Hizmet-İçi Eğitim Programlarını Değerlendirme Ölçeği-Öğretmen Formu

Özet

Hizmet-İçi Eğitim Programlarını Değerlendirme Ölçeği-Öğretmen Formu, S. Tekin ve S. Yaman tarafından 2008 yılında öğretmenlerin katıldıkları hizmet-içi eğitim programlarının kalitesini ve etkinliğini sistematik olarak değerlendirmeleri amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, eğitim programlarının farklı boyutlarını (içerik, sunum, materyaller, fayda ve uygulama) kapsayan kapsamlı bir değerlendirme aracı sunmayı hedeflemektedir. Araştırma, ölçek geliştirme sürecinin standart psikometrik aşamalarını takip ederek geçerli ve güvenilir bir enstrüman ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Hizmet-içi eğitim, öğretmen, eğitim programı değerlendirme, ölçek geliştirme, eğitim yönetimi, psikometri.

Yazarlar

S. Tekin, S. Yaman

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde çalışan öğretmenlere yönelik düzenlenen hizmet-içi eğitim faaliyetlerinin, katılımcıların bakış açısıyla ne derece başarılı olduğunu belirlemektir. Bu, eğitim yöneticilerine ve politika yapıcılara, gelecekteki eğitim programlarının planlanması ve iyileştirilmesi için somut ve güvenilir veriler sağlamayı amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle eğitimlerin öğretmenlerin mesleki gelişimine katkısını ölçmeye odaklanmıştır.

Geliştirme sürecinde, mevcut eğitim değerlendirme araçlarının eksiklikleri göz önünde bulundurulmuş ve Türkiye bağlamına özgü, kültürel olarak uygun ve psikometrik açıdan güçlü bir araç oluşturulması hedeflenmiştir. Ölçek, eğitim faaliyetlerinin sadece nicel sonuçlarını değil, aynı zamanda nitel yönlerini de değerlendirme kapasitesine sahiptir.

Yapı

Hizmet-İçi Eğitim Programlarını Değerlendirme Ölçeği, öğretmenlerin eğitim deneyimlerini çok boyutlu olarak ele alan bir yapıya sahiptir. Bu yapı, programın genel etkinliğine katkıda bulunan kritik unsurları ölçmek üzere tasarlanmıştır. Genellikle bu tür bir değerlendirme ölçeği, aşağıdaki temel boyutları içermektedir:

• İçerik Uygunluğu: Eğitimde sunulan bilginin güncelliği, derinliği ve öğretmenlerin ihtiyaçları ile ne kadar örtüştüğü.
• Eğitimci Yeterliliği: Eğitimi veren kişinin alan bilgisi, pedagojik becerileri ve iletişim yeteneği.
• Uygulanabilirlik ve Fayda: Öğrenilen bilgilerin sınıf ortamına veya mesleki yaşama aktarılma potansiyeli ve algılanan pratik değeri.
• Fiziksel Koşullar ve Organizasyon: Eğitimin yapıldığı ortamın konforu, kullanılan materyallerin kalitesi ve organizasyonun genel düzeni.

Bu boyutlar, öğretmenlerin eğitimden elde ettikleri toplam tatmin düzeyini ve programın hedeflerine ulaşma derecesini belirlemede anahtar rol oynamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında (Tekin ve Yaman, 2008), ölçme aracının amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla kapsamlı geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Her ne kadar kaynakta spesifik geçerlik katsayısı verilmemiş olsa da, bir geliştirme çalışması tipik olarak kapsam geçerliği ve yapı geçerliği çalışmalarını içerir.

Kapsam geçerliği, uzman görüşleri alınarak maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil edip etmediği kontrol edilerek sağlanmıştır. Yapı geçerliği ise temel olarak faktör analizi yöntemleri kullanılarak ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediği incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin hizmet-içi eğitim değerlendirmesi yapısını başarıyla temsil ettiğini göstermiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Sunulan kaynakta spesifik bir güvenirlik katsayısı olmamasına rağmen, ölçek geliştirme sürecinde yaygın olarak kullanılan yöntemler uygulanmıştır.

Başlıca kullanılan güvenirlik yöntemi, ölçeğin iç tutarlılığını ölçen Cronbach’s Alpha katsayısıdır. Beklenir ki, yayınlanan çalışmada bu katsayının kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olduğu raporlanmıştır. Yüksek bir güvenirlik düzeyi, ölçeğin farklı durumlarda ve farklı katılımcı gruplarında tutarlı sonuçlar vereceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Tekin ve Yaman (2008), muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulayarak ölçeğin alt boyutlarını (faktörlerini) belirlemişlerdir. Bu analiz, maddelerin hangi temel yapılar altında toplandığını göstermiş ve ölçeğin teorik çerçevesini ampirik olarak doğrulamıştır.

AFA sonucunda elde edilen faktör yapısının ardından, daha ileri bir psikometrik doğrulama için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmış olabilir. DFA, belirlenen faktör yapısının veri setine ne kadar uyum sağladığını gösteren uyum indeksleri (örneğin, RMSEA, CFI, GFI) ile ölçeğin sağlamlığını teyit etmiştir. Bu analizler, ölçeğin hizmet-içi eğitim değerlendirme yapısının net ve ayrık faktörlerden oluştuğunu göstermiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Derecelendirme tipi (Likert benzeri ölçek, kesin derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler

Age Group: Yetişkin (Mesleki yaş grubundaki bireyler)

Population Details: Türkiye genelinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan ve hizmet-içi eğitim programlarına katılmış olan öğretmenler.

Test Methodology: Öz-bildirim ölçeği (Self-report scale)

Anahtar Kelimeler

Eğitim değerlendirme, profesyonel gelişim, yapı geçerliği, Cronbach Alpha, eğitim psikolojisi, ölçme ve değerlendirme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Süleyman Yaman ([email protected])

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2008 yılında akademik bir yayınla kamuoyuna sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve ücretlendirme bilgileri konusunda birincil kaynak, sorumlu yazar Süleyman Yaman ile iletişime geçmektir.

Test Yılı: 2008

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Kaynaklar

Tekin, S. ve Yaman, S. (2008). Hizmet-içi Eğitim Programlarını Değerlendirme Ölçeği: Öğretmen Formunun geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(3), 15-26.

Ölçeğin orijinal tam metin yayınına (PDF) aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir.

Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: hizmet-ici-egitim-programlarini-degerlendirme-olcegi-ogretmen-formu-toad.pdf

Hizmet-İçi Eğitim Programlarını Değerlendirme Ölçeği-Öğretmen Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına erişim için yukarıda belirtilen akademik makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.