Eğitim Yazılımları Değerlendirme Ölçeği

Özet

Eğitim Yazılımları Değerlendirme Ölçeği (EYDÖ), Yılmaz Kara tarafından 2007 yılında geliştirilmiş ve eğitim yazılımları kalitesini sistematik olarak değerlendirmek amacıyla tasarlanmış bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle öğrenme-öğretme süreçlerinde kullanılan dijital materyallerin pedagojik uygunluğunu, teknik işlevselliğini ve içerik yeterliliğini objektif kriterlerle incelemeyi hedefler. Ölçeğin geliştirme süreci, kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermektedir. Bu sayede, eğitimcilerin ve akademisyenlerin yazılım seçimlerinde ve değerlendirme süreçlerinde kullanabilecekleri standart bir araç sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Eğitim yazılımları, eğitim teknolojisi, yazılım değerlendirme, geçerlik, güvenirlik, psikometrik özellikler.

Yazarlar

Yılmaz Kara

Amaç

EYDÖ’nün temel amacı, eğitim-öğretim faaliyetlerinde kullanılan veya kullanılması planlanan yazılımların bilimsel ve pedagojik standartlara uygunluğunu belirlemek için nesnel ve yapılandırılmış bir değerlendirme çerçevesi sağlamaktır. Geleneksel olarak öznel yargılarla yapılan yazılım değerlendirme süreçlerini standartlaştırarak, sonuçların karşılaştırılabilir ve güvenilir olmasını sağlamaktır.

Bu araç, eğitim fakültesi öğrencileri, öğretmenler ve eğitim teknolojisi uzmanları gibi hedef kitlelere, bir eğitim yazılımının öğrenme hedeflerine ulaşmadaki potansiyelini, kullanıcı dostu olup olmadığını ve teknik olarak kusursuz çalışıp çalışmadığını ölçmede yardımcı olmak için geliştirilmiştir.

Yapı

Ölçek, eğitim yazılımlarının kalitesini çok boyutlu olarak ele alan bir yapıya sahiptir. Bu yapı, genellikle aşağıdaki gibi temel boyutları içerecek şekilde tasarlanmıştır (bu boyutlar 2007 çalışmasının detaylarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir):

• Pedagojik Uygunluk: Öğrenme hedeflerini destekleme, içeriğin anlaşılabilirliği ve geri bildirim mekanizmalarının etkinliği.
• Teknik Kalite ve İşlevsellik: Yazılımın hatasız çalışması, arayüz tasarımı, gezinme kolaylığı ve sistem gereksinimleri.
• İçerik Yeterliliği: İçeriğin güncelliği, doğruluğu ve hedef kitlenin yaşına/seviyesine uygunluğu.
• Kullanılabilirlik (Usability): Kullanıcı arayüzünün basitliği ve etkileşim öğelerinin sezgiselliği.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, 2007 tarihli orijinal makalede detaylandırılmıştır. Geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmek istediği yapıyı ölçüp ölçmediğini kanıtlamayı amaçlamıştır.

Bu kapsamda, genellikle kapsam geçerliği için uzman görüşleri alınmış ve yapı geçerliği için faktör analizleri uygulanmıştır. Yapı geçerliği sonuçları, Eğitim Yazılımları Değerlendirme Ölçeği’nin teorik olarak beklenen alt boyutlara ayrıldığını ve bu boyutların amaca uygun olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

EYDÖ’nün güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını test etmiştir. Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla yaygın olarak Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu ve ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı değerlendiriciler tarafından kullanıldığında benzer sonuçlar üretebileceğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini kanıtlamak amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin çok sayıda maddesinin altında yatan temel boyutları (faktörleri) ortaya çıkarmıştır.

Yapılan analizler sonucunda, eğitim yazılımlarının değerlendirilmesinde kritik rol oynayan ve birbirinden bağımsız (veya ilişkili) olan temel değerlendirme kategorileri belirlenmiştir. Bu faktörler, ölçeğin çok boyutlu yapısını desteklemekte ve kullanıcıların yazılım değerlendirmelerini daha spesifik alanlara odaklamasına olanak tanımaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Development) ve Uzman Değerlendirme Ölçeği

Format: Genellikle 5’li veya benzeri bir Likert tipi ölçek derecelendirme formatı kullanılır (Örneğin: Kesinlikle Katılmıyorum’dan Kesinlikle Katılıyorum’a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitimciler, öğretmen adayları, eğitim teknolojisi uzmanları ve akademisyenler.

Yaş Grubu: Yetişkin (Eğitim yazılımlarını değerlendirme yeterliliğine sahip profesyoneller).

Popülasyon Detayları: Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması genellikle üniversitelerin eğitim fakültelerinde görev yapan öğretim üyeleri veya öğretmen adayları üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Değerlendiricilerin, belirli bir eğitim yazılımını kullandıktan veya inceledikten sonra ölçek maddelerine yanıt vermesi esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim yazılımları değerlendirme, ölçek geliştirme, Cronbach Alfa, faktör yükleri, pedagojik değerlendirme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Mevcut Değil

Yazışma Adresi: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2007 (Geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yayınlandığı yıl)

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya geniş çaplı uygulaması için ilgili yazar (Yılmaz Kara) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlar genellikle kaynak gösterilerek serbest olabilmektedir.

Kaynaklar

• Kara, Y. (2007). Eğitim Yazılımları Değerlendirme Ölçeği (EYDÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 77-90.
• Makalenin orijinal linki: dergipark.org.tr
• Ölçeğe ait PDF dosyası orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Eğitim Yazılımları Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın 2007 tarihli makalesine başvurulmalıdır.