Eğitim ve Öğrenme Sermayeleri Ölçeği

Özet

Eğitim ve Öğrenme Sermayeleri Ölçeği (EÖSÖ), İngilizce orijinali Questionnaire of Educational and Learning Capital (QELC) olan aracın Türkçe diline uyarlama çalışmasıdır. Ölçek, öğrencilerin akademik başarılarını ve öğrenme süreçlerine katılımlarını etkileyen çeşitli sermaye biçimlerini (ekonomik, sosyal, kültürel ve psikolojik) ölçmeyi amaçlamaktadır. Marilena Z. Leana-Taşcılar tarafından 2015 yılında gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmış ve faktör yapısı incelenmiştir. Ölçek toplam 50 maddeden oluşmaktadır ve yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin eğitim kaynaklarını değerlendirmelerine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Sermayesi, Öğrenme Sermayesi, QELC, Faktör Yapısı, Üniversite Öğrencileri, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Sosyal Sermaye, Kültürel Sermaye.

Yazarlar

Marilena Z. Leana-Taşcılar

[quads id=5]

Amaç

Eğitim ve Öğrenme Sermayeleri Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin eğitim yaşamlarında sahip oldukları ve kullandıkları kaynakları kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, öğrencilerin akademik ortamda başarılı olmalarını sağlayan hem dışsal (aile, ekonomik durum) hem de içsel (motivasyon, çalışma alışkanlıkları) kaynakları ölçer.

Ölçek, sosyolojik ve psikolojik sermaye teorilerine dayanarak, öğrencilerin eğitim çıktılarını yordamada kullanılan geleneksel ölçütlerin ötesine geçerek, kaynak farklılıklarının akademik performansa etkilerini detaylı olarak incelemek için tasarlanmıştır. Bu sayede, eğitim politikalarının ve müdahale programlarının daha hedefli geliştirilmesine katkı sağlamak hedeflenmiştir.

Yapı

Ölçek, sosyolog Pierre Bourdieu’nun sermaye teorisinden esinlenerek geliştirilmiş olan Eğitim ve Öğrenme Sermayesi yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle aşağıdaki temel boyutları içerecek şekilde operasyonelleştirilir:

• Ekonomik Sermaye: Ailenin eğitime sağladığı maddi destek ve kaynaklar.
• Sosyal Sermaye: Aile ve sosyal çevre tarafından sağlanan destek, beklentiler ve ağlar.
• Kültürel Sermaye: Öğrencinin akademik ortama uygun kültürel bilgi, dil becerisi ve alışkanlıkları.
• Psikolojik/Bilişsel Sermaye: Öğrencinin bireysel öğrenme stratejileri, konsantrasyon yeteneği ve motivasyonu.

Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı 50 madde aracılığıyla değerlendirerek, öğrencilerin öğrenme ortamlarında ne tür avantajlara veya dezavantajlara sahip olduğunu ortaya koyar. Bu yapı, öğrenme sürecini sadece bilişsel yeteneklerle değil, aynı zamanda bağlamsal kaynaklarla ilişkilendirir.

Geçerlik

Ölçek, Türkçe’ye uyarlama sürecinde yapısal geçerlik analizlerine tabi tutulmuştur. Leana-Taşcılar (2015) çalışmasında, orijinal ölçeğin teorik olarak varsayılan çok boyutlu yapısının Türk üniversite öğrencileri örnekleminde de korunduğunu doğrulamıştır. Bu analizler genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak gerçekleştirilir ve maddelerin ait oldukları alt boyutları temsil etme yeterliliğini inceler.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik bilgisi belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışması kapsamında ölçeğin iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Bu psikometrik özellik, ölçeğin araştırma amaçlı kullanımda tutarlı sonuçlar verebilmesi için kritik öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Eğitim ve Öğrenme Sermayeleri Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun faktör yapısı, uyarlama çalışmasının temel bileşenlerinden biridir. Bu analiz, 50 maddenin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemiştir. Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin Eğitim ve Öğrenme Sermayesi kavramının teorik olarak öngörülen alt boyutlarını (örneğin, ekonomik, sosyal, kültürel) Türk kültüründe de ayırt edebildiğini kanıtlamıştır. Bu çalışma, ölçeğin çok boyutlu yapısının kültürlerarası geçerliliğini desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Yükseköğretim Öğrencileri

Yaş Grubu: Üniversite öğrencisi yaş grubu (Genellikle 18-25 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması Türkiye’deki üniversite öğrencilerinden oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Ölçek, 50 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme formatı 0 ile 6 arasında değişen Likert tipi bir ölçektir (0=Kesinlikle Katılmıyorum, 6=Kesinlikle Katılıyorum şeklinde yorumlanması muhtemeldir).

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Ölçek Uyarlama, Eğitim Psikolojisi, Sosyal Sermaye, Öğrenme Stratejileri, Yükseköğretim, Akademik Başarı, QELC.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Marilena Z. Leana-Taşcılar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi (2015 yayın yılı itibarıyla)

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

Uyarlama Yılı: 2015

İzinler ve Kullanım Ücretleri: Ticari olmayan akademik kullanımlar için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir. İletişim e-posta adresi: [email protected]

Referanslar

Leana-Taşcilar, M. Z. (2015). Questionnaire of Educational and Learning Capital (QELC): Turkish language validity and factor structure. College Student Journal, 49(4), 531-541.

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: psychologie-aktuell.com

Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki adresten indirilebilir: egitim-ve-ogrenme-sermayeleri-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Eğitim ve Öğrenme Sermayeleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Toplam 50 madde bulunmaktadır.

• Benim ailem, eğitimim için diğer ailelerden daha çok para harcıyor. (m1)
• Ders çalışmaya ve öğrenmeye konsantre olabiliyorum. (m10)