Eğitim Yöneticilerinin Değer Eğitimi Yeterliliklerini Algılama Ölçeği

Öz

Eğitim Yöneticilerinin Değer Eğitimi Yeterliliklerini Algılama Ölçeği, eğitim yöneticilerinin okullarda değer eğitimi uygulamalarına yönelik kendilerini ne ölçüde yetkin gördüklerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, yöneticilerin değerleri okul kültürüne entegre etme, koordinasyon süreçlerini yönetme ve dış çevreyle ilişkileri düzenleme gibi temel yeterlilik alanlarındaki algılarını nicel olarak değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, 22 madde ve üç alt faktörden oluşmakta olup, yüksek düzeyde psikometrik özelliklere sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim yöneticileri, değer eğitimi, yönetici yeterliliği, algılama ölçeği, Likert ölçeği, psikometrik özellikler, okul yönetimi.

Yazarlar

Ahmet Yasin Okudan

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, okul yöneticilerinin değerler eğitiminin planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi süreçlerindeki yeterlilik düzeylerini kendi algıları üzerinden tespit etmektir. Ölçek, yöneticilerin değerler eğitimine dair sahip oldukları bilgi, beceri ve tutumları, uygulama bağlamında ölçmeyi amaçlamaktadır.

Ölçek, eğitim yöneticilerinin değerler eğitimine ilişkin rollerini üç ana boyutta inceleyerek, hangi alanlarda güçlendirilmeye ihtiyaç duyduklarını belirlemeye yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, hizmet içi eğitim programlarının ve mesleki gelişim faaliyetlerinin yöneticilerin gerçek ihtiyaçlarına uygun olarak planlanması sağlanabilir.

Yapı

Eğitim Yöneticilerinin Değer Eğitimi Yeterliliklerini Algılama Ölçeği, eğitim yöneticilerinin değer eğitimi uygulamalarındaki yeterliliklerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, özellikle okul yönetiminin değer odaklı liderlik rollerini merkeze alır.

Ölçek, yöneticinin sadece teorik bilgiye sahip olmasını değil, aynı zamanda bu bilgiyi pratik uygulamalara, karar süreçlerine ve okulun genel kültürel iklimine yansıtabilme yeteneğini değerlendirir. Faktör analizi sonuçlarına göre belirlenen üç alt boyut, bu karmaşık yapının farklı yönlerini kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ile incelenmiştir. Yapılan analizlerde, örneklem verilerinin faktör analizi için uygunluğunu gösteren KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) örneklem yeterliliği katsayısı ,802 olarak bulunmuştur (p=0,000). Bu değer, verilerin faktörleştirme için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir.

Faktör analizi sonucunda, ölçeğin açıkladığı toplam varyans oranı %54,83 düzeyinde saptanmıştır. Bu oran, ölçeğin yapısal olarak ölçmek istediği kuramsal yapının yeterli bir bölümünü açıkladığını ve ölçeğin geçerli bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach Alpha güvenilirlik katsayısı ile test edilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda, ölçeğin genel güvenilirlik katsayısı ,825 olarak bulunmuştur.

Genel olarak, psikometride .70 ve üzeri Cronbach Alpha değerleri ölçeğin güvenilir olduğunu gösterirken, .825 değeri ölçeğin maddeleri arasında yüksek derecede iç tutarlılık bulunduğunu ve ölçüm sonuçlarının istikrarlı olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucunda belirlenen 22 madde ve 3 alt faktörden oluşmaktadır. Bu faktörler, yöneticinin değer eğitimi alanındaki yeterliliklerini farklı operasyonel alanlara göre gruplandırmaktadır:

• Koordine ve Karar Süreçlerini Yürütme (8 madde): Bu faktör, yöneticinin değerler eğitimi ile ilgili politikaları ve uygulamaları koordine etme, kaynakları yönetme ve etik kararlar alma becerisine odaklanır.
• Okul Kültürü Oluşturma (9 madde): Bu faktör, yöneticinin okulda değer temelli bir kültürel iklim yaratma, öğretmen ve öğrencileri motive etme ve değerleri günlük okul yaşamına entegre etme yeterliliğini ölçer.
• Okul Dışı Çevreyi Düzenleme (5 madde): Bu faktör, yöneticinin okulun dış paydaşları (veliler, yerel topluluk, sivil toplum kuruluşları) ile değerler eğitimi konusunda işbirliği yapma ve çevresel kaynakları bu eğitime dahil etme yeterliliğini değerlendirir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Derecelendirme Ölçeği

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Popülasyon Grubu: Eğitim Yöneticileri (Okul Müdürleri ve Müdür Yardımcıları)

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Nüfus)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli eğitim kurumlarında görev yapan okul yöneticileri.

Test Metodolojisi: 4’lü Likert ölçeği tipinde derecelendirme kullanılmaktadır:

• 1 = Kesinlikle katılmıyorum
• 2 = Katılmıyorum
• 3 = Katılıyorum
• 4 = Tamamen katılıyorum

Anahtar Kelimeler

Okul müdürü, eğitim liderliği, değerler, psikometrik araç, faktör yapısı, iç tutarlılık, yeterlilik algısı.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez Kaynağı).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2010.

İzinler ve Ücret: Ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım için orijinal yazarın veya tez danışmanının izni gerekebilir. Akademik kullanım genellikle ücretsizdir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: egitim-yoneticilerinin-deger-egitimi-yeterliliklerini-algilama-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Okudan, A.Y. (2010). Eğitim yöneticilerinin değerler eğitiminin önemi etkileri ve uygulamalar hakkındaki görüşleri (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Tezin orijinal kaydına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Eğitim Yöneticilerinin Değer Eğitimi Yeterliliklerini Algılama Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek 22 madde ve 3 alt faktörden oluşmaktadır.

• Koordine ve Karar Süreçlerini Yürütme (8 m): 29, 14, 30, 26, 20, 12, 16, 24 nolu maddeler.
• Okul Kültürü Oluşturma (9 m): 28, 21, 22, 27, 25, 6, 3, 18, 25 nolu maddeler.
• Okul Dışı Çevreyi Düzenleme (5 m): 4, 15, 19, 13, 8 nolu maddeler.