Table of Contents
Özet
Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği (Questionnaire of Educational and Learning Capital – QELC), bireylerin eğitim süreçlerinde edindikleri ve kullandıkları Eğitim Sermayesi ile öğrenme becerilerini kapsayan psikolojik yapıyı ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, Marilena Z. Leana Taşçılar tarafından 2015 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, özellikle üniversite öğrencilerinin öğrenme kaynakları, motivasyonları ve akademik başarıya yönelik tutumlarını değerlendirmeye odaklanmıştır.
Ölçeğin Türkçe uyarlama sürecinde, dilsel eşdeğerlik, yapısal Geçerlik ve güvenilirlik analizleri titizlikle yürütülmüştür. Bu çalışma, QELC’nin Türk yükseköğretim bağlamında geçerli ve güvenilir bir Psikometrik araç olarak kullanılabileceğini göstermeyi amaçlamıştır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim Sermayesi, Öğrenme Sermayesi, QELC, Üniversite Öğrencileri, Ölçek Uyarlama, Faktör Analizi, Geçerlik, Güvenirlik
Yazarlar
Marilena Z. Leana Taşçılar
Amaç
Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin akademik çevreye adaptasyonlarını, öğrenme stratejilerini ve gelecekteki eğitim fırsatlarına erişimlerini etkileyen bireysel ve çevresel kaynakların düzeyini belirlemektir. Ölçek, öğrencilerin sadece bilgi düzeylerini değil, aynı zamanda öğrenmeye yönelik tutumlarını, motivasyonlarını ve sosyal desteklerini de ölçerek kapsamlı bir değerlendirme sunar.
Bu araç, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara, öğrencilerin başarılı olmaları için sahip oldukları veya eksik oldukları sermaye türlerini teşhis etme konusunda değerli bilgiler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, öğrenci gelişimini destekleyici hedeflenmiş müdahale programları oluşturulabilir.
Yapı
Ölçek, sosyolog Pierre Bourdieu’nun Eğitim Sermayesi kavramından türetilmiştir ve genellikle bilişsel beceriler, sosyal ağlar ve kültürel kaynaklar gibi öğrenme sürecini destekleyen çeşitli sermaye biçimlerini kapsamaktadır. Ölçek, bu sermayeyi çok boyutlu bir yapı olarak ele alır.
Öğrenme Sermayesi, öğrencilerin öğrenme süreçlerine aktif katılımlarını sağlayan psikolojik ve davranışsal unsurları içerir. Bu yapı, öğrenme azmi, öz-yeterlik inancı, eleştirel düşünme becerileri ve akademik çevreyle etkileşim gibi alt boyutlardan oluşabilir. Uyarlama çalışması, bu boyutların Türkçe kültürüne uygunluğunu ve yapısal bütünlüğünü incelemiştir.
Geçerlik
Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği’nin Türkçe formunun Geçerlik çalışması, öncelikle yapı geçerliğine odaklanmıştır. Leana-Taşçılar (2015) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu göstermek amacıyla analizler gerçekleştirilmiştir.
Yapı geçerliği, özellikle Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, maddelerin teorik olarak beklenen faktörler altında toplandığını ve ölçeğin kuramsal yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini ortaya koymayı hedeflemiştir. Çalışmada ayrıca, ölçüt bağıntılı geçerlik türleri de incelenmiş olabilir, ancak kaynakta detaylı bilgi verilmemiştir.
Güvenirlik
Ölçeğin Güvenirlik düzeyinin belirlenmesi, uyarlama çalışmasının kritik bir aşamasını oluşturur. Psikometrik açıdan, güvenirlik genellikle iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanarak rapor edilir.
Uyarlama çalışması, Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği’nin alt boyutları ve genel ölçek için kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılık sergilediğini göstermelidir. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğüne işaret eder.
Faktör Analizi
Leana-Taşçılar (2015) tarafından yapılan uyarlama çalışmasının başlığı doğrudan Faktör Analizi‘ne atıfta bulunmaktadır. Bu, ölçeğin Türkçe formunun boyutluluğunu belirlemek ve orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk kültürüne transfer edilebilirliğini test etmek için Açıklayıcı (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerinin kullanıldığını gösterir.
Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği’nin faktör yapısının incelenmesi, ölçeğin çok boyutlu doğasını doğrulamış ve her bir alt boyutun ölçülen yapının farklı bir yönünü temsil ettiğini teyit etmiştir. Bu analizler, ölçeğin yapısal geçerliğinin temelini oluşturur.
Ölçek Bilgileri
Test Type: Uyarlama (Adaptation)
Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi bulunmamakla birlikte, psikolojik envanterlerde yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır.
Language Available: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal form)
Population Group: Yükseköğretim öğrencileri (College Students)
Age Group: Genç Yetişkinlik (Genellikle 18-25 yaş aralığı)
Population Details: Türkiye’deki üniversite düzeyindeki öğrenciler.
Test Methodology: Psikometrik Ölçek Geliştirme ve Uyarlama Metodolojisi.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Marilena Z. Leana Taşçılar (İstanbul Üniversitesi, Türkiye)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler: Ölçeğin kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.
Ücret: Bilinmiyor (Genellikle akademik yayınlarda kullanılan ölçekler akademik amaçlı kullanımlarda ücretsiz olabilir, ancak ticari kullanım için yazar onayı gereklidir.)
Test Yılı: Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasının yayın yılı 2015’tir.
Referanslar
Leana-Taşçılar, M. Z. (2015). Questıonnaire of Educational and Learning Capital (QELC): Turkish language validity and factor structure. College Student Journal, 49, 531-541.
Orijinal makalenin PDF dosyası şu adresten indirilebilir: questionnaire-o-f-educational-and-learning-capital-qelc-toad.pdf
Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-ve-ogrenme-sermayesi-olcegi/
memjavad. "Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 30 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-ve-ogrenme-sermayesi-olcegi/.
memjavad. "Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-ve-ogrenme-sermayesi-olcegi/.
memjavad (2026) 'Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-ve-ogrenme-sermayesi-olcegi/.
[1] memjavad, "Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Eğitim ve Öğrenme Sermayesi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.