçeğin kuramsal temellerle uyumlu, güçlü bir faktör yapısına sahip olduğunu göstermiştir. Faktör yapısı, ölçeğin Demokrasi ve Çokkültürlü Eğitim bileşenlerini ayrı ve anlamlı birimler olarak ölçtüğünü doğrulamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Tutum ve Bilgi Düzeyi Ölçeği)

Format: 5’li Likert Ölçeği. Yanıt seçenekleri, katılımcıların maddelere ne ölçüde katıldığını veya katılmadığını (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a) yansıtacak şekilde düzenlenmiştir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Çalışanları (Öğretmenler)

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Öğretmenler)

Popülasyon Detayları: İlkokul kademesinde görev yapan öğretmenler.

Test Metodolojisi: Ölçek, katılımcıların belirli ifade veya yargılara yönelik kişisel tutumlarını derecelendirmelerini gerektiren kendine bildirim (self-report) yöntemine dayanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçeği,
Demokrasi,
Çokkültürlülük,
Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Sosyal Müdahale Araştırması.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: ORCID bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu yazar için iletişim adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazışma adresi kaynakta belirtilmemiştir, ancak sorumlu yazar Çetin Toraman’dır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin geliştirildiği çalışma 2015 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için izinler genellikle sorumlu yazar (Çetin Toraman) ile iletişime geçilerek alınmalıdır. Ölçeğin kullanım ücreti hakkında bilgi, yazarın e-posta adresi ([email protected]) aracılığıyla edinilebilir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve ek materyalleri aşağıdaki bağlantılarda mevcuttur:

• Makale Linki: Review of Research and Social Intervention, Vol 49, 2015

Ölçeğin orijinal PDF ve DOCX dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:

• Orijinal PDF indirme bağlantısı (1): demokrasi-ve-cokkulturlu-egitim-tutum-olcegi-cokkulturlu-egitim-kavram-haritasi-toad.pdf
• DOCX indirme bağlantısı: demokrasi-ve-cokkulturlu-egitim-tutum-olcegi-cokkulturlu-egitim-kavram-haritasi-toad.docx
• Orijinal PDF indirme bağlantısı (2): demokrasi-ve-cokkulturlu-egitim-tutum-olcegi-cokkulturlu-egitim-kavram-haritasi-toad.pdf
• Orijinal PDF indirme bağlantısı (3): demokrasi-ve-cokkulturlu-egitim-tutum-olcegi-cokkulturlu-egitim-kavram-haritasi-toad.pdf

Kaynaklar

• Toraman, Ç., Acar, F., and Aydin, H. (2015). Primary school teachers’ attitudes and knowledge levels on democracy and multicultural education: A scale development study. Review of Research and Social Intervention, 49, 41–58, ISSN: 1583-3410 (print), ISSN: 1584-5397 (SSCI).

Demokrasi ve Çokkültürlü Eğitim Tutum Ölçeği – Çokkültürlü Eğitim Kavram Haritası Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal çalışmada yer almasına rağmen, bu veri girişinde sağlanmamıştır. Maddeler, yukarıda listelenen orijinal makale ve PDF dokümanlarında bulunabilir ve akademik kullanım için yazarından izin alınması tavsiye edilir.

Ölçek, 5’li Likert formatında derecelendirilmiştir.